Theo biên bản ghi nhớ hợp tác, các bên tập trung vào ba trọng tâm gồm: Phát triển công cụ, phần mềm và giải pháp công nghệ phục vụ giám sát, dự báo, cảnh báo sớm; Hỗ trợ trang thiết bị cho công tác dự báo, cảnh báo, chỉ đạo, điều hành và ứng phó thiên tai; Nâng cao năng lực ứng phó và hành động sớm của cộng đồng thông qua đào tạo, tập huấn, diễn tập, truyền thông và phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng đại diện Sở NN&MT 5 tỉnh tham gia thí điểm chương trình cùng chứng kiến lễ ký Biên bản ghi nhớ giữa Quỹ Thiện Tâm và Cục Khí tượng thuỷ văn, Cục quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai. Ảnh Vingroup
Chương trình được triển khai trong 05 năm (2026-2030), chia thành hai giai đoạn. Trong giai đoạn 2026-2028, Quỹ Thiện Tâm dự kiến tài trợ 212 tỷ đồng để xây dựng, nâng cấp các hệ thống công nghệ, phần mềm phòng, chống thiên tai và thí điểm mô hình phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro tại 5 tỉnh, thành phố: Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Đà Nẵng và Đắk Lắk. Giai đoạn 2029-2030, chương trình dự kiến mở rộng tới các địa phương khác.
Về công nghệ dự báo và cảnh báo sớm, chương trình tập trung nâng cấp Hệ thống giám sát thiên tai Việt Nam (VNDMS), đồng thời xây dựng hệ thống giám sát thiên tai cấp tỉnh, bảo đảm sự kết nối đồng bộ trong công tác chỉ đạo, giám sát và báo cáo từ Trung ương đến địa phương.
Đặc biệt, chương trình phát triển các mô hình dự báo có độ chi tiết cao, cung cấp thông tin sát với diễn biến thiên tai tại từng địa bàn; gồm: cảnh báo mưa dông trực tiếp đến vị trí người dùng, với thời gian cảnh báo trước từ 30 phút đến 3 giờ; dự báo lượng mưa và các yếu tố khí tượng theo giờ, chi tiết đến cấp phường, xã, đặc khu, với thời hạn dự báo 10 ngày; và mô hình dự báo với thời hạn từ 12 đến 72 giờ.
Trong 20 năm qua, Tập đoàn Vingroup thông qua Quỹ Thiện Tâm đã dành hàng nghìn tỷ đồng để hỗ trợ kịp thời hỗ trợ công tác ứng phó, cứu trợ, xây dựng các công trình phòng chống thiên tai. Ảnh Vingroup
Bên cạnh đó, chương trình triển khai các giải pháp cảnh báo lũ theo lưu vực sông, đánh giá tác động ngập lụt đến cấp phường, xã; xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai đến cấp xã; nâng cấp hệ thống cảnh báo lũ quét, sạt lở đất và thử nghiệm khoanh vùng cảnh báo đến cấp thôn, bản. Các phần mềm và bản đồ số phục vụ ứng phó thiên tai sẽ cung cấp cơ sở để chính quyền xác định khu vực có nguy cơ, chủ động xây dựng phương án ứng phó và tổ chức sơ tán người dân an toàn.
Song song với phát triển công nghệ, chương trình sẽ hỗ trợ các trang thiết bị phục vụ tính toán, vận hành mô hình dự báo, quan trắc, truyền dữ liệu và thu thập thông tin tại hiện trường. Tại địa phương, các thiết bị cảnh báo sớm, dự báo khí tượng thủy văn và phục vụ cứu hộ, cứu nạn sẽ góp phần nâng cao năng lực theo dõi, chỉ huy và ứng phó thiên tai.
Để công nghệ và thiết bị phát huy hiệu quả, chương trình đặc biệt chú trọng đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã trong việc sử dụng hệ thống giám sát và phần mềm bản đồ ứng phó thiên tai, xây dựng phương án sơ tán an toàn, tổ chức diễn tập và phổ biến kỹ năng phòng, chống thiên tai tại cộng đồng…
Phát biểu tại Lễ ký kết, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên cho hay, công tác dự báo, cảnh báo thiên tai hiện nay còn gặp nhiều khó khăn do mạng lưới quan trắc tại một số khu vực còn thiếu, dữ liệu chưa được kết nối đồng bộ, thông tin về tác động cụ thể đến người dân và hạ tầng còn hạn chế. Ông kỳ vọng, thông qua chương trình hợp tác ba bên sẽ giúp các công tác ứng phó thiên tai chuyển hướng từ dự báo hiện tượng sang cảnh báo tác động, rủi ro; từ cung cấp thông tin sang hỗ trợ hành động cụ thể, lấy bảo vệ tính mạng người dân làm ưu tiên cao nhất.
Khi triển khai chương trình, các bên sẽ ưu tiên những địa bàn có nguy cơ thiên tai cao, chú trọng các nhóm dân cư dễ bị tổn thương, đồng thời bảo đảm tính bền vững và khả năng nhân rộng của các mô hình.
Ông Lý Minh Tuấn - Giám đốc Quỹ Thiện Tâm cho biết: “Một khoản hỗ trợ sau thiên tai có thể giúp người dân dựng lại mái nhà đã đổ, nhưng một cảnh báo đến đúng lúc có thể giúp họ sơ tán trước khi lũ về, bảo vệ tính mạng của cả gia đình và tránh được những tổn thất không gì bù đắp được. Hay một chuyến cứu trợ có thể giúp người dân vượt qua những ngày thiếu thốn, nhưng việc trang bị kiến thức, kỹ năng ứng phó, thông tin cảnh báo dễ tiếp cận và năng lực chủ động phòng tránh có thể giúp cả một cộng đồng vững vàng hơn trước những mùa thiên tai tiếp theo… Xuất phát từ những nhu cầu cấp thiết ấy, Quỹ Thiện Tâm đang chuyển hướng mạnh mẽ từ “cứu trợ khẩn cấp” sang “chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm”.
Trong bối cảnh Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai và biến đổi khí hậu, chương trình hợp tác giữa Vingroup và Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính là bước đi thiết thực nhằm chuyển trọng tâm từ hỗ trợ ngắn hạn sang nâng cao năng lực dài hạn cho cộng đồng; tạo nền tảng xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống nhân dân và phát triển bền vững đất nước trong điều kiện thích ứng với biến đổi khí hậu./.
Trong 20 năm qua, Tập đoàn Vingroup thông qua Quỹ Thiện Tâm đã dành hàng nghìn tỷ đồng để hỗ trợ kịp thời hỗ trợ công tác ứng phó, cứu trợ, xây dựng các công trình phòng chống thiên tai. Trong đó, năm 2025 Quỹ đã chi 1.000 tỷ đồng, năm 2024 là 500 tỷ đồng và rất nhiều các hoạt động liên tục qua các năm. Đồng thời, Quỹ cứu trợ trực tiếp cho hàng trăm nghìn người dân, xây mới, sửa chữa 27.000 căn nhà, 7 khu tái định cư, 1.855 trường học/trạm y tế, 350 công trình dân sinh bị thiệt hại sau thiên tai. Quỹ tài trợ 818 trạm đo mưa tự động, trạm quan trắc, giám sát hạn mặn, 45 hệ thống cảnh báo thiên tai cùng các chương trình tập huấn ứng phó tại địa phương...
Thu Hà
