Phát hiện hàng nghìn đơn hàng bất thường
Tháng 5 vừa qua, một sàn thương mại điện tử tại Trung Quốc trình báo cảnh sát Thành Đô sau khi phát hiện hàng nghìn đơn hàng có dấu hiệu bất thường.
Các đơn hàng đều tham gia chương trình “đổi cũ lấy mới”, nhưng điều bất thường là sản phẩm cũ không hề được thu hồi, trong khi hàng mới vẫn liên tục được giao tới khách. Đáng chú ý, toàn bộ đơn hàng đều 0 đồng.

Thủ phạm là cựu nhân viên của nền tảng thương mại này.
Qua thống kê ban đầu, có tới 3.711 đơn hàng được thực hiện theo phương thức này, gây thiệt hại khoảng 1,69 triệu NDT (hơn 6,1 tỷ đồng).
Cảnh sát phát hiện các đơn hàng liên quan tới 86 tài khoản người mua. Thông tin nhận hàng được cố tình làm mờ, được gửi tới một khu vực ở Thành Đô mà không ghi rõ số nhà hay tên người nhận.
Khi rà soát dữ liệu, cảnh sát nhận thấy một số tài khoản được đăng ký dưới tên nhân viên đang làm việc tại chính sàn thương mại điện tử này. Một tài khoản khác thuộc về một cựu nhân viên. Lần theo các mối liên hệ, cơ quan điều tra xác định nghi phạm là một phụ nữ họ Trương, cô từng làm việc tại công ty này.
Theo cảnh sát, 86 tài khoản nói trên đều có mối liên hệ với cô Trương, bao gồm bố mẹ, chồng, họ hàng, bạn bè và 5 đồng nghiệp vẫn đang làm việc tại sàn thương mại này.
Kho hàng 600 m² chứa gần 1.000 thiết bị gia dụng mới
Khi cảnh sát tới nhà cô Trương, họ phát hiện hàng loạt thùng hàng chưa mở chất kín từ phòng khách đến nhà bếp. Tại đây, lực lượng chức năng thu giữ 166 thiết bị gia dụng mới nguyên hộp, cùng 22 thiết bị khác đã được mở ra sử dụng. Tuy nhiên, số hàng này chỉ là một phần nhỏ trong tổng số tài sản mà cô đã lấy được.

Phát hiện đơn hàng chất đống tại nhà cô Trương.
Tại một nhà kho rộng khoảng 600 m² do cô Trương thuê, cảnh sát tiếp tục phát hiện 977 thiết bị gia dụng mới. Các mặt hàng đa dạng đến mức nơi này gần như một cửa hàng điện máy thu nhỏ. Cảnh sát mất khoảng 8 giờ để kiểm kê toàn bộ số hàng.
Một phần lớn hàng hóa khác đã được cô bán lại trước đó thông qua các nền tảng đồ cũ và các cửa hàng bên ngoài. Giá bán thường chỉ khoảng 80% giá thị trường.
Lợi dụng lỗ hổng “đổi cũ lấy mới” để tạo đơn hàng 0 đồng
Theo cảnh sát, cô Trương vốn là người thường xuyên tìm kiếm các chương trình khuyến mãi và cách mua hàng với giá thấp. Ban đầu, cô chỉ muốn tận dụng lỗ hổng để hưởng lợi riêng. Tuy nhiên, sau khi phát hiện thủ thuật có thể thực hiện nhiều lần mà hệ thống không phát hiện, cô bắt đầu nảy sinh ý định lấy hàng rồi bán lại kiếm lời.

Lợi dụng lỗ hổng của sàn thương mại, cô lấy được nhiều đơn hàng 0 đồng.
Trước tiên cô lựa chọn một thiết bị có giá trị cao như điều hòa cây. Hệ thống định giá sản phẩm cũ khoảng 800 NDT (khoảng 3 triệu đồng) và tạo đơn hàng theo chương trình đổi cũ lấy mới. Sau đó, cô nhanh chóng hủy đơn, chuyển sang một sản phẩm nhỏ hơn như máy luộc trứng để tiếp tục thao tác đổi cũ lấy mới, cuối cùng chuyển trở lại sản phẩm ban đầu.
Trong khoảng thời gian hệ thống chưa kịp cập nhật, đơn hàng được hiển thị với giá 0 đồng, dù cô không cần cung cấp bất kỳ thiết bị cũ nào.
Cảnh sát cho biết lỗ hổng này khá khó phát hiện và đòi hỏi người thực hiện phải thao tác rất nhanh. Nhờ từng làm việc tại nền tảng và hiểu rõ quy trình vận hành, cô đã nhiều lần khai thác thành công.
Để mở rộng quy mô mà không gây chú ý, cô sử dụng tài khoản của người thân, bạn bè và đồng nghiệp để tiếp tục đặt hàng.
Hai cựu đồng nghiệp của cô Trương sau đó phát hiện dấu hiệu bất thường và tìm cách tìm hiểu phương thức “mua 0 đồng”. Cô Trương không tiết lộ cách thực hiện, nhưng hai người này được cho là biết cô đang lợi dụng lỗ hổng hệ thống để lấy hàng, sau đó vẫn nhận thiết bị gia dụng và tiền hối lộ từ cô.
Cảnh sát xác định cô Trương cùng hai người liên quan có dấu hiệu phạm tội trộm cắp và đã áp dụng biện pháp tố tụng hình sự. Những người khác liên quan vụ việc đã chủ động giao nộp hàng hóa và bồi thường thiệt hại.
Sau khi vụ việc được phát hiện, sàn thương mại điện tử liên quan đã khắc phục lỗ hổng trong hệ thống, nhằm loại bỏ nguy cơ tương tự tái diễn.
An An (theo Ifeng.com)