Những tài sản "ngủ đông" qua nhiều lần mở bán
Quá trình thu hồi tài sản nhằm khắc phục hậu quả trong đại án Vạn Thịnh Phát (bồi hoàn hơn 30.081 tỷ đồng cho hơn 43.100 trái chủ, bị hại) đang diễn ra quyết liệt. Tính đến hiện tại, cơ quan chức năng đã hoàn tất 11 đợt chi trả với tổng số tiền lên tới hơn 13.921 tỷ đồng. Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng ấy là câu chuyện "kẻ bán đắt như tôm tươi, người hạ giá kịch sàn vẫn không có khách hỏi".
Trái ngược với sức hút của các món đồ xa xỉ mang tính sưu tầm cá nhân (như cặp túi Hermès chốt giá hơn 14,2 tỷ đồng hay xe Maybach bán được 16,6 tỷ đồng), nhiều khối tài sản có giá trị khai thác lớn lại rơi vào cảnh đìu hiu.
Du thuyền hạng sang The Reverie Saigon dù đã giảm 49% so với giá khởi điểm nhưng đến nay vẫn chưa tìm được khách mua. (Ảnh: Trung tâm đấu giá).
Cụ thể, chiếc du thuyền hạng sang The Reverie Saigon được định giá khởi điểm hơn 52 tỷ đồng. Sau nhiều lần đấu giá bất thành vì không có người đăng ký, mức giá đã được điều chỉnh giảm hơn 23 tỷ đồng (mất khoảng 44% giá trị ban đầu) nhưng vẫn chưa tìm được chủ mới.
Tương tự, cặp tàu chở khách đóng tại Ba Lan là Thalia và Electra cũng liên tục hạ giá từ hơn 5,1 tỷ đồng giá khởi điểm xuống còn quanh mức 2,6 tỷ đồng/chiếc nhưng vẫn nằm chờ khách.
Cuối tháng 10/2026, phiên đấu giá 4 bất động sản đắc địa với tổng giá trị khởi điểm hơn 375 tỷ đồng đã phải hủy bỏ do không có bất kỳ hồ sơ nào đăng ký tham gia. Danh sách này gồm: Biệt thự số 22B Nguyễn Thị Diệu (hơn 202,5 tỷ đồng); nhà đất số 142 Võ Văn Tần (hơn 94 tỷ đồng); căn hộ tầng 2 số 25 Đồng Khởi (hơn 41 tỷ đồng) và nhà đất số 151 Đồng Khởi (hơn 37,3 tỷ đồng).
Trao đổi về thực trạng nhiều tài sản triệu đô chậm thanh khoản, đại diện Thi hành án dân sự Tp.HCM khẳng định việc đấu giá không thành ở những phiên đầu tiên đối với các khối tài sản giá trị lớn là diễn biến bình thường của thị trường.
Cơ quan thi hành án cho biết mọi quy trình từ thẩm định giá, niêm yết công khai đến điều chỉnh giảm giá đều tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật nhằm đảm bảo tính minh bạch, khách quan và thu hồi tối đa giá trị tài sản cho Nhà nước cũng như các bị hại.
Hiện tại, bên cạnh việc tiếp tục tổ chức đấu giá lại các tài sản chưa bán được, Thi hành án dân sự Tp.HCM đang dồn lực rà soát, xử lý pháp lý hàng trăm bất động sản và nhiều tài sản khác liên quan đến bà Trương Mỹ Lan.
Đâu là nguyên nhân khiến tài sản đấu giá "ế ẩm"?
Trao đổi với Người Đưa Tin, luật sư Võ Văn Tám – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tây Sơn G9, cho rằng người mua tài sản bán đấu giá để thi hành án trong các vụ án lớn (như vụ án liên quan bà Trương Mỹ Lan) thường đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý và thực tiễn rất phức tạp.
Dù các tài sản này do Thi hành án dân sự (THADS) Tp.HCM tổ chức bán đấu giá công khai dựa trên bản án đã có hiệu lực, nhưng tính chất phức tạp của khối tài sản hàng chục nghìn tỷ đồng khiến người mua thận trọng.
Hàng trăm tài sản có giá trị của bị án Trương Mỹ Lan vẫn đang chờ xử lý để thi hành án.
Cụ thể, theo luật sư Tám, tại Điều 83 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, ngay cả khi đang chấp hành án, bà Trương Mỹ Lan vẫn có quyền ưu tiên mua tài sản đấu giá trước thời điểm mở cuộc đấu giá 03 ngày làm việc. Nếu điều này xảy ra, người tham gia đấu giá sẽ mất thời gian chuẩn bị thủ tục và cả quá trình chuẩn bị tiền để mua tài sản đấu giá.
Với các tài sản là bất động sản có Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đầy đủ, thường sẽ dễ có người mua đấu giá hơn do pháp lý rõ ràng và dễ sang tên. Ngược lại, các tài sản là dự án lớn, cổ phần doanh nghiệp, hoặc nhà máy thường đi kèm nghĩa vụ tài chính, nợ thuế hoặc vướng mắc quy hoạch cần xử lý tiếp.
Một lý do khác khiến người mua đấu giá không mặn mà, đó là một số tài sản như du thuyền (The Reverie Saigon, tàu Thalia, Electra) hoặc bất động sản bỏ trống lâu ngày bị đấu giá nhiều lần không thành công. Người mua có thể phải tốn thêm chi phí lớn để bảo trì, sửa chữa hoặc đăng kiểm lại sau khi nhận bàn giao, trong khi tài sản này khó khai thác, làm tăng chi phí của người mua.
Giá trị các tài sản trong vụ án liên quan đến bà Trương Mỹ Lan thường lên tới hàng chục hoặc hàng trăm tỷ đồng (như biệt thự số 22B Nguyễn Thị Diệu có giá khởi điểm hơn 202 tỷ đồng), người trúng đấu giá bắt buộc phải thanh toán toàn bộ số tiền trong thời hạn ngắn và trong khi việc được ngân hàng xét duyệt khoản vay, thế chấp bằng chính tài sản đang trong quá trình thi hành án là rất khó.
Cũng theo luật sư Tám, nhiều tài sản trong vụ án trải qua nhiều phiên bán đấu giá nhưng không có ai mua vì mức giá khởi điểm cao so với thị trường chung. Nếu mua với mục đích đầu tư ngắn hạn, người mua sẽ gặp khó khăn khi muốn bán lại vì giấy tờ, thủ tục phải làm sau khi trúng đấu giá qua nhiều khâu và thủ tục phức tạp, và vì mua giá cao nên tính thanh khoản theo đó cũng không cao.
Một lý do khác khiến nhiều tài sản trong vụ án Trương Mỹ Lan không có người mua đấu giá là tại thời điểm bán đấu giá, tài sản đang cho thuê, hoặc đứng tên các cá nhân, pháp nhân khác nhau (người đứng tên dùm). Nếu người đang thuê hoặc người đang quản lý tài sản bất hợp tác, việc tiến hành thu hồi, cưỡng chế bàn giao tài sản sẽ khó khăn nếu các bên liên quan phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại về quyền lợi.
Cũng theo luật sư Võ Văn Tám, trong các vụ án lớn như đại án Vạn Thịnh Phát, người có ý định mua tài sản đấu giá nhiều khi do tài sản họ định mua có thể đang liên quan đến hợp đồng góp vốn, hợp đồng thuê dài hạn, hoặc quyền lợi của các cổ đông/thành viên chưa được triệu tập hoặc chưa được giải quyết dứt điểm trong bản án.
Do quy trình kê biên, định giá và bán đấu giá các tài sản giá trị lớn rất phức tạp, chỉ cần một sai sót nhỏ về thủ tục (như vi phạm định giá, thông báo không đúng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan), kết quả đấu giá có thể bị khiếu nại, tố cáo hoặc bị Tòa án tuyên vô hiệu.
"Với các tài sản thi hành án có giá trị hàng trăm tỷ đồng như trong vụ Vạn Thịnh Phát, người có ý định mua tài sản đấu giá không chỉ cân nhắc về giá mà còn tính toán chi phí cơ hội của dòng tiền. Rủi ro lớn nhất khiến họ e ngại là thời gian thường kéo dài từ lúc nộp đủ tiền trúng đấu giá đến khi thực sự nhận bàn giao tài sản trúng đấu giá và hoàn tất thủ tục sang tên. Chỉ cần quy trình giải quyết khiếu nại hoặc cưỡng chế bàn giao kéo dài thêm một năm, chi phí lãi vay và trượt giá không còn là lợi thế mua được tài sản giá rẻ hơn thị trường nữa", luật sư Tám nhận định và cho biết thêm, về nguyên tắc, pháp luật luôn bảo vệ quyền lợi của người mua trúng đấu giá ngay tình.
