Gỡ điểm nghẽn đầu tư
Những ngày đầu tháng 8, phóng viên ghi nhận tại phường Sầm Sơn, Thanh Hóa, nhiều dự án đầu tư có sử dụng đất đang được đẩy nhanh tiến độ sau khi các nút thắt về mặt bằng từng bước được tháo gỡ.
Trên một số công trường như khu tái định cư Đồng Táng - Đồng Đục, Đồn Trại 2 hay tuyến đường nối Quốc lộ 47 với đại lộ Nam Sông Mã, nhà thầu đã triển khai thi công trên phần lớn diện tích được bàn giao.
Theo UBND phường Sầm Sơn, năm 2026 địa phương được giao thực hiện 8 dự án với tổng diện tích hơn 10,3 ha. Đến nay, khoảng 98% diện tích đã hoàn thành đo đạc, kiểm kê, lập phương án và chi trả bồi thường, tạo điều kiện để các dự án tăng tốc triển khai. Một số dự án còn lại như khu tái định cư Châu Thành, Đồng Côi, Đồng Bến đang được tập trung hoàn thiện công tác bồi thường, thu hồi đất.
Đẩy nhanh GPMB các dự án đầu tư công trên địa bàn phường Sầm Sơn.
Trao đổi với phóng viên ngày 6/8, ông Lê Huy Hưng, Phó Chủ tịch UBND phường Sầm Sơn, cho biết giải phóng mặt bằng được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn gặp không ít vướng mắc khi một số hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, đề nghị được bố trí tái định cư dù chỉ bị thu hồi đất nông nghiệp hoặc yêu cầu bồi thường đối với tài sản xây dựng trên đất do Nhà nước quản lý.
Theo ông Hưng, một số dự án phải thực hiện thu hồi đất theo nhiều đợt, trong khi quy định chuyển tiếp của Luật Đất đai 2024 chưa bao quát hết các trường hợp phát sinh. Điều này dẫn đến sự khác biệt về chính sách bồi thường, hỗ trợ và giá đất giữa các đợt trong cùng một dự án, ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng.
Không chỉ ở khu vực đô thị, nhiều địa phương miền núi cũng đang tăng tốc để tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư.
Tại xã Như Thanh, địa phương được giao thực hiện 5 dự án với diện tích giải phóng mặt bằng theo kế hoạch hơn 9 ha. Đến nay, xã đã hoàn thành 17,18 ha, đạt hơn 190% chỉ tiêu tỉnh giao. Riêng dự án Cụm công nghiệp Hải Long - Xuân Khang được giao giải phóng 2,32 ha nhưng thực tế đã hoàn thành 13,17 ha, tương đương 567% kế hoạch. Dự án hạ tầng Kim Sơn 1 cũng đã hoàn thành giai đoạn một và đã tổ chức đấu giá.
Ông Hàn Văn Huyên, Chủ tịch UBND xã Như Thanh thông tin với PV, địa phương đang tập trung tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong công tác giải phóng mặt bằng. Một số hộ dân chưa đồng thuận phương án bồi thường hay có trường hợp không đủ điều kiện tái định cư nhưng vẫn đề nghị được bố trí đất ở khi bị thu hồi đất.
Xã Như Thanh đang tháo gỡ khó khăn về GPMB để đẩy nhanh tiến độ dự án giao thông đường Bến En đi Bến Sung.
Đơn cử như dự án Khu đô thị mới Hải Vân còn vướng việc di dời gần 100 ngôi mộ do địa phương chưa có nghĩa trang tập trung để bố trí, trong khi nhiều phần mộ đã được đầu tư xây dựng với chi phí lớn nên người dân còn băn khoăn về mức hỗ trợ. Một số dự án khác cũng gặp khó vì khu tái định cư chưa hoàn thiện hạ tầng, khiến các hộ dân chưa thể di dời.
"Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhân lực làm công tác giải phóng mặt bằng giảm nhiều, trong khi khối lượng công việc lớn. Dù vậy, xã đang tập trung đối thoại, tháo gỡ từng vướng mắc để bảo đảm tiến độ các dự án", ông Huyên nói.
Là đơn vị thi công nhiều công trình đầu tư công trên địa bàn tỉnh, ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Tuấn, đánh giá từ đầu năm đến nay, tiến độ nhiều dự án được cải thiện đáng kể nhờ mặt bằng được bàn giao sớm.
"Dự án có mặt bằng thì công trình mới có thể triển khai đồng loạt. Cùng với đó, việc được cấp phép khai thác các mỏ đất theo Nghị quyết 66.4, rút gọn thủ tục đã giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung vật liệu, tháo gỡ điểm nghẽn lớn trong thi công và bảo đảm tiến độ các công trình", ông Tuấn nhận định.
Theo ông, nhiều dự án giao thông trọng điểm như tuyến đường từ ngã tư Voi đến Sầm Sơn hay đại lộ Lê Lợi kéo dài đang tiến gần ngày hoàn thành, góp phần tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế của địa phương trong những tháng cuối năm.
Tăng nguồn ngu ngân sách
Không chỉ tập trung tháo gỡ mặt bằng, nhiều địa phương của Thanh Hóa cũng đang tăng tốc giải ngân đầu tư công và khai thác nguồn thu ngân sách - hai động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng.
Tại phường Hạc Thành, nhiều dự án đầu tư công được đẩy nhanh thi công sau khi mặt bằng từng bước được bàn giao. Theo UBND phường, đến hết tháng 7, địa phương đã giải phóng 9,44 ha trên tổng số 15,67 ha theo kế hoạch năm 2026, đồng thời hoàn thành bàn giao mặt bằng sạch cho dự án doanh trại Công an tỉnh.
Thanh Hóa phấn đấu tăng trưởng 2 con số năm 2026.
Một số dự án tồn đọng kéo dài cũng được tháo gỡ vướng mắc, trong đó có dự án cải tạo, nâng cấp các tuyến đường nối đường Nguyễn Tĩnh đến khu quy hoạch xen cư thôn Quang Trung và Hồ Thành khu vực II. Hai dự án đô thị từng có nguy cơ gây lãng phí nguồn lực cũng đã được đưa ra khỏi danh mục đầu tư để rà soát, xử lý gồm: Khu đô thị núi Long kết hợp khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án đường vành đai Đông-Tây; Khu đô thị mới dọc Đại lộ Nam sông Mã...
Song song với đó, địa phương triển khai đợt cao điểm giải ngân vốn đầu tư công. Bảy tháng đầu năm, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt gần 788 tỷ đồng, tương đương 46% dự toán năm; giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 56 tỷ đồng, bằng khoảng 25% kế hoạch.
Đại diện UBND phường Hạc Thành cho biết, tiến độ giải phóng mặt bằng, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và triển khai một số dự án vẫn còn vướng mắc, khiến việc giải ngân vốn đầu tư công và thu ngân sách chưa đạt như kỳ vọng. Địa phương đang tập trung tháo gỡ từng khó khăn để đẩy nhanh tiến độ trong những tháng cuối năm.
Khắc phục, xử lý các dự án đầu tư có sử dụng đất gặp khó khăn vướng mắc cũng là một trong số nhiệm vụ đặt ra nhằm đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của tỉnh.
Ở khu vực miền núi, quy mô nguồn thu còn khiêm tốn nhưng xã Như Thanh vẫn đặt mục tiêu khai thác hiệu quả các nguồn thu gắn với thu hút đầu tư. Theo ông Hàn Văn Huyên, Chủ tịch UBND xã Như Thanh, 7 tháng đầu năm địa phương thu ngân sách nhà nước đạt 62,4 tỷ đồng, bằng 87% kế hoạch tỉnh giao và gần 60% kế hoạch của xã.
"Việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, đưa các dự án vào triển khai sẽ tạo thêm nguồn thu ổn định cho ngân sách địa phương trong thời gian tới", ông Huyên nói.
Theo báo cáo của Thuế tỉnh Thanh Hóa, thu ngân sách nhà nước 7 tháng đầu năm ước đạt 22.263 tỷ đồng, bằng 68,2% dự toán Trung ương giao. Nhiều khoản thu từ doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp ngoài quốc doanh và tiền thuê đất đều tăng trưởng tích cực, phản ánh hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục phục hồi.
Tuy nhiên, thu tiền sử dụng đất mới đạt khoảng 8.811 tỷ đồng, giảm hơn 13% so với cùng kỳ do nhiều địa phương vẫn gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng, đấu giá quyền sử dụng đất và hoàn thiện thủ tục đầu tư.
Bên cạnh khó khăn trong khai thác nguồn thu, công tác quản lý thu NSNN cũng đặt ra nhiều yêu cầu cần tập trung giải quyết, như: Toàn tỉnh hiện có hơn 272.000 người nộp thuế, trong đó trên 100.000 trường hợp đã ngừng hoạt động hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh, chiếm gần 37% tổng số người nộp thuế đăng ký. Nợ thuế vẫn ở mức cao, khoảng 680 tỷ đồng, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thu và môi trường kinh doanh.
Áp lực tăng trưởng của Thanh Hóa trong những tháng cuối năm rất lớn. Sau khi GRDP 6 tháng đầu năm chỉ đạt 7,21%, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 11% của cả năm, kinh tế địa phương phải tăng 14,44% trong nửa cuối năm.
Tại buổi làm việc của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa ngày 10/7, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa cho biết, để đạt mục tiêu tăng trưởng, từ nay đến cuối năm sẽ tập trung đưa 33 dự án trọng điểm với tổng vốn khoảng 40.400 tỷ đồng sớm đi vào hoạt động; đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ và tăng thu ngân sách.
Theo tỉnh, việc tăng tốc triển khai các dự án, cùng nỗ lực của các địa phương trong giải phóng mặt bằng và huy động nguồn lực đầu tư sẽ là động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.
