119 hộ dân chờ tái định cư
Ngày 12/9, phóng viên ghi nhận tại công trường khu tái định cư tại xã Xuân Bình, tỉnh Thanh Hóa, các đơn vị đang triển khai san lấp mặt bằng, thi công cầu và các hạng mục hạ tầng. Đây là nơi dự kiến bố trí tái định cư cho 119 hộ dân thôn Thanh Sơn, xã Thanh Phong, thuộc diện phải di dời để thực hiện Hợp phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án hồ chứa nước Bản Mồng giai đoạn 1, tỉnh Nghệ An.
Đơn vị thi công đang san lấp, bóc phong hóa tại dự án hạ tầng tái định cư xã Xuân Bình.
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Văn Chiến, Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Xuân Bình cho biết, địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 12,13 ha trong tổng số 18,92 ha. Phần còn lại 6,79 ha chưa thể bàn giao, chủ yếu do vướng xác minh nguồn gốc đất.
Ông Chiến cho hay, xã đang phối hợp với chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa xử lý các phần việc liên quan đến điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 khu tái định cư.
Theo kế hoạch, trong phạm vi diện tích đã giải phóng mặt bằng, địa phương sẽ bố trí khoảng 65,7 ha đất để phục vụ tái định canh, đồng thời khai thác hiệu quả quỹ đất này. Đồng thời, phương án bồi thường, hỗ trợ đối với 5,53 ha đất có rừng tự nhiên do Trại giam Thanh Lâm quản lý cũng đang được hoàn thiện.
Một trong những vướng mắc hiện nay là Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Chàng và Trại giam Thanh Lâm chưa hoàn tất việc khai thác lâm sản. Vì vậy, địa phương chưa có cơ sở thu hồi đất để bàn giao cho chủ đầu tư vệ sinh, thu dọn lòng hồ.
Xã Thanh Phong công khai phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư đối với 119 hộ dân.
Tại xã Thanh Phong, 119 hộ dân thôn Thanh Sơn vẫn chưa thể di dời do hạ tầng khu tái định cư chưa hoàn thành.
Ông Đinh Văn Phương, Chủ tịch UBND xã Thanh Phong, cho biết, địa phương đã công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các hộ dân bị ảnh hưởng. Phương án bao gồm đất ở, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất ở, nhà cửa, công trình, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu và các chính sách hỗ trợ theo quy định.
Đối với khoảng 75 ha đất nông nghiệp, địa phương dự kiến bố trí đất tái định canh sau khi UBND tỉnh hoàn thành việc thu hồi đất của Công ty TNHH Một thành viên Cao su Thanh Hóa, đồng thời căn cứ nhu cầu thực tế của người dân.
Tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng tại xã Thanh Phong là hơn 680 ha, gồm 191,2 ha của 119 hộ gia đình và 489,2 ha của 3 tổ chức.
Địa phương đã hoàn thành niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với 119 hộ có đất thu hồi tại thôn Thanh Sơn, với diện tích 22,8 ha, số tiền dự kiến khoảng 95 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 khu tái định cư có thể làm thay đổi số lô, diện tích và vị trí nên phương án chưa thể phê duyệt theo yêu cầu.
Ngoài phần đất của người dân, diện tích rừng tự nhiên cũng là một trong những điểm cần tháo gỡ. Khoảng 38 ha rừng tự nhiên do Trại giam Thanh Lâm quản lý chưa có đầy đủ hồ sơ xác định trữ lượng, loại rừng để thực hiện khai thác, tận thu lâm sản. Đây là cơ sở cần thiết để lập phương án bồi thường và thu hồi đất.
Dự án hồ chứa nước Bản Mồng, tỉnh Nghệ An.
Cần có giải pháp đẩy nhanh tiến độ
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa, phần diện tích giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thanh Hóa để thực hiện hợp phần dự án hồ chứa nước Bản Mồng là 1.141,82 ha, thuộc hai xã Thanh Phong và Xuân Bình.
Đối với hạ tầng khu tái định cư tại xã Xuân Bình, đơn vị thi công đang đào đất, san lấp, khối lượng đạt khoảng 25%. Với phần diện tích 12,13 ha đã bàn giao, hạng mục cầu đang được triển khai, trong đó đã đúc 4/13 phiến dầm bản bê tông cốt thép dài 15 m mỗi dầm; bệ mố cầu M1 đang được thi công, đồng thời đào hố móng mố M2. Công tác bóc phong hóa mặt bằng đạt khoảng 90%.
Bên cạnh hạ tầng tái định cư, việc vệ sinh lòng hồ cũng được triển khai từng phần. Theo phương án được phê duyệt, tổng diện tích cần thu dọn là 518,29 ha, trong đó xã Thanh Phong 434,57 ha và xã Xuân Bình 83,72 ha. Khối lượng công trình, vật kiến trúc cần xử lý khoảng 247,29 m3.
Hiện đơn vị thi công đang phối hợp thực hiện thu dọn trên diện tích 58,1/434,57 ha thuộc xã Thanh Phong. Tuy nhiên, mưa nhiều trong tháng 8, nước lưu vực dồn về khiến việc tiếp cận hiện trường gặp khó khăn. Phần diện tích còn lại tại hai xã và các khu vực do chủ rừng quản lý chưa được bàn giao đầy đủ.
Người dân thôn Thanh Sơn bày tỏ mong muốn sớm được bố trí tái định cư, định canh.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa, tiến độ thực hiện và giải ngân hợp phần đang chậm so với kế hoạch. Đến nay, giải ngân vốn kế hoạch năm 2026 mới đạt 0,45%.
Nguyên nhân được xác định do một số khó khăn về đất đai, rừng, quy hoạch chưa được xử lý dứt điểm, cùng với việc phối hợp giữa các đơn vị liên quan chưa thật sự chặt chẽ.
Theo yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác giải phóng mặt bằng phải hoàn thành trong tháng 8/2026, toàn bộ dự án phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Nếu không có giải pháp đẩy nhanh tiến độ, dự án có nguy cơ không đáp ứng thời hạn, ảnh hưởng đến nguồn vốn và các hạng mục liên quan.
Trước đó, ông Cao Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, đề nghị người dân thôn Thanh Sơn đồng thuận, sớm bàn giao mặt bằng để các hợp phần dự án được triển khai hiệu quả.
Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành, chủ đầu tư và nhà thầu tập trung cao độ, tận dụng thời gian còn lại để đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Đối với đất sản xuất, xã Xuân Bình được đề nghị phối hợp với Công ty TNHH Một thành viên Cao su Thanh Hóa rà soát quỹ đất chưa sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả để bố trí đất canh tác cho người dân di dời, ưu tiên những khu vực gần khu tái định cư.
Chủ đầu tư và đơn vị tư vấn được yêu cầu hoàn thiện phương án điều chỉnh quy hoạch khu tái định cư theo hướng thuận lợi cho người dân, bảo đảm mỗi hộ được bố trí 800 m2. Phương án dự kiến được công khai và lấy ý kiến người dân trước ngày 15/9.
