"Thế trận" đảo chiều vì Mỹ luận tội ông Trump: Nga bình thản nhưng số phận S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ như "chỉ mành treo chuông"

Trương Mạnh Kiên
Thứ 2, 23/12/2019 | 15:33
Thổ Nhĩ Kỳ đang lo ngại việc Tổng thống Trump bị luận tội sẽ khiến nước này không thoát khỏi nguy cơ bị Mỹ trừng phạt về vấn đề S-400.
Tiêu điểm - 'Thế trận' đảo chiều vì Mỹ luận tội ông Trump: Nga bình thản nhưng số phận S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ như 'chỉ mành treo chuông'

Tổng thống Trump.

Giới lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đang tập trung sự chú ý vào chủ đề luận tội Tổng thống Donald Trump đang gây xôn xao ở Mỹ và đặt ra câu hỏi về việc sự kiện này sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ căng thẳng giữa Ankara và Washington như thế nào.

Theo Al-Monitor, họ quan tâm đến khả năng bảo vệ Thổ Nhĩ Kỳ của ông Trump sẽ bị suy giảm trước sức ép từ Quốc hội Mỹ do kết quả của quá trình luận tội gây ra. Nhiều người lo lắng rằng luận tội sẽ ảnh hưởng xấu đến lợi ích kinh tế và an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ thấp thỏm chờ luận tội

Các bất đồng cốt lõi bao trùm mối quan hệ của hai quốc gia đồng minh gần đây tiếp tục đi vào bế tắc, bao gồm cả quyết định của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc mua thêm hệ thống phòng không S-400 do Nga sản xuất.

Chiến dịch của Thổ Nhĩ Kỳ ở phía đông bắc Syria được phát động vào tháng 10 chống lại Các đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) do Mỹ hậu thuẫn cũng là một vấn đề khác gây trở ngại cho mối quan hệ.

Giới chức ngoại giao, quốc phòng và đặc biệt là Quốc hội Mỹ đã kêu gọi đưa ra các biện pháp trừng phạt khắt khe chống lại Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến những tranh cãi nói trên.

Chính quyền Tổng thống Trump cho đến nay đã từ chối đi theo những lời kêu gọi của Quốc hội. Ông thậm chí còn bày tỏ sự thông cảm với lập trường của Ankara về vấn đề S-400, đổ lỗi cho chính quyền Obama vì đã từ chối bán tên lửa Patriot cho Thổ Nhĩ Kỳ trước đó.

Trong quá trình luận tội lần này, ông Trump sẽ đứng trước hai kịch bản, hoặc là được tha bổng, hoặc là sẽ bị bãi nhiệm chức vụ. Các nhà phân tích Thổ Nhĩ Kỳ chỉ ra rằng với đảng Cộng hòa chiếm đa số tại Thượng viện, ông Trump sẽ không bị bỏ phiếu cách chức, nhưng điều này cũng chưa phải là tin vui đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Sinan Ulgen, Chủ tịch Trung tâm nghiên cứu kinh tế và chính sách đối ngoại (EDAM) có trụ sở tại Istanbul tin rằng việc “cứu” ông Trump trong quá trình luận tội sẽ khiến nhà lãnh đạo Mỹ phải nhượng bộ đảng Cộng hòa tại Thượng viện hơn trước.

“Tổng thống Trump sẽ trở nên khó xử hơn khi bỏ qua các yêu cầu của Thượng viện trong việc thực hiện lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ”, ông Ulgen nêu quan điểm.

Burhanettin Duran, người đứng đầu tổ chức tư vấn SETA ở Ankara cũng nói về triển vọng ảm đạm cho tương lai của mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - Mỹ.

“Chính sách về Thổ Nhĩ Kỳ của Mỹ đang được xác định ngày càng rõ nét bởi sự can thiệp của Thượng viện trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump. Vì một số nhóm có xu hướng thân Thổ Nhĩ Kỳ trước đây đã thay đổi lập trường, một bầu không khí chống Thổ Nhĩ Kỳ ở lưỡng đảng đã phát triển”, ông Duran nói với hãng thông tấn Anadolu.

“Giống như một chiếc xe hơi lao dốc vì mất phanh, chúng tôi đang chứng kiến một vụ tai nạn sẽ gây tổn hại cho mối quan hệ song phương”.

Hiện tại, Ankara chỉ có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ Nhà Trắng, do mối quan hệ đặc biệt mà ông Erdogan đã xây dựng với ông Trump. Nhưng với tình hình hiện tại, sự trợ giúp của Tổng thống Mỹ sẽ ngày càng khó khăn.

Quá phụ thuộc

Tiêu điểm - 'Thế trận' đảo chiều vì Mỹ luận tội ông Trump: Nga bình thản nhưng số phận S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ như 'chỉ mành treo chuông' (Hình 2).

Hệ thống S-400.

Trong một bài viết gần đây, các cựu đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ Ali Tuygan và Yusuf Buluc nhấn mạnh nguy cơ mà Ankara gặp phải khi chỉ dựa vào sự hỗ trợ duy nhất đến từ ông Trump.

“Để mặc mối quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ vào trong tay ông Trump, coi thường các trung tâm quyền lực khác chỉ đưa chúng ta đến ngõ cụt”, hai người viết.

Cần phải nhớ rằng, Tổng thống Trump đã từng thể hiện năng lực gây tổn hại cho nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ như thế nào vào năm 2018, khi chính ông ra lệnh trừng phạt chống lại Ankara vì từ chối thả mục sư người Mỹ Andrew Brunson, người bị cầm tù vì các cáo buộc khủng bố.

Vào tháng 1/2019, ông Trump cũng đe dọa trên Twitter về việc tàn phá nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ nếu nước này tấn công người Kurd ở Syria. Cả hai lời tuyên bố trên đã khiến đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ rơi vào vòng xoáy suy giảm.

Nhiều nhà phân tích tin rằng đó chính là dấu hiệu cho thấy sự rủi ro khi Ankara chỉ dựa vào ông Trump trong các thỏa thuận với Washington. Bất chấp áp lực từ Washington, Ankara cũng từ chối thỏa hiệp về các vấn đề gây căng thẳng giữa hai nước và đe dọa sẽ trả đũa thay thế.

Trong một tuyên bố gần đây, ông Erdogan cảnh báo Thổ Nhĩ Kỳ có thể đóng cửa căn cứ không quân Incirlik chiến lược ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, nơi mà Mỹ đã sử dụng trong nhiều thập kỷ và là nơi lưu trữ vũ khí hạt nhân chiến thuật.

Tổng thống Erdogan cũng đe dọa đóng cửa căn cứ radar tiên tiến ở Kurecik, miền đông Thổ Nhĩ Kỳ, nơi phòng thủ của NATO.

Nói với Al-Monitor, một nhà ngoại giao phương Tây giấu tên cho biết, Washington sẽ duy trì sự hiện diện quân sự ở Thổ Nhĩ Kỳ đến cùng.

“Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách Mỹ không ngây thơ và nhất định sẽ thực hiện các kế hoạch dự phòng trong trường hợp Ankara thực hiện việc loại người Mỹ ra khỏi căn cứ Incirlik”, nhà ngoại giao nói.

Ông chỉ ra thực tế rằng Washington đã mở rộng các cơ sở quân sự ở Qatar và cố gắng tăng cường sự hiện diện ở các nước trong khu vực như Romania, Bulgaria và Hy Lạp.

“Cuối cùng, quyết định đóng cửa căn cứ Kurecik sẽ khiến Thổ Nhĩ Kỳ đối đầu trực tiếp với NATO vì đây là căn cứ của NATO. Nhiều người hoài nghi về việc Ankara sẽ để kịch bản đó xảy ra”, nhà ngoại giao nhấn mạnh.

Theo dự đoán của giới quan sát, mối quan hệ Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ sẽ duy trì căng thẳng vào năm 2020, khi ông Trump mải mê bận rộn với chiến dịch tái tranh cử của mình và có ít thời gian hơn cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngoại trưởng Nga tiết lộ điều ông ngưỡng mộ nhất về Tổng thống Trump

Chủ nhật, 22/12/2019 | 19:59
Ngoại trưởng Lavrov nhận xét, sự thẳng thắn của ông Trump là một phẩm chất hiếm có đối với một chính trị gia và Tổng thống Mỹ đã thể hiện một cách tiếp cận khá hiệu quả trong việc xử lý các vấn đề quốc tế.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Lạm phát ở khu vực đồng tiền chung châu Âu cao nhất trong lịch sử

Thứ 5, 09/06/2022 | 14:32
Tháng 5, lạm phát ở khu vực đồng euro ước tính đạt 8,1%, mức cao nhất tính từ khi đồng tiền chung châu Âu ra đời.

Thêm nhiều quốc gia ghi nhận xuất hiện ca nhiễm đậu mùa khỉ

Chủ nhật, 29/05/2022 | 11:08
Tính đến ngày 26/5, WHO ghi nhận khoảng 200 ca mắc đậu mùa ở khỉ tại hơn 20 quốc gia trên toàn cầu và 100 trường hợp khác đang được điều tra.

Khu vực Mỹ Latinh ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên

Thứ 7, 28/05/2022 | 13:20
Hôm 28/5 (giờ Việt Nam), Argentina xác nhận xuất hiện hai ca mắc bệnh đậu mùa khỉ. Đậy là những ca bệnh đầu tiên ở khu vực Mỹ Latinh.

Súng đạn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ em và thanh thiếu niên tại Mỹ

Thứ 7, 28/05/2022 | 07:00
Hôm 24/5, nước Mỹ chấn động với vụ xả súng tại Trường tiểu học Robb ở Uvalde, Texas khiến 21 người thiệt mạng, trong đó có 2 giáo viên và 19 học sinh.

Chuyên gia Australia cảnh báo nguy cơ bệnh đậu mùa khỉ bùng phát mạnh

Thứ 2, 23/05/2022 | 19:20
Trước tình hình bệnh đậu mùa khỉ lây lan ở nhiều nước, giới chức và chuyên gia Australia kêu gọi chính phủ sẵn sàng ứng phó với tình huống dịch bùng phát.
     
Nổi bật trong ngày

Số liệu thống kê trên chiến trường của Ukraine chính xác đến mức nào?

Thứ 7, 25/06/2022 | 11:57
Như bất kỳ cuộc chiến nào, dữ liệu chính xác gần như không tồn tại trong xung đột Nga-Ukraine, nhưng các chuyên gia cho rằng Kiev cần cẩn thận.

Ukraine rút quân khỏi Lugansk: Rút lui không có nghĩa là thua cuộc

Thứ 7, 25/06/2022 | 14:34
Sau khi Ukraine rút quân khỏi thành trì ở Lugansk, có khả năng từ nay điểm nóng giao tranh với Nga sẽ chuyển sang Donetsk, một khu vực tiềm năng hơn ở Donbass.

Thêm quốc gia ở châu Á ghi nhận có ca mắc bệnh đậu mùa khỉ

Thứ 7, 25/06/2022 | 10:26
Đài Loan (Trung Quốc) là khu vực mới nhất của châu Á ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ.

Chứng khoán toàn cầu tăng điểm trong tuần, giá kim loại sụt giảm

Thứ 7, 25/06/2022 | 08:41
Việc FED và các ngân hàng trung ương lớn khác gần đây đã nâng lãi suất để chống lạm phát khiến các nhà đầu tư quan ngại có thể xảy ra một cuộc suy thoái kinh tế.

Xung đột với Nga, Thủ đô Ukraine lại bị dội tên lửa

Chủ nhật, 26/06/2022 | 13:55
Trước đó, các lực lượng Nga bị cáo buộc đã phóng ít nhất 45 quả tên lửa vào các mục tiêu trên khắp Ukraine.