Hồ sơ quý mở thêm manh mối tìm liệt sĩ
Chiều 9/7, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Tp.HCM tổ chức lễ tiếp nhận kỷ vật chiến tranh và hồ sơ chôn cất liệt sĩ do nhóm nghiên cứu Dự án, sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh thuộc Đại học Công nghệ Texas Tech (Hoa Kỳ) trao tặng.
Các lãnh đạo, đại biểu Tp.HCM tại buổi lễ.
Đây là hoạt động nằm trong cao điểm “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin”, góp phần bổ sung nguồn tư liệu lịch sử phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân các gia đình liệt sĩ sau nhiều thập kỷ.
Tại buổi lễ, Ban Chỉ đạo Tp.HCM tiếp nhận ba nhóm hồ sơ, tài liệu quan trọng gồm: hồ sơ của 3 kỷ vật liệt sĩ; hồ sơ chỉ dẫn sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A; hồ sơ giải mã mật danh đơn vị 962 liên quan đến hiện vật được phát hiện tại Công viên Lê Thị Riêng.
Theo Ban Chỉ đạo, những tài liệu này sẽ được nghiên cứu, đối chiếu với các nguồn dữ liệu hiện có, kết hợp xác minh nhân chứng, khảo sát thực địa nhằm từng bước làm rõ vị trí chôn cất các liệt sĩ còn thiếu thông tin.
PGS.TS Alex Thái, đại diện nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Công nghệ Texas Tech.
PGS.TS Alex Thái, đại diện nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Công nghệ Texas Tech, cho biết toàn bộ hồ sơ lần này được chuẩn bị riêng cho Tp.HCM sau quá trình nghiên cứu công phu.
Theo ông, hồ sơ về Bệnh viện K76A có ý nghĩa đặc biệt vì không chỉ giúp xác định vị trí bệnh viện dã chiến trước đây mà còn lưu giữ sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ với đầy đủ họ tên, đơn vị.
"Nếu xác minh chính xác vị trí Bệnh viện K76A, chúng ta hoàn toàn có thể xác định vị trí từng phần mộ dựa trên sơ đồ. Điều này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian khảo sát, khoanh vùng và tìm kiếm", ông Alex Thái nói.
Ngoài các hồ sơ trao tặng, nhóm nghiên cứu hiện đang khai thác kho tư liệu gồm hơn 270 triệu trang tài liệu lưu trữ cùng khoảng 30 kho dữ liệu chuyên ngành tại Hoa Kỳ và nhiều nguồn tư liệu khác để phục vụ việc tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Ông Alex Thái cho biết quá trình tìm kiếm liệt sĩ gồm bốn giai đoạn: nghiên cứu lịch sử, khảo sát thực địa, khai quật và xác định danh tính. Trong đó, tài liệu lịch sử đóng vai trò nền tảng, còn xét nghiệm ADN chỉ là một mắt xích trong toàn bộ quy trình.
Đối với trường hợp Công viên Lê Thị Riêng, từ những thông tin ban đầu do Tp.HCM chia sẻ, nhóm nghiên cứu đã nhanh chóng truy xuất được 212 hồ sơ liên quan đến đơn vị 962. Qua sàng lọc, các nhà nghiên cứu xác định được nhiều tài liệu có giá trị phục vụ việc tái hiện diễn biến trận đánh và xác minh vị trí chôn cất.
Ông cũng cho biết thời gian tới nhóm sẽ tiếp tục phối hợp nghiên cứu khu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Hiện nhóm đã thu thập được hơn 10 bức ảnh cùng sơ đồ hiện trường và nhiều thước phim do quân đội Hoa Kỳ ghi lại, được đánh giá là nguồn tư liệu quý phục vụ việc khoanh vùng các vị trí nghi có mộ tập thể.
Luật sư Tạ Thu Phong, đại diện nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Công nghệ Texas Tech chia sẻ các thông tin về tài liệu.
Hơn 50 nhân chứng đã liên hệ cung cấp thông tin
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Thành phố, đánh giá mỗi hồ sơ, mỗi bức ảnh, mỗi kỷ vật được trao tặng đều mang giá trị đặc biệt.
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Thành phố.
Theo ông, dù chỉ là những mảnh ghép nhỏ, các tư liệu này sẽ góp phần làm sáng tỏ nhiều thông tin, hỗ trợ hiệu quả công tác tìm kiếm các liệt sĩ còn nằm lại trên chiến trường.
"Từng tài liệu, hồ sơ, kỷ vật hay mỗi bức ảnh đều có thể mang đến những manh mối quan trọng để chúng tôi tiếp tục xác minh, làm rõ thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập liệt sĩ. Đây là sứ mệnh thiêng liêng nhằm đưa các anh trở về với gia đình, quê hương", ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.
Ông cũng gửi lời cảm ơn nhóm nghiên cứu Đại học Công nghệ Texas Tech vì đã đồng hành, chia sẻ nhiều nguồn tư liệu quý, đồng thời ghi nhận vai trò của báo chí trong việc kết nối nhân chứng, thân nhân liệt sĩ và lan tỏa thông tin đến cộng đồng.
Hồ sơ, tài liệu và kỷ vật chiến tranh do nhóm chuyên gia Đại học Texas trao tặng.
Trao đổi sau buổi lễ, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh Tp.HCM, cho biết sau khi phát đi thông báo kêu gọi nhân chứng cung cấp thông tin về vị trí chôn cất các liệt sĩ hy sinh trong trận đánh sân bay Tân Sơn Nhất đêm 30, rạng sáng 31/1/1968, Bộ Tư lệnh Tp.HCM đã tiếp nhận hơn 50 cuộc gọi và tin nhắn có giá trị.
Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, các thông tin này sẽ được phân loại, kiểm chứng và tổ chức khảo sát thực địa trước khi tiến hành hội thảo chuyên đề nhằm xác định các khu vực nghi có mộ tập thể, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập trong thời gian tới.
Ngay sau lễ tiếp nhận, Tp.HCM sẽ tiến hành nghiên cứu, phân loại, lưu trữ và khai thác toàn bộ hồ sơ theo quy định; đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng đối chiếu dữ liệu, xác minh thực địa, kết nối với nhân chứng, cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ để từng bước xác định danh tính, trao trả kỷ vật và đưa các liệt sĩ trở về với gia đình sau gần sáu thập kỷ.
Ba hồ sơ kỷ vật liệt sĩ, sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A cùng hồ sơ giải mã mật danh đơn vị 962 vừa được trao tặng cho Tp.HCM.
