Bỏ S-400 theo Mỹ thì dễ, được Nga

Bỏ S-400 theo Mỹ thì dễ, được Nga "gật đầu" mới khó: Thổ Nhĩ Kỳ tính chơi bài liều?

Trương Mạnh Kiên
Thứ 4, 02/06/2021 | 10:00
Thổ Nhĩ Kỳ có thể chuyển S-400 đến căn cứ quân sự ở Qatar. Mỹ có thể cởi mở với ý tưởng này nhưng không rõ Nga có cho phép điều đó xảy ra hay không.
Tiêu điểm - Bỏ S-400 theo Mỹ thì dễ, được Nga 'gật đầu' mới khó: Thổ Nhĩ Kỳ tính chơi bài liều?

S-400.

Mỹ lại giáng đòn đau

Mối quan hệ giữa Ankara và Washington trở nên ảm đạm hơn vào tuần trước, khi Mỹ thực hiện các bước mới trong việc trục xuất Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình phát triển chiến đấu cơ tàng hình F-35.

Vào tháng 2, Thổ Nhĩ Kỳ đã chi 750.000 USD cho một công ty tại Washington để vận động hành lang tiếp tục tham gia chương trình, nhưng mọi nỗ lực đã trở thành công cốc.

F-35 được coi là máy bay chiến đấu chủ lực của các nước NATO trong 40 đến 50 năm tới, nhưng một thành viên như Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia có không phận lớn nhất trong số các đồng minh sau Canada và Mỹ - sẽ không được phép mua máy bay tiên tiến nhất mà họ cũng góp mặt phát triển. Đây là một tình thế trái ngang.

Trong cuộc khủng hoảng Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ đã đề nghị mua Patriot từ đồng minh NATO nhưng không nhận được hồi đáp. Nếu không tìm được giải pháp thay thế đáng tin cậy, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở nên dễ bị tổn thương. Điều này thúc đẩy Ankara đảm bảo năng lực phòng không bằng hệ thống từ các nguồn bên ngoài NATO. Từ đó, Thổ Nhĩ Kỳ tìm đến hệ thống phòng không S-400 của Nga.

Sau vài năm, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn rơi vào vòng luẩn quẩn. Mua S-400 bị loại khỏi chương trình F-35. Nhưng nếu từ bỏ S-400 để trở về với F-35, nước này sẽ chỉ bảo đảm khả năng tấn công nhưng không có một lá chắn đích thực.

Washington nhiều lần cảnh báo Ankara không nên tiến hành thương vụ mua S-400 và vạch ra các hình phạt sẽ được áp dụng. Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã làm ngơ những cảnh báo này và tiếp tục mua hai hệ thống từ Nga. Đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đây là cơ hội vàng để gieo rắc thêm mối bất hòa giữa Ankara và đồng minh. 

Lý do ông Erdogan mạo hiểm như vậy với Washington vẫn còn là một bí ẩn. National Interest đưa ra hai cách giải thích. Đầu tiên, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tin tưởng người Mỹ cuối cùng sẽ nhượng bộ, điều họ thường thể hiện trong hầu hết các trường hợp bất hòa giữa hai bên. Theo đánh giá truyền thống của Washington, Thổ Nhĩ Kỳ có quân đội lớn thứ hai NATO và có vị trí địa chiến lược giá trị lớn đến nỗi không thể bỏ qua.

Lời giải thích khác liên quan đến việc Erdogan cố tình chọc tức Mỹ, đặc biệt là sau vụ đảo chính thất bại vào tháng 7/2016 mà ông đổ lỗi cho Washington. Do đó, thỏa thuận với Moscow là một động thái thể hiện sự không hài lòng với người Mỹ.

Giải pháp để ngỏ

Tiêu điểm - Bỏ S-400 theo Mỹ thì dễ, được Nga 'gật đầu' mới khó: Thổ Nhĩ Kỳ tính chơi bài liều? (Hình 2).

Cuộc gặp Erdogan-Biden sắp tới sẽ đầy sóng gió.

Về mâu thuẫn S-400 và F-35, Arab News dẫn lời chuyên gia Henri J. Barkey cho rằng, cách thoát khỏi tình huống khó xử là chuyển giao S-400 đến căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Qatar. Mỹ có thể cởi mở với ý tưởng này nhưng không rõ Nga có cho phép Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện bước đi như vậy hay không.

Đề xuất khác kêu gọi nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cất S-400 vào kho vũ khí nhằm giảm nhiệt căng thẳng cho đến khi cả hai tìm được một giải pháp. Nhưng theo quan điểm của Tổng thống Erdogan, việc tiêu tốn 2,5 tỷ USD cho hệ thống phòng không sau đó lại mang đi cất giữ đã làm tổn hại đến hình ảnh của một nhà lãnh đạo có ý chí mạnh mẽ, người không chấp nhận sự chỉ trích hay thách thức từ bất kỳ ai.

Vẫn còn một giải pháp khả thi khác được cho là có thể phân tán tình hình. Thổ Nhĩ Kỳ có hai căn cứ quân sự ở Qatar. Điều gì sẽ xảy ra nếu S-400 được chuyển đến đó?

Người Thổ Nhĩ Kỳ có thể giải thích với Nga rằng đây là lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ, do đó quyền kiểm soát và hoạt động của S-400 sẽ vẫn thuộc về Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, có những trở ngại khác đối với việc triển khai như vậy vì UAE và Saudi Arabia có thể phản đối sự hiện diện của vũ khí tối tân cận kề lãnh thổ.

Tổng thống Recep Tayyip Erdogan dự kiến ​​gặp người đồng cấp Joe Biden tại hội nghị thượng đỉnh NATO vào ngày 14/6. Danh sách các vấn đề tồn đọng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ còn dài, nhưng vấn đề Ankara mua hệ thống S-400 và bị trục xuất khỏi dự án F-35 gần như chắc chắn sẽ được nêu ra vì đây là mối quan tâm hàng đầu của cả hai nước.

Các giải pháp vẫn còn để ngỏ, chỉ có điều chắc chắn là trong bầu không khí hỗn loạn này, cuộc gặp Biden-Erdogan sẽ không phải là một cuộc thảo luận thân mật.

"Ngoại hình đẹp", "thiên tài" mới đủ tiêu chuẩn làm điệp viên KGB như ông Putin?

Thứ 3, 01/06/2021 | 10:00
Bất kỳ ngành nghề nào cũng được chào đón trở thành nhân viên tại KGB, nhưng ngoài tài năng, có một tiêu chuẩn nghiêm ngặt về ngoại hình đối với ứng viên.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

“Ngấm đòn” từ khủng hoảng điện, triển vọng kinh tế Trung Quốc ảm đạm

Thứ 3, 28/09/2021 | 08:00
Tình trạng cắt điện diễn ra khi việc điều tiết mức phát thải carbon của Trung Quốc xung đột với sự bùng nổ công nghiệp của nước này trong bối cảnh đại dịch.

Cuộc khủng hoảng thiếu chip toàn cầu vẫn dai dẳng chưa có hồi kết

Thứ 7, 25/09/2021 | 08:55
Cuộc khủng hoảng chip sẽ khiến ngành công nghiệp ô tô toàn cầu mất 210 tỷ USD doanh thu trong năm nay, theo báo cáo mới nhất của Công ty tư vấn AlixPartners (Mỹ).

Tác động thị trường từ chính sách "diều hâu" của Fed

Thứ 6, 24/09/2021 | 08:00
Sau cuộc họp kéo dài 2 ngày, Fed quyết định giữ nguyên mức lãi suất cơ bản gần bằng 0 và phát tín hiệu sẽ giảm dần các gói kích thích kinh tế.

Lúa gạo, mía đường và cà phê gặp thách thức lớn

Thứ 3, 21/09/2021 | 08:45
Biến đổi khí hậu tác động đến sản xuất nông nghiệp trên toàn cầu, theo một báo cáo từ Viện Môi trường Stockholm (Thụy Điển).

Nestlé sẽ đầu tư 1,3 tỷ USD vào nông nghiệp tái sinh

Thứ 3, 21/09/2021 | 07:55
Nestlé SA có kế hoạch đầu tư khoảng 1,3 tỷ USD trong 5 năm tới để giúp nông dân và các nhà cung cấp chuyển đổi sang sử dụng các phương pháp nông nghiệp tái sinh.
     
Nổi bật trong ngày

Hai trực thăng Nga bị phe cánh Thổ Nhĩ Kỹ tấn công ở Syria

Thứ 2, 27/09/2021 | 19:57
Vụ tấn công này được cho là hành động phản ứng của phiến quân đối với các cuộc không kích mà Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga nhằm vào Afrin.

“Ông trùm” ô tô Trung Quốc lấn sân sản xuất điện thoại thông minh

Thứ 2, 27/09/2021 | 08:30
Người sáng lập hãng sản xuất ô tô tư nhân lớn thứ hai Trung Quốc muốn “hình thành mối liên kết trong tương lai giữa con người và ô tô”.

Nguyên nhân nước Anh đối diện với nguy cơ khủng hoảng năng lượng?

Thứ 2, 27/09/2021 | 07:00
Sự tích tụ của trên cả phương diện kinh tế, chính trị, nguồn cung nước ngoài và dự trữ trong nước đã dẫn đến giá cả năng lượng tại nước Anh leo thang.

Nguyên nhân Huawei dự báo doanh thu điện thoại thông minh sụt giảm?

Thứ 2, 27/09/2021 | 18:40
Huawei lần đầu tiên bị loại khỏi danh sách hãng bán hàng hàng đầu Trung Quốc vào quý II/2021, sau hơn bảy năm có mặt trong danh sách này.

Nước Anh đang ứng phó với khủng hoảng chuỗi cung ứng như thế nào?

Thứ 3, 28/09/2021 | 07:00
Quyết định chương trình thị thực lao động lần này như một “sự đảo ngược” của Thủ tướng Boris Johnson, bởi trước đó từng thắt chặt các quy định nhập cư hậu Brexit.