Trong bối cảnh dự án Arctic LNG 2 chủ lực của Nga ở Bắc Cực tiếp tục đối mặt với các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt từ Mỹ và phương Tây, thông tin mới đã xuất hiện.
Hình ảnh vệ tinh do Synmax thu được từ Planet Labs và chia sẻ với gCaptain cho thấy 2 tàu vận tải hạng nặng Glory Ocean và Bright Ocean đã cập cảng Belokamenka trên bán đảo Kola gần Murmansk vào cuối tuần qua.
Tại đây, các module xử lý khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) khổng lồ được lắp ráp trên các cấu trúc trọng lực (GBS) trước khi được kéo đến nhà máy Arctic LNG 2 của Novatek trên bán đảo Gydan.
Theo trang Barents Observer (Na Uy), chuyến hành trình kéo dài gần 3 tháng xuất phát từ cảng Lusi (Lữ Tứ) ở miền Đông Trung Quốc. Các tàu đã đi qua Mũi Bắc ở Biển Barents vào ngày 16/7 và tạm dừng tại vịnh Bolshaya Volokovaya trên bán đảo Rybachii trước khi tiến vào vịnh Kola.
Tàu Glory Ocean chở module TMR-001, trong khi tàu Bright Ocean chở TMR-002. Đây là những module quan trọng đầu tiên cần lắp đặt vào trung tâm của cấu trúc trọng lực cho dây chuyền sản xuất thứ 3 của dự án, gọi là T3.
Tàu Glory Ocean chở module 3-TMR-001 ngoài khơi bờ biển Singapore vào ngày 5/5/2026. Ảnh: High North News
Hình ảnh vệ tinh từ Synmax cho thấy module trên Glory Ocean được dỡ xuống trực tiếp bên cạnh cấu trúc GBS3 chưa hoàn thiện, thay vì gần địa điểm lắp ráp chính, cho thấy Novatek có thể chuẩn bị công việc lắp đặt ngay lập tức.
Việc 2 tàu cập cảng được xem là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy công việc lắp ráp T3 có thể sắp được tái khởi động, sau khi hầu như bị đình trệ từ tháng 7/2024 do lệnh trừng phạt phương Tây làm gián đoạn nguồn cung thiết bị và tài chính.
Trước đó, 2 dây chuyền đầu tiên – T1 và T2 – đã được hoàn thành và đưa vào hoạt động tại mỏ Utrenneye trên bán đảo Gydan. Cấu trúc GBS1 và GBS2 đã được kéo từ Belokamenka đến vịnh Ob vào năm 2023 và 2024.
Dự án Arctic LNG 2 có công suất thiết kế gần 20 triệu tấn LNG/năm, là dự án LNG lớn nhất của Nga. Tuy nhiên, từ cuối năm 2023, Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mạnh tay, ảnh hưởng đến tài chính, công nghệ và vận chuyển.
Trong bối cảnh đó, T3 đã bị đình chỉ, nhiều thiết bị mắc kẹt tại Trung Quốc. Mặc dù TMR-001 và TMR-002 đã đến nơi, cặp module TMR-003 và TMR-004 tiếp theo vẫn còn ở xưởng Zhoushan (Chu Sơn), nơi đã bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt.
Cả Glory Ocean (trước đây có tên là Nan Feng Zhi Xing) và Bright Ocean (trước đây có tên là Hunter Star) đều tham gia vận chuyển các module trong giai đoạn đầu của dự án Arctic LNG 2 trước khi bị Mỹ trừng phạt vào năm 2024.
Bright Ocean trước đây đã 2 lần chở hàng tương tự đến Belokamenka. Chuyến đi lần này cũng diễn ra dù tàu không được thiết kế để hoạt động trong điều kiện băng giá.
Ngoài ra, tàu Audax – từng bị EU và Mỹ trừng phạt – cũng có hoạt động mới sau khi EU gỡ trừng phạt vào tháng 10/2025. Dữ liệu AIS cho thấy tàu đã vào cảng Lianyungang (Liên Vân Cảng) vào ngày 10/7, và hiện vẫn đang neo đậu tại đó.
Bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế, Novatek vẫn duy trì sản xuất tại 2 dây chuyền đầu tiên. Năm 2025, công ty xuất khẩu 1,2 triệu tấn LNG từ Arctic LNG 2 sang Trung Quốc. Trong nửa đầu năm 2026, con số này tăng lên 1,6 triệu tấn.
Các tàu chở LNG có khả năng phá băng như Christophe de Margerie và Aleksey Kosygin tiếp tục hoạt động, dù một số cơ sở liên quan như Saam FSU cũng bị trừng phạt.
Việc các module đầu tiên của T3 được vận chuyển đến Belokamenka đánh dấu sự trở lại của hoạt động tại địa điểm xây dựng LNG, nơi từng tắt đèn vào mùa thu năm 2024 do nhà thầu rút lui.
Hiện tại, đèn đã sáng trở lại và hoạt động xây dựng có thể sẽ sớm được tái khởi động. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu đây có phải là khởi đầu bền vững cho T3 hay chỉ là việc di chuyển thiết bị đã hoàn thành từ Trung Quốc sang Nga để lưu kho.
Minh Đức (Theo gCaptain, Barents Observer)
