Theo dữ liệu mới nhất do Eurostat công bố cuối tuần qua, tính đến ngày 31/3, tổng số công dân Ukraine được cấp quy chế bảo vệ tạm thời trong Liên minh châu Âu (EU) là khoảng 4,33 triệu người. Con số này giảm nhẹ 68.980 người (tương đương giảm 1,6%) so với cuối tháng 2.
Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài số lượng người tị nạn Ukraine tại EU ghi nhận sự sụt giảm, dù mức giảm không đáng kể. Sự thay đổi này phản ánh phần nào tình hình di cư phức tạp, với một số người quay về Ukraine, một số người di chuyển sang các nước khác hoặc điều chỉnh thủ tục hành chính.
Đức tiếp tục là quốc gia đón nhận nhiều người tị nạn Ukraine nhất, theo dữ liệu do Eurostat công bố đầu tháng 5/2026. Ảnh: Getty
Đức tiếp tục là quốc gia đón nhận nhiều nhất với 1.274.955 người (chiếm 29,4% tổng số), theo sau là Ba Lan (961.405 người, 22,2%) và Cộng hòa Séc (379.820 người, 8,8%). Ba quốc gia này chiếm hơn 60% tổng số người tị nạn Ukraine theo quy chế bảo vệ tạm thời của EU.
Tỉ lệ người được cấp quy chế bảo vệ tạm thời trên 1.000 dân cao nhất thuộc về Cộng hòa Séc (34,8), Ba Lan (26,3) và Slovakia (26,2), trong khi mức trung bình của toàn EU là 9,6. Điều này cho thấy gánh nặng phân bổ không đồng đều giữa các nước thành viên.
Trong tháng 3, số lượng người tị nạn Ukraine tăng ở 14 quốc gia, nổi bật là Đức (thêm 7.480 người), Tây Ban Nha (thêm 2.665 người) và Romania (thêm 2.125 người).
Ngược lại, một số nước ghi nhận xu hướng giảm mạnh, đặc biệt Italy giảm tới 30.365 người (tương đương 47,4%) do hàng loạt giấy phép hết hạn đồng thời trong quy trình gia hạn hàng năm. Cộng hòa Séc giảm 19.810 người và Phần Lan giảm 8.080 người.
Công dân Ukraine chiếm hơn 98,4% số người được cấp quy chế bảo vệ tạm thời. Trong đó, phụ nữ trưởng thành chiếm tỉ lệ cao nhất với 43,3%, trẻ vị thành niên chiếm 30,1%, và nam giới trưởng thành chiếm 26,6%.
Cơ cấu này phản ánh rõ nét hậu quả của cuộc chiến: Nhiều phụ nữ và trẻ em rời bỏ đất nước để tìm nơi trú ẩn an toàn, trong khi đa số nam giới ở độ tuổi quân dịch vẫn ở lại Ukraine.
Để đảm bảo sự ổn định cho người tị nạn, ngày 13/6/2025, Hội đồng châu Âu đã quyết định gia hạn quy chế bảo vệ tạm thời từ ngày 4/3/2026 đến ngày 4/3/2027.
Quy chế này cho phép người Ukraine tiếp tục được hưởng quyền cư trú, tiếp cận thị trường lao động, giáo dục, y tế và hỗ trợ xã hội mà không cần nộp đơn xin tị nạn riêng lẻ.
Dù số lượng giảm nhẹ, hơn 4 triệu người Ukraine vẫn đang sống dưới sự bảo vệ của EU, cho thấy cuộc khủng hoảng tị nạn do cuộc xung đột với Nga gây ra vẫn là một thách thức dài hạn đối với châu Âu.
Các tổ chức quốc tế như UNHCR và IOM thường nhấn mạnh rằng chừng nào tình trạng an ninh và điều kiện sống ở Ukraine chưa ổn định, tỉ lệ người tị nạn hồi hương sẽ vẫn còn hạn chế và dòng người di cư sẽ tiếp tục biến động.
Điều này đòi hỏi các nước EU phải phối hợp chặt chẽ hơn trong việc phân bổ nguồn lực và hỗ trợ hòa nhập.
Minh Đức (Theo UATV, Odessa Journal, Eurostat)
