Thứ trên con bò ai cũng tưởng bỏ đi, ai ngờ lại được ví như “thần dược quý hơn vàng”

Vì sao sỏi mật bò đắt hơn vàng?

Sỏi mật bò là những khối cặn kết tinh từ dịch tiêu hóa trong túi mật của bò, hiện là sản phẩm phụ có giá trị nhất của ngành công nghiệp thịt. Xét theo trọng lượng, mặt hàng này đang có giá trị tương đương, thậm chí đắt hơn vàng ròng.

Tại Trung Quốc trong hàng nghìn năm qua, sỏi mật bò đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị nhiều bệnh nghiêm trọng, bao gồm tăng huyết áp và các bệnh tim mạch. Tỉ lệ đột quỵ tại Trung Quốc cao gấp ba lần so với Mỹ, khiến nhu cầu sỏi mật bò tăng vọt, kéo theo giá của mặt hàng này tăng mạnh.

Theo tờ Wall Street Journal, vào năm 2025, giá sỏi mật bò đã lên tới khoảng 148 triệu đồng mỗi ounce (khoảng 28,35 gram), đắt gấp đôi vàng vào thời điểm đó. Tính đến tháng 3/2026, nếu mức giá này không thay đổi, sỏi mật bò vẫn đắt hơn vàng.

Loại sỏi này được bán dưới tên "Ngưu hoàng", sỏi mật bò chủ yếu được dùng để bào chế thuốc An cung ngưu hoàng hoàn, một phương thuốc truyền thống điều trị các bệnh thần kinh nghiêm trọng như đột quỵ, hôn mê do sốt cao, rối loạn ý thức và các tình trạng tương tự.

Mặc dù có giá đắt đỏ là vậy nhưng vấn đề lớn nhất của sỏi mật bò luôn là sự khan hiếm. Khả năng hình thành sỏi mật ở bò tăng theo tuổi, nhưng phần lớn các lò mổ trên thế giới lại giết mổ bò khi chúng còn khá trẻ để nâng cao hiệu quả chăn nuôi. 

Sự khan hiếm loại sỏi độc đáo này không chỉ ở Trung Quốc mà một số nơi như như Brazil, Australia và bang Texas (Mỹ)... cũng đã tạo nên một "cơn sốt" tại các khu vực chăn nuôi gia súc.

Một điểm thú vị là cũng giống như nhu cầu kim cương tự nhiên dẫn đến sự ra đời của kim cương nhân tạo, các nhà nghiên cứu Trung Quốc cũng đã phát triển sỏi mật "nuôi cấy" trong phòng thí nghiệm. Những loại sỏi mật này có thể tái tạo một phần tác dụng bảo vệ thần kinh và bảo vệ gan của sỏi mật tự nhiên, đồng thời kiểm soát được độc tính. Dù sỏi tự nhiên vẫn được xem là tiêu chuẩn vàng, các phiên bản tổng hợp này ít nhất có thể giúp hạn chế giá tiếp tục tăng.

Thông tin từ một số cơ quan truyền thông Nga cho biết nhu cầu đối với sỏi mật người tại Trung Quốc cũng gia tăng. Trên một số nền tảng trực tuyến, các quảng cáo rao bán sỏi mật người xuất hiện với mức giá lên tới 31 triệu đồng mỗi viên, tùy thuộc vào kích thước và các đặc điểm khác.

Thực hư "thần dược" trị bách bệnh?

Sỏi thường được sấy khô, nghiền thành bột và sau đó kết hợp với các nguyên liệu khác để tạo thành những viên thuốc mà một số người tin rằng có thể giúp điều trị các tình trạng nghiêm trọng như đột quỵ. 

Đáng chú ý từ lâu đã có một số lời đồn phóng đại sỏi mật bò như một loại "thần dược" trị bách bệnh càng khiến giá mặt hàng này tăng và đẩy mạnh làn sóng săn lùng sỏi mật ở các lò mổ bò.

Nhu cầu tăng đã tạo ra làn sóng săn lùng sỏi mật bò ở Mỹ, Úc và đặc biệt là Brazil - quốc gia xuất khẩu bò lớn nhất thế giới năm 2023. Buôn bán sỏi mật trâu bò không bị cấm tại Brazil, song hoạt động trao đổi vật phẩm này đang được nở rộ ở thị trường chợ đen. "Người ta nghe về giá cao và họ dần mất kiểm soát" nhà nghiên cứu Daniela Gomes da Silva từ Đại học bang Sao Paulo (Brazil) nói với The Wall Street Journal.

Đáng chú ý điều tra viên tại Brazil Rafael Faria nói rằng ban đầu "còn tưởng đây là trò đùa", tuy nhiên ngày càng xuất hiện nhiều hơn các vụ trộm và buôn lậu sỏi mật bò. Điển hình, một nhóm cướp có vũ trang đã đột nhập trang trại ở gần thành phố Barretos, Brazil, trói chủ nhà cùng người cháu trai 6 tuổi trước khi bỏ trốn với số sỏi mật bò trị giá 50.000 USD (khoảng 1,3 tỷ đồng).

Trúc Chi (t/h TTXVN, Thanh Niên)