Thủ tướng: Năm 2027 đẩy mạnh cơ cấu lại, đổi mới mô hình phát triển kinh tế

Sáng 17/10, tại Nhà Quốc hội, Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI khai mạc. Tại phiên khai mạc, Quốc hội nghe Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.

Đến hết năm 2026, nợ công khoảng 33-34% GDP

Thủ tướng cho biết, kinh tế xã hội năm 2026 đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, từng bước hình thành và củng cố những nền tảng quan trọng cho phát triển đất nước.

Theo đó, các cấp, các ngành, các địa phương quyết liệt triển khai, tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện; dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu. GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Thu NSNN cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360.000 tỷ đồng.

Đến hết năm 2026, nợ công khoảng 33-34% GDP; nợ Chính phủ khoảng 32-33% GDP; nợ nước ngoài quốc gia khoảng 28-29% GDP; bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP, trong giới hạn an toàn, tỉ giá ổn định, thanh khoản hệ thống tín dụng được cải thiện. Thực hiện hiệu quả công tác quản lý, điều hành giá nên CPI bình quân 9 tháng chỉ tăng ở mức 4,52%.

Xuất nhập khẩu tăng 30,4%, cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng15,1%. Giải ngân đầu tư công đạt gần 643.000 tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ gần 13% (tương đương 202.000 tỷ đồng). Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, cao nhất từ năm 2021, tập trung nhiều vào chế biến, chế tạo, công nghệ cao, điện tử, bán dẫn.

Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong các Bộ, cơ quan, xử lý giao thoa chức năng, nhiệm vụ (về quản lý khoáng sản, vệ sinh an toàn thực phẩm, doanh nghiệp nhà nước...). Hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các thôn, tổ dân phố; khắc phục cơ bản tình trạng quy mô nhỏ, phân tán; đẩy mạnh sắp xếp trường học, bệnh viện, đơn vị sự nghiệp công lập.

Hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, triển khai nhiều dự án hạ tầng quan trọng trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, văn hoá, xã hội

Quyết liệt tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, giải phóng nguồn lực cho phát triển; đến hết tháng 9, có 4.688 dự án đã được xử lý và có phương án xử lý (với tổng diện tích gần 196.000 ha, tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng).

Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai quyết liệt và đạt nhiều kết quả. Nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được thúc đẩy mạnh mẽ; thu nhập người lao động tăng, từ 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%.

Đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân được tích cực triển khai theo tinh thần Nghị quyết 71 và 72 của Bộ Chính trị. Chất lượng các cấp học được nâng lên; triển khai chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực ưu tiên; sử dụng thống nhất 1 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung và phấn đấu miễn phí từ năm học 2028-2029; Tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế năm 2026 ước đạt 95,5%.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỉ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài.

Do nhu cầu vốn đầu tư lớn và sức ép lạm phát nên mặt bằng lãi suất huy động và cho vay còn cao. Huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế. Tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn. Cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững.

Còn một số hạn chế, tồn tại trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, điện, thậm chí là tiêu cực, sai phạm. Đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn; tăng trưởng kinh tế chưa lan tỏa đồng đều; ô nhiễm không khí, ngập úng, ùn tắc giao thông, cháy nổ… chưa được xử lý triệt để; thiên tai, thời tiết cực đoan khó lường; an ninh mạng, tội phạm công nghệ cao, ma túy... còn phức tạp.

Kiên định mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên

Thủ tướng nêu rõ, năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Tập trung phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn.

Trong 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 có: Tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên; Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%; GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD; Năng suất lao động xã hội bình quân tăng 8,6%; Tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm 1-1,5%.

Nhấn mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2027, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô thông qua phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác.

Tạo đột phá trong huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển, trong đó phấn đấu tăng thu NSNN khoảng 9,1%, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên.

Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, phân bổ vốn theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế - xã hội, giải ngân 100% vốn đầu tư công. Điều chuyển vốn từ nơi giải ngân thấp sang nơi giải ngân tốt, cần bổ sung vốn. Tăng cường trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp để bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng đủ điện, xăng dầu trong mọi tình huống gắn với triệt để tiết kiệm điện, năng lượng.

Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, nâng cao chất lượng, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi. Trong đó, tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ hóa hệ thống văn bản pháp luật; xử lý quy định mâu thuẫn, chồng chéo; không để chậm, nợ ban hành văn bản hướng dẫn; bổ sung đầy đủ hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Hoàn thành xử lý nhà, đất dôi dư, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí. Đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ.

Đẩy mạnh cơ cấu lại, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực nội tại, tính độc lập, tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế. Phát triển mạnh thương hiệu quốc gia. Đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. 

Thực hiện hiệu quả Nghị quyết 79, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn. Tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển theo Nghị quyết 68, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ "doanh nghiệp một người", hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, tiên phong, cạnh tranh quốc tế.

Tạo chuyển biến thực chất, rõ nét về chất lượng giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo Nghị quyết 71. Đổi mới mạnh mẽ quản trị giáo dục, nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá theo hướng thực chất, giảm áp lực thi cử. Phát triển đội ngũ nhà giáo; giải quyết căn bản tình trạng thiếu trường, lớp, giáo viên, ưu tiên nguồn lực cho cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng số, phòng thí nghiệm. Bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa trước năm học 2027-2028.

Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và năm 2027 là rất nặng nề và có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, năng động, đổi mới, sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động có trọng tâm, trọng điểm và quyết liệt hơn.