Trong bối cảnh an ninh đang thay đổi nhanh chóng ở châu Âu, Thủ tướng Slovakia Robert Fico vừa cho biết ông sẽ nỗ lực giữ đất nước mình đứng ngoài bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào phát sinh từ điều khoản phòng thủ tập thể (Điều 5) của NATO.
Người đứng đầu chính phủ ở Bratislava cũng đặt câu hỏi liệu Slovakia có nên cử hàng nghìn binh sĩ đi bảo vệ một đồng minh hay không.
"Tôi không muốn Slovakia trở thành một phần của bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào chỉ vì cái gọi là Điều 5", ông Fico phát biểu ngày 17/9 khi ông tới thăm thành phố Presov ở miền Đông đất nước.
"Chúng ta là thành viên NATO, chúng ta coi trọng điều đó và cam kết hợp tác cũng như thực hiện các nghĩa vụ của mình. Tuy nhiên, với tư cách là Thủ tướng, tôi sẽ làm mọi cách trong khả năng để đảm bảo Slovakia không bao giờ bị cuốn vào một cuộc xung đột quân sự", ông Fico nói.
"Chưa bao giờ tình hình lại nghiêm trọng và căng thẳng như hiện nay, xét về nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột quân sự trên toàn châu Âu", ông nói thêm.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico. Ảnh: Kyiv Independent
"Thưa quý vị, liệu quý vị có thể hình dung viễn cảnh kích hoạt Điều 5 của Hiệp ước NATO không? Có ai tưởng tượng được cảnh bị yêu cầu huy động 5.000 hay 10.000 binh sĩ đi chiến đấu ở đâu đó, trong khi chúng ta thậm chí không biết mình đang đánh với ai, tại sao lại đánh, hay chiến đấu vì mục đích gì không?", ông Robert Fico đặt câu hỏi.
Ông cũng cho rằng nhiệm vụ chính của các chính trị gia châu Âu nên là kêu gọi đàm phán hòa bình, bởi sự leo thang hơn nữa của cuộc xung đột sẽ đe dọa cơ sở hạ tầng dân sự và sự ổn định của toàn châu Âu.
"Có vẻ như những bên hưởng lợi lớn nhất từ ngân sách Liên minh châu Âu giai đoạn 2028-2034 sẽ là các công ty vũ khí. Không phải người dân, mà là các nhà sản xuất vũ khí", vị Thủ tướng nhấn mạnh.
Ông Fico đưa ra những nhận định trên ngay trước chuyến thăm Ukraine, nơi ông dự kiến sẽ gặp gỡ các quan chức Ukraine và các đối tác châu Âu trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Sáng kiến Carpathian, sự kiện diễn ra tại thành phố Ivano-Frankivsk từ ngày 18-20/9.
Tuy nhiên, theo European Pravda, ông Fico đã không tham dự sự kiện này. Việc ông Fico vắng mặt cũng được xác nhận qua một video được chia sẻ trên kênh chính thức của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Trước đó, các phương tiện truyền thông Slovakia, bao gồm đài Ta3, đưa tin rằng ông Fico dự kiến sẽ đến Ukraine vào ngày 18/9. Thủ tướng Slovakia cũng từng đề cập đến ý định tới Ukraine trong một cuộc họp báo vào ngày 17/9, nơi ông đưa ra tuyên bố về Điều 5 NATO.
Các nguồn tin của tờ European Pravda cho biết Slovakia sẽ cử đại diện tham dự hội nghị ở Ukraine ở cấp ngoại giao thấp hơn cấp Thủ tướng.
Sáng kiến Carpathian là Hội nghị Thượng đỉnh được tổ chức lần đầu tiên theo đề xuất của Tổng thống Zelensky, nhằm quy tụ tất cả các quốc gia, khu vực và địa phương thuộc vùng Carpathian.
Tổng thống Ukraine cho biết sự kiện này đánh dấu sự khởi đầu của một mô hình hợp tác mới mang tên "Carpathian Eight" (Nhóm 8 nước Carpathian). Ngoài Ukraine, nhóm này dự kiến bao gồm Romania, Serbia, Ba Lan, Slovakia, Cộng hòa Séc, Áo, Hungary và ở phạm vi rộng hơn là Liên minh châu Âu.
Minh Đức (Theo Politico EU, European Pravda)
