Ảnh: REUTERS/Jonathan Ernst/Ảnh tài liệu.
Trong ngày thứ Năm, Thượng viện Mỹ đã tiến hành bỏ phiếu liên quan tới một nghị quyết nhằm "hạn chế" Tổng thống Donald Trump ra lệnh triển khai các hoạt động quân sự mới tại Venezuela nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, trong bối cảnh ông Trump tuyên bố hoạt động giám sát của Mỹ tại quốc gia này có thể kéo dài trong nhiều năm.
Cuộc bỏ phiếu để khởi động tiến trình xem xét nghị quyết đã nhận được 52 phiếu thuận và 47 phiếu chống, qua đó mở đường cho một cuộc bỏ phiếu quyết định về việc thông qua nghị quyết. Các phiếu ủng hộ bao gồm toàn bộ thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ cùng một số thượng nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa của ông Trump.
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times được đưa ra trong ngày thứ Năm, ông Trump đã cho biết chính phủ Mỹ có thể sẽ giám sát và quản lý nguồn dầu mỏ của Venezuela trong nhiều năm tới.
Ông Trump cũng đã ngừng đe dọa đặt ra chiến dịch quân sự nhằm vào Colombia, nước láng giềng của Venezuela. Ông Trump đã mời lãnh đạo cánh tả của Colombia, một người mà ông từng mô tả là "kẻ tàn bạo", tới thăm Washington.
Ông Trump cho biết Mỹ sẽ giám sát Venezuela trong thời gian dài hơn dự kiến, đồng thời khẳng định Washington sẽ hỗ trợ quốc gia này tái thiết theo hướng “có lợi cho cả hai bên”.
Ông Trump cũng cho biết chính phủ Mỹ "có quan hệ tốt" với chính phủ lâm thời của Tổng thống Delcy Rodriguez, một người là đồng minh lâu năm của ông Maduro và từng là phó tổng thống dưới quyền ông Maduro.
Cùng lúc, trong ngày thứ Năm, nhà lập pháp cấp cao nhất của chính phủ Venezuela, Jorge Rodriguez, đã cho biết một số lượng lớn các tù nhân người nước ngoài và người Venezuela sẽ được trả tự do trong cùng ngày.
Ông Rodriguez cho biết quyết định khoan hồng này nhằm đáp ứng những yêu cầu lặp đi lặp lại từ phe đối lập, đồng thời thể hiện thiện chí hướng tới hòa bình. Ông nhấn mạnh đây là quyết định đơn phương, không dựa trên bất kỳ thỏa thuận nào với các đảng phái khác.
Phong trào đối lập do bà Maria Corina Machado dẫn dắt, cùng nhiều cá nhân đối lập và tổ chức nhân quyền, đã nhiều lần kêu gọi trả tự do cho các tù nhân chính trị kể từ khi ông Maduro bị chính phủ Mỹ bắt giữ.
Tổ chức nhân quyền Foro Penal ước tính có khoảng 863 tù nhân chính trị đang bị giam giữ tại Venezuela, trong đó có các nhà hoạt động chính trị, nhân quyền, người biểu tình phản đối kết quả bầu cử năm 2024 và cả phóng viên.
Nhà Trắng chưa phản hồi các yêu cầu bình luận về kế hoạch trả tự do cho những tù nhân này.
Tờ The Times đã đưa tin cho biết ông Trump đã từ chối trả lời câu hỏi hướng tới ông về lý do ông quyết định không trao quyền điều hành Venezuela cho phe đối lập mà chính quyền Washington từng coi là phe thắng cử hợp pháp trong cuộc bầu cử năm 2024.
Quy trình về quyền lực quân sự lần này của Thượng viện Mỹ đối mặt với nhiều trở ngại trước khi có thể được đưa vào hiệu lực. Nghị quyết sẽ cần được thông qua bởi Hạ viện Mỹ do đảng Cộng Hòa của ông Trump chiếm đa số. Nếu cả hai viện thông qua nghị quyết, mỗi viện sẽ cần có đại đa số 2/3 viện bỏ phiếu thuận để có thể áp đảo quyết định phủ quyết mà ông Trump rất có thể sẽ đưa ra.
Tuy nhiên việc quy trình được bỏ phiếu ủng hộ bắt đầu đã là một tín hiệu hiếm hoi cho thấy sự phản đối nhằm vào chính quyền tổng thống Trump của các thành viên đảng Cộng Hòa trong quốc hội Mỹ.
Tờ The New York Times đã cho biết các phóng viên của tờ báo này sẽ được cho phép tham gia theo dõi một cuộc điện thoại giữa ông Trump và Tổng thống Colombia Gustavo Petro, với điều kiện nội dung cuộc gọi được giữ kín.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump đã viết: "Tôi cảm thấy vinh dự khi được nói chuyện với Tổng thống Colombia Gustavo Petro, và ông đã giải thích về vấn đề ma túy cũng như những bất đồng giữa chúng tôi trong thời gian qua. Tôi đánh giá cao thái độ và hành động của ông, và mong rằng có thể gặp mặt ông trong tương lai".
Ông Petro đã nhận định cuộc gọi đầu tiên giữa ông và ông Trump này là thân thiện.
Trong ngày thứ Ba, ông Trump công bố kế hoạch tinh chế và bán tới khoảng 30-50 triệu thùng dầu Venezuela bị “kẹt” do lệnh phong tỏa của Mỹ, với mục tiêu đưa lượng dầu này vào thị trường quốc tế và sử dụng doanh thu “vì lợi ích của người dân Venezuela và Mỹ”.
Ông cũng lên kế hoạch gặp lãnh đạo các công ty dầu lớn của Mỹ tại Nhà Trắng vào thứ Sáu để thảo luận về khả năng đầu tư và đẩy mạnh sản xuất dầu từ Venezuela, với sự tham gia dự kiến của các hãng như Chevron, ConocoPhillips và ExxonMobil.
Các công ty này đều từng hoạt động tại Venezuela và hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về kế hoạch trên.
Nguyễn Quang Minh (theo Reuters)
