Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ một kế hoạch cho phép Oman và Iran cùng thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz, đồng thời đe dọa sẽ có hậu quả nghiêm trọng đối với đồng minh của Mỹ nếu Muscat tiếp tục các cuộc thảo luận được cho là đã diễn ra với Tehran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp tại Phòng Nội các của Nhà Trắng ở Washington, ngày 27/5/2026. (Ảnh: Kent NISHIMURA/AFP)
"Oman sẽ phải hành xử giống như mọi nước khác, nếu không chúng tôi sẽ phải tấn công", ông phát biểu hôm thứ Tư tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng. "Họ hiểu điều đó. Rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi".
Việc mở lại eo biển Hormuz (tuyến vận tải chiến lược đối với khoảng 20% lượng dầu của thế giới) đã trở thành trọng tâm trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài ba tháng giữa Mỹ và Iran. Iran trên thực tế đã phong tỏa tuyến đường thủy này ngay sau khi bị Mỹ và Israel tấn công lần đầu vào tháng 2. Eo biển vẫn bị đình trệ hoạt động ngay cả sau khi ông Trump công bố lệnh ngừng bắn vào tháng 4, với điều kiện Tehran phải mở hoàn toàn tuyến hàng hải này.
Hệ quả là giá khí đốt toàn cầu đang tăng lên. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tuần trước cũng cảnh báo rằng hoạt động vận tải gần như tê liệt qua eo biển đã làm dấy lên nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Oman, quốc gia từ lâu duy trì quan hệ tích cực với Washington nhưng không tham gia Hiệp định Abraham của ông Trump, đã đóng vai trò trung gian quan trọng trong các cuộc đàm phán hậu trường với Iran về chương trình hạt nhân, và gần đây hơn là trong nỗ lực chấm dứt xung đột giữa Tehran và Washington.
Tuy nhiên, hôm thứ Tư, ông Trump tiếp tục khẳng định lập trường rằng Iran sẽ không có quyền kiểm soát tuyến đường thủy này trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào nhằm kết thúc chiến tranh.
"Eo biển phải được mở cho tất cả mọi người", ông nói. "Đó là vùng biển quốc tế. Không ai được phép kiểm soát nó. Chúng tôi sẽ giám sát nó. Chúng tôi sẽ theo dõi, nhưng sẽ không ai được kiểm soát. Đó là một phần trong các cuộc đàm phán mà chúng tôi đang tiến hành".
Bloomberg News là đơn vị đầu tiên đưa tin về các cuộc thảo luận giữa giới chức Iran và Oman. Người phát ngôn Đại sứ quán Oman tại Washington hiện chưa thể đưa ra bình luận. Một người trả lời điện thoại tại đại sứ quán cho biết cơ quan này đang đóng cửa nhân dịp lễ Eid.
Thế Hải (Theo Politico, The Guardian)
