Với sự hỗ trợ từ các đối tác châu Âu, Ukraine đặt mục tiêu phát triển một hệ thống phòng không chống tên lửa đạn đạo "trong vòng một năm", nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết ngày 19/4 trên truyền hình quốc gia.
Tổng thống Volodymyr Zelensky trong văn phòng của ông vào ngày 29/01/2024. (Tài khoản Volodymyr Zelensky/X)
Ý định theo đuổi hệ thống này của Kyiv không phải là mới, nhưng đây là lần đầu tiên các quan chức đưa ra mốc thời gian tham vọng như vậy.
"Tôi tin rằng chúng ta nên có một hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo của châu Âu. Chúng tôi đang đàm phán với một số quốc gia và đang làm việc theo hướng này", ông Zelensky nói.
"Chúng ta cần xây dựng hệ thống phòng thủ chống tên lửa đạn đạo của riêng mình trong vòng một năm".
Dù có nhiều tuyên bố công khai, đặc biệt trong năm 2026, về kế hoạch xây dựng hệ thống này, vẫn có rất ít chi tiết cụ thể về cách thức thực hiện.
Một lựa chọn là nâng cấp chung hệ thống phòng không SAMP/T do Pháp - Ý chế tạo, vốn đã được Ukraine đưa vào sử dụng.
Vào tháng 3, ông Zelensky thông báo rằng một hệ thống SAMP/T mới do Pháp cung cấp sẽ được thử nghiệm chống tên lửa đạn đạo vào cuối năm nay.
Ngày 6/4, tập đoàn quốc phòng Ukraine Fire Point công bố kế hoạch sản xuất một phiên bản thay thế Patriot chi phí thấp vào cuối năm 2027. Fire Point, đơn vị sản xuất tên lửa hành trình Flamingo, đang phát triển các mẫu tên lửa đạn đạo mới của Ukraine.
Ông Zelensky thừa nhận thách thức nhưng cho rằng việc phát triển hệ thống trong vòng một năm là "khả thi", đồng thời nhấn mạnh trở ngại chính là tiếp cận các linh kiện then chốt.
Được bàn giao lần đầu cho Ukraine dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden vào mùa xuân năm 2023, Patriot hiện vẫn là hệ thống tên lửa phòng không duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng đối phó với mối đe dọa tên lửa đạn đạo từ Nga.
Tính đến mùa xuân 2026, trong bối cảnh xung đột Iran làm gia tăng nhu cầu tên lửa đánh chặn Patriot trên toàn cầu và dấy lên lo ngại rằng nguồn dự trữ dành cho Ukraine theo danh sách PURL có thể bị điều chuyển. Kho dự trữ của Kyiv đã cạn kiệt, khiến nước này không thể phòng thủ hiệu quả trước các tên lửa đạn đạo Nga như Iskander-M và Kinzhal.
Sau một đợt tấn công tên lửa quy mô lớn nhằm vào Ukraine ngày 16/4, ông Zelensky đã yêu cầu Tư lệnh Không quân liên hệ với các đối tác đã cam kết cung cấp thêm tên lửa đánh chặn, bao gồm cho hệ thống Patriot.
"Điều quan trọng là phải thực hiện đúng hạn mọi cam kết viện trợ cho Ukraine", ông Zelensky viết.
"Có nhiều cam kết chính trị của các đối tác đã được công bố, nhưng vẫn chưa được thực hiện".
Thế Hải (Theo Kyivindependent, Independent)
