Ngày 7/11, tại Ngày hội Việt Nam Xanh 2026 với chủ đề “Chuyển đổi xanh - Hiệu quả bền vững”, chương trình Việt Nam Xanh do Báo điện tử Tuổi Trẻ, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) khởi xướng, phối hợp với các đơn vị triển khai.
Phát biểu tại chương trình, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, cho biết thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô dân số trên 14 triệu người, cùng nhiều lợi thế về tài chính, thương mại, công nghiệp, dịch vụ và kinh tế biển.
Ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM phát biểu tại chương trình.
Tp.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Tuy nhiên, theo ông Thạnh, tăng trưởng kinh tế cần đi đôi với bảo vệ môi trường, không thể đánh đổi môi trường để đạt mục tiêu tăng trưởng trước mắt.
Thành phố xác định chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu bảo vệ môi trường mà còn gắn với việc thay đổi mô hình sản xuất, tiêu dùng, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Một trong những vấn đề được lãnh đạo Tp.HCM đề cập là lượng chất thải phát sinh mỗi ngày. Theo ông Bùi Minh Thạnh, thành phố hiện phát sinh khoảng 14.000 tấn rác/ngày, bình quân mỗi người dân thải ra khoảng 1kg rác.
Pin năng lượng mặt trời được đặt tại chương trình.
Từ thực tế này, thành phố định hướng thay đổi cách tiếp cận đối với chất thải, thay vì thu gom và xử lý theo mô hình truyền thống, cần tăng khả năng phân loại, tái sử dụng và tái chế.
Cụ thể, chất thải sau phân loại có thể trở thành nguyên liệu đầu vào cho những ngành sản xuất khác. Nước thải sau xử lý được nghiên cứu tái sử dụng phù hợp; những loại chất thải không thể tái chế có thể được xem xét thu hồi năng lượng bằng công nghệ đáp ứng yêu cầu môi trường.
Thành phố cũng đặt ra các định hướng phát triển công nghiệp tái chế, xử lý rác phát điện, khu công nghiệp sinh thái và logistics xanh. Cùng với đó là khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và tham gia các chuỗi cung ứng bền vững.
Ngoài lĩnh vực chất thải, chuyển đổi xanh tại Tp.HCM còn được triển khai trên nhiều lĩnh vực như phát triển giao thông công cộng, phương tiện sử dụng năng lượng sạch, giảm phát thải trong công nghiệp, xử lý nước thải, phục hồi sông, kênh rạch và phát triển không gian xanh.
Trẻ em tham gia các hoạt động vì môi trường tại các gian hàng xanh.
Theo Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM, để thực hiện các định hướng này, doanh nghiệp cần giữ vai trò trung tâm trong đổi mới công nghệ, còn chính quyền tập trung tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ huy động nguồn lực tài chính xanh.
Bên cạnh hoạt động sản xuất, thành phố cũng đặt yêu cầu thay đổi thói quen sinh hoạt của người dân, từ tiết kiệm điện, nước, hạn chế đồ nhựa dùng một lần đến phân loại rác tại nguồn và sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Tp.HCM, Tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ, cho rằng chuyển đổi xanh không thể chỉ dừng ở cam kết, khẩu hiệu hay các hội nghị mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể, mô hình có khả năng nhân rộng và kết quả đo lường được.
Nhà báo Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Tp.HCM, Tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ phát biểu tại chương trình.
Dẫn chứng cho nhận định này, ông Toàn đề cập mô hình giảm rác thải tại khu dân cư Nam Yên (Đà Nẵng). Người dân tại đây phân loại rác thành ba nhóm, tận dụng rác hữu cơ làm phân bón, thu gom vật liệu tái chế và hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần.
Sau 5 tháng triển khai, lượng rác thải bình quân mỗi hộ giảm gần 95%, lượng rác đưa đến điểm tập kết giảm hơn 92%.
Ở phía doanh nghiệp, Duy Tân Recycling đầu tư công nghệ tái chế chai nhựa theo quy trình bottle-to-bottle, tức biến chai nhựa đã qua sử dụng thành nguyên liệu sản xuất chai mới. Doanh nghiệp cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện và phân loại nhựa, giúp giảm hơn 3.400 tấn CO₂ mỗi năm.
Trong khi đó, Vinamilk triển khai các giải pháp hướng đến Net Zero 2050, từ nông nghiệp bền vững, sử dụng năng lượng tái tạo đến cải tiến quy trình sản xuất và logistics. Đến năm 2024, doanh nghiệp có ba đơn vị gồm hai nhà máy và một trang trại đạt chứng nhận trung hòa carbon.
Theo ông Toàn, những mô hình này cho thấy việc giảm tác động môi trường có thể gắn với hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh nếu doanh nghiệp đầu tư phù hợp vào công nghệ và quy trình.
Lãnh đạo Tp.HCM tham quan các gian hàng trưng bày sáng kiến xanh.
