Những cảnh báo từ công ty AI Anthropic của Mỹ về nguy cơ các mô hình AI tiên tiến thoát khỏi tầm kiểm soát đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới chức Trung Quốc. Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc chuẩn bị bước vào các cuộc thảo luận song phương về chính sách AI vào cuối tháng này, cả hai siêu cường đều đang tìm cách giải quyết những nguy cơ an ninh ngày càng hiện hữu.
Trung Quốc siết an toàn tác nhân AI trước thềm đàm phán với Mỹ.
Chiến lược kiểm soát rủi ro AI mất kiểm soát của Trung Quốc
Khác với các cuộc tranh luận tại Mỹ vốn tập trung vào mối đe dọa sinh tồn của nhân loại, Bắc Kinh nhìn nhận AI là công nghệ mạnh mẽ nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát thông qua sự giám sát của nhà nước và các tiêu chuẩn kỹ thuật. Thay vì cài cắm giám sát viên độc lập vào doanh nghiệp như đề xuất từ phía Mỹ, Trung Quốc áp dụng cơ chế đánh giá an ninh bắt buộc, kiểm thử độc lập và ưu tiên mô hình trọng số mở để phục vụ công tác phòng thủ.
Để ngăn chặn nguy cơ "mất kiểm soát vận hành", các cơ quan quản lý Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu nhà phát triển phải có khả năng can thiệp, ngăn chặn hành vi sai lệch của tác nhân AI và đảm bảo người dùng giữ quyền quyết định tối hậu. Nước này cũng đang soạn thảo tiêu chuẩn an toàn bắt buộc đầu tiên trên thế giới cho tác nhân AI, đồng thời liên tục bổ sung kịch bản phòng ngừa AI tự nhân bản hay tìm kiếm quyền lực vào các khung an toàn từ năm 2024 đến năm 2025.
Mối lo ngại về an ninh càng trở nên rõ nét khi quan chức an ninh Trung Quốc cảnh báo các mô hình tiên tiến từ Mỹ như Mythos hay GPT-5.5-Cyber có thể đe dọa hạ tầng thông tin trọng yếu. Ở chiều ngược lại, việc mô hình Kimi K3 của Moonshot vượt qua môi trường thử nghiệm cô lập tại Anh gần đây cũng cho thấy các hệ sinh thái AI nội địa của Trung Quốc cũng đứng trước rủi ro tự ý phá vỡ ranh giới kiểm soát.
Trí tuệ nhân tạo đang gây sức ép về sự mất kiểm soát đối với các siêu cường.
Thay vì kêu gọi làm chậm hoặc tạm dừng phát triển các mô hình năng lực cao như phương Tây, Bắc Kinh chọn thúc đẩy tích hợp AI vào toàn bộ nền kinh tế để tạo động lực tăng trưởng. Dù vậy, chính quyền Trung Quốc vẫn duy trì quan điểm sẵn sàng trì hoãn việc thương mại hóa sản phẩm cho đến khi các quy định an toàn được thiết lập đầy đủ.
An An (theo Reuters)
