Từ nhận thức đó, truyền thông thay đổi hành vi được lựa chọn là một trong những giải pháp trọng tâm, đóng vai trò nền tảng trong việc nâng cao năng lực tiếp cận chính sách và thúc đẩy người dân chủ động vươn lên thoát nghèo.
Thực tiễn tại nhiều xã vùng sâu, vùng xa cho thấy, thiếu thông tin là rào cản lớn khiến hộ nghèo khó tiếp cận chính sách, chậm đổi mới phương thức sản xuất và hạn chế khả năng tham gia các mô hình phát triển kinh tế. Không ít người dân chưa nắm rõ các chính sách hỗ trợ về nhà ở, sinh kế, đào tạo nghề, tín dụng ưu đãi hay dịch vụ công trực tuyến, từ đó hình thành tâm lý trông chờ, thụ động.
Năm 2025, Thái Nguyên được phân bổ 358,686 tỷ đồng thực hiện Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, trong đó Dự án 6 được bố trí 5.157 triệu đồng. Nguồn lực này tập trung đổi mới nội dung, hình thức truyền thông theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo; phát huy hiệu quả hệ thống truyền thông cơ sở và các điểm thông tin cộng đồng.
Đến cuối năm 2024, công tác giảm nghèo tại Thái Nguyên đã đạt được những con số ấn tượng. Cụ thể, tỷ lệ hộ nghèo trên toàn tỉnh chỉ còn 2,04%, giảm 0,98% so với năm 2023 (3,02%) và đã vượt kế hoạch đề ra. Sau sáp nhập, toàn tỉnh giảm từ 42.903 hộ nghèo (năm 2022) xuống còn 23.061 hộ, dự kiến đến cuối năm 2025 sẽ giảm còn 19.679 hộ, tương đương tỷ lệ giảm từ 10,29% xuống còn khoảng 4,66%
Hiệu quả bước đầu từ Dự án 6 cho thấy: Nhiều hộ nghèo, cận nghèo đã biết cách tiếp cận các thông tin quan trọng như Chính sách hỗ trợ nhà ở, sinh kế, Chương trình đào tạo nghề, Dịch vụ công trực tuyến, hoạt động OCOP và nông nghiệp sạch. Quan trọng hơn, người dân đã hình thành thói quen chủ động tìm kiếm thông tin, tự tin hơn khi tiếp cận dịch vụ công và cộng đồng chủ động tham gia giảm nghèo.
Tiếp cận chính sách và chủ động làm mô hình sinh kế hiệu quả giúp người dân vùng sâu Thái Nguyên vươn lên thoát nghèo. (Ảnh minh họa)
Thông qua mạng lưới 3.880 Tổ tiết kiệm và vay vốn, chính sách tín dụng ưu đãi được truyền tải kịp thời, đúng đối tượng. Giai đoạn 2022–2024, toàn tỉnh giải quyết việc làm cho khoảng 150.000 lao động, trong đó có 20.000 lượt người đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghề nghiệp và nâng cao nhận thức người lao động.
Chỉ tính riêng giai đoạn 2022–2024, khoảng 150.000 lao động đã được giải quyết việc làm mới, với 20.000 lượt người được hỗ trợ đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Công tác này tập trung vào đào tạo nghề và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo, và người dân tộc thiểu số.
Nhiều mô hình sinh kế đã được triển khai hiệu quả: Gia đình bà Ma Thị Hạt (xã Phong Quang) đã chuyển từ chuyên canh lúa sang trồng dưa chuột liên kết với hợp tác xã, canh tác 4 vụ/năm, giúp nâng cao thu nhập.
Tại HTX Bún mỳ khô Tiến Diện (xã Tràng Xá), sản phẩm bún mỳ được chế biến từ giống lúa bao thai chủ lực đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Việc liên kết này giúp nâng cao giá trị kinh tế của gạo, mang lại thu nhập ổn định cho bà con.
Xã Tràng Xá (sáp nhập từ Liên Minh và Tràng Xá) đã hình thành các vùng trồng bưởi (hơn 280ha), na (khoảng 120ha) và duy trì ổn định diện tích chè. Xã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 1% theo chuẩn đa chiều vào năm 2030.
Thái Nguyên xác định truyền thông phải đi trước một bước, tập trung nhân rộng điểm thông tin cộng đồng, đơn giản hóa thông điệp theo ngôn ngữ địa phương, đẩy mạnh truyền thông số và lan tỏa câu chuyện người thật – việc thật.
Truyền thông thay đổi hành vi không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà đã trở thành nền tảng quan trọng giúp người dân thay đổi tư duy, điều chỉnh hành vi và chủ động tham gia vào quá trình giảm nghèo bền vững.
Hà Anh
