Tp.Hà Nội sẽ chính thức triển khai thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7/2026 tại khu vực lõi quận Hoàn Kiếm. Đây được xem là bước đi đầu tiên trong lộ trình kiểm soát khí thải giao thông và cải thiện chất lượng không khí đô thị.
Phạm vi thí điểm ban đầu tương đối gọn, chủ yếu kế thừa không gian phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm và mở rộng ra một số khu vực lân cận. Trong khu vực này, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xe máy chạy xăng, ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế lưu thông theo khung giờ hoặc tuyến đường cụ thể.
Hà Nội sẽ hạn chế xe xăng tại vùng phát thải thấp.
Đáng chú ý, một số biện pháp mạnh cũng được đưa ra như cấm xe tải trên 3.500kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch đi vào vùng phát thải thấp; hạn chế xe máy, đặc biệt là xe hoạt động kinh doanh qua ứng dụng, tùy theo từng thời điểm. Thành phố cũng định hướng không khuyến khích gia tăng phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tiến tới kiểm soát chặt việc đăng ký mới.
Chính sách này được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội, nhằm cụ thể hóa các yêu cầu cấp bách về kiểm soát ô nhiễm không khí theo chỉ đạo của Chính phủ. Trong đó, giao thông được xác định là một trong những nguồn phát thải lớn tại khu vực đô thị.
Sau giai đoạn thí điểm, Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ quận Hoàn Kiếm, sau đó lan sang các khu vực khác. Trong vòng 3–5 năm tới, thành phố đặt mục tiêu mở rộng phạm vi đến Vành đai 1, xa hơn là Vành đai 2. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây là mục tiêu tham vọng, đòi hỏi nguồn lực lớn và sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Song song với việc “siết” phương tiện gây ô nhiễm, Hà Nội cũng thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh. Thành phố đang nghiên cứu các chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển sang sử dụng phương tiện thân thiện môi trường, đồng thời xây dựng hệ thống giám sát dựa trên công nghệ số.
Theo các chuyên gia, chuyển đổi giao thông xanh là quá trình dài hạn, cần đi từng bước từ cải thiện hiệu suất động cơ đốt trong đến phát triển phương tiện năng lượng mới, và cuối cùng là hệ thống giao thông thông minh.
Bên cạnh đó, kinh nghiệm quốc tế cho thấy các chính sách tài chính như trợ giá xe điện, miễn giảm thuế, phí… đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu. Đồng thời, việc phát triển hạ tầng như trạm sạc, điểm đổi pin hay quy định lắp đặt tại các tòa nhà cũng là yếu tố then chốt để thúc đẩy người dân chuyển đổi.
Trong thời gian tới, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ từng bước bị hạn chế tại các khu vực phát thải thấp. Một số loại xe không đạt tiêu chuẩn có thể bị cấm lưu thông hoàn toàn. TP Hà Nội hiện đang hoàn thiện các chính sách hỗ trợ chuyển đổi, dự kiến trình HĐND trong thời gian tới.
Để đảm bảo hiệu quả quản lý, thành phố sẽ áp dụng hệ thống giám sát hiện đại gồm camera, thiết bị đo khí thải và nền tảng dữ liệu tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), mã QR và thu phí tự động, hướng tới quản lý minh bạch, chính xác và đồng bộ.
Khánh Linh (t/h)
Tham khảo thêm
