Những ngày này, về thăm làng nghề hương trầm xã Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An không khí Tết như đã đến gần. Đến đây chúng ta cảm nhận được mùi hương ấm áp "mùi Tết, mùi Xuân về" sớm hơn. Hiện nay, toàn xã Quỳ Châu có hàng chục hộ gia đình gắn bó với nghề hương trầm. Mỗi dịp giáp Tết, khắp nơi đều nhộn nhịp, nhà nhà quấn hương, phơi hương, đóng gói sản phẩm đưa ra thị trường.
Theo người dân địa phương, nghề làm hương trầm có truyền thống hơn 40 năm. Mỗi năm hương trầm Quỳ Châu cung ứng ra thị trường trên dưới 90 triệu que, doanh thu đạt hàng chục tỷ đồng. Không chỉ mang lại nguồn sinh kế ổn định cho người dân, nghề làm hương còn góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Nhờ bí quyết gia truyền được lưu giữ qua nhiều thế hệ, hương trầm Quỳ Châu vẫn khẳng định được chỗ đứng riêng trên thị trường.
Hương trầm Quỳ Châu được chế tác từ các loại hương liệu, nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên như rễ hương, vỏ quế, hồi, thảo quả, đinh hương, trầm, bã mía… theo công thức riêng. Phần lõi hương làm từ ruột tre chẻ nhỏ, phơi qua nắng gió và sương sớm nhiều ngày cho đến khi thật khô, giòn. Sự công phu ấy giúp que hương cháy đều, tàn cuộn tròn đẹp mắt, không bị gãy ngang. Nói không với hóa chất, hương trầm Quỳ Châu vì thế ngày càng được người tiêu dùng tin chọn mỗi dịp Tết đến, Xuân về.
Nghề làm hương trầm hoạt động quanh năm, song nhộn nhịp nhất vẫn là vụ Tết. Những tháng cuối năm, các cơ sở sản xuất phải huy động tối đa nhân lực để chạy đua với thời gian, kịp hoàn thành các đơn hàng đã ký. Do đặc thù sản xuất chủ yếu bằng phương pháp thủ công, đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mỉ, nên phần lớn lao động làm hương là phụ nữ.
Chia sẻ với PV, bà Hoàng Thị Hợi – chủ một cơ sở sản xuất hương trầm tại xã Quỳ Châu cho biết, mỗi gia đình làm hương đều có bí quyết riêng. Để hoàn thiện một que hương phải trải qua nhiều công đoạn, từ chuẩn bị nguyên liệu đến khi thành phẩm, kéo dài suốt quanh năm. “Những ngày cận Tết, khoảng 10 lao động tại cơ sở phải làm việc hết công suất để kịp giao các đơn hàng đã đặt”, bà Hợi nói.
Tranh thủ thời tiết nắng ráo, người dân phơi giấy cuốn hương trước khi đưa vào sản xuất. Để đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường, các cơ sở làm hương ở Quỳ Châu sản xuất nhiều loại kích thước khác nhau, từ hương dài 40cm, 60cm đến các loại dài 1m, 2m.
Những năm gần đây, các cơ sở còn sản xuất thêm hương trầm nụ, hương trầm thẻ để phục vụ nhu cầu của thị trường. Nhờ đó, ngoài thị trường truyền thống ở Nghệ An, Hà Tĩnh, các mặt hàng hương trầm Quỳ Châu còn có mặt ở nhiều tỉnh thành trong cả nước
Theo bà Hà Thị Năm- thợ làm hương trầm lâu năm, trung bình mỗi ngày một người có thể quấn gần 2.000 que hương. Công đoạn này không quá nặng nhọc nhưng đòi hỏi sự thuần thục và chuẩn xác. “Quấn lỏng thì bột dễ rơi, quấn chặt quá lại khó cháy. Nghề làm hương nhìn đơn giản nhưng rất nhiều công phu”, bà Năm chia sẻ.
Cùng với việc giữ gìn chất lượng truyền thống, các cơ sở sản xuất hương trầm ở Quỳ Châu ngày càng chú trọng đa dạng hóa mẫu mã, thiết kế bao bì bắt mắt, phù hợp thị hiếu người tiêu dùng. Việc quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội như Facebook, Zalo hay tham gia các hội chợ thương mại địa phương cũng giúp thương hiệu hương trầm Quỳ Châu ngày càng được nhiều người biết đến.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Văn Dũng-Chủ tịch UBND xã Quỳ Châu khẳng định, nghề làm hương trầm không chỉ mang lại nguồn sinh kế ổn định cho người dân mà còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Đây là một trong những sản phẩm đặc trưng, nằm trong tốp đầu của tỉnh Nghệ An. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng xây dựng, quảng bá thương hiệu, đồng thời mở rộng đầu ra, tạo điều kiện để làng nghề hương trầm phát triển bền vững.
