Sạc nhanh đã trở thành tính năng phổ biến trên smartphone, máy tính bảng và nhiều thiết bị điện tử hiện nay. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu việc thường xuyên sử dụng công nghệ này có khiến pin xuống cấp nhanh hơn so với sạc thông thường hay không?
Sạc nhanh đang ngày càng phổ biến trên thế giới smartphone.
Thực tế, pin lithium-ion trên các thiết bị điện tử đều có tuổi thọ hữu hạn. Sau một số lượng chu kỳ sạc nhất định, khả năng lưu trữ năng lượng của pin sẽ giảm dần, bất kể người dùng lựa chọn sạc nhanh hay sạc với công suất thấp. Đây là quá trình lão hóa tự nhiên của vật liệu bên trong viên pin.
Không phải sạc nhanh, đây mới là thứ quyết định tuổi thọ pin
Điểm khác biệt của sạc nhanh nằm ở việc truyền năng lượng với công suất lớn hơn trong giai đoạn đầu của quá trình sạc. Dòng điện cao giúp thiết bị nhanh chóng đạt dung lượng pin mong muốn, nhưng đồng thời cũng tạo ra nhiều nhiệt hơn so với sạc thông thường.
Theo các chuyên gia, nhiệt độ mới là yếu tố có ảnh hưởng rõ rệt đến tuổi thọ pin. Khi pin phải hoạt động trong môi trường quá nóng hoặc liên tục chịu nhiệt độ cao trong lúc sạc, các phản ứng hóa học bên trong sẽ diễn ra nhanh hơn, khiến vật liệu điện cực bị lão hóa sớm.
Ngoài nhiệt lượng, việc sạc ở công suất lớn trong thời gian dài cũng có thể làm tăng nguy cơ xảy ra hiện tượng các ion lithium bám lên bề mặt điện cực thay vì di chuyển đúng chu trình. Hiện tượng này làm giảm dung lượng lưu trữ của pin sau nhiều chu kỳ sử dụng. Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, các tinh thể kim loại có thể hình thành và làm tăng nguy cơ chập mạch bên trong viên pin, dù khả năng này rất hiếm trên các thiết bị hiện đại.
Nhiệt độ được xem là kẻ thù lớn nhất ảnh hưởng đến tuổi thọ pin smartphone.
Tuy nhiên, những rủi ro kể trên đã được các nhà sản xuất tính toán khi phát triển công nghệ sạc nhanh. Hầu hết smartphone hiện nay đều tích hợp hệ thống quản lý pin (Battery Management System - BMS), có nhiệm vụ theo dõi điện áp, cường độ dòng điện và nhiệt độ của pin theo thời gian thực.
Khi nhận thấy nhiệt độ tăng cao hoặc pin sắp đầy, hệ thống sẽ tự động giảm công suất sạc để hạn chế áp lực lên viên pin. Đây cũng là lý do nhiều điện thoại chỉ đạt tốc độ sạc tối đa trong khoảng 20-50% dung lượng đầu tiên, sau đó giảm dần khi pin tiến gần mức 100%.
Tác hại từ thói quen sử dụng
Nhờ cơ chế quản lý pin, tác động của sạc nhanh đến tuổi thọ pin trong điều kiện sử dụng bình thường không còn lớn như nhiều người vẫn nghĩ. Thay vào đó, những thói quen sử dụng thiếu hợp lý mới là nguyên nhân phổ biến khiến pin xuống cấp sớm.
Chẳng hạn, vừa sạc vừa chơi game nặng, để điện thoại dưới ánh nắng trực tiếp, sử dụng bộ sạc kém chất lượng hoặc thường xuyên để pin cạn kiệt rồi mới sạc đều có thể làm nhiệt độ tăng cao và đẩy nhanh quá trình lão hóa của pin.
Chính các thói quen xấu khi sử dụng smartphone mới tác động vào tuổi thọ pin thiết bị.
Để kéo dài tuổi thọ pin, người dùng nên ưu tiên sử dụng bộ sạc chính hãng hoặc đạt các tiêu chuẩn an toàn từ nhà sản xuất. Đồng thời, hạn chế sử dụng các tác vụ nặng khi thiết bị đang sạc, tránh để máy hoạt động trong môi trường quá nóng và duy trì mức pin trong khoảng 20-80% nếu không cần sử dụng tối đa dung lượng.
Có thể thấy, sạc nhanh không phải là thủ phạm chính khiến pin điện thoại nhanh chai. Trên các thiết bị hiện đại, công nghệ này đã được kết hợp với nhiều lớp bảo vệ nhằm kiểm soát nhiệt độ và dòng điện. Vì vậy, cách sử dụng hằng ngày và điều kiện vận hành của thiết bị mới là những yếu tố quyết định tuổi thọ của viên pin nhiều hơn.
THIÊN AN
