Tử Cấm Thành nằm ở trung tâm của Bắc Kinh, Trung Quốc. Năm 1402, sau khi chiếm được Nam Kinh và lên ngôi, hoàng đế Trung Quốc Minh Thành Tổ đã dời đô về Bắc Kinh và ra lệnh xây dựng một thành phố cho "thiên tử" - nơi ở dành cho các hoàng đế từ các triều đại khác nhau. Hàng triệu người lao động đã làm việc trong 14 năm để xây dựng công trình nhằm thể hiện sự quyền lực này.
Năm 1421, hoàng đế đã cư trú trong quần thể cung điện và biến Bắc Kinh thành thủ đô mới của Trung Quốc. Tổng cộng 24 hoàng đế của Trung Quốc đã ngự ở Tử Cấm Thành từ giữa đời nhà Minh đến cuối đời nhà Thanh.
Ảnh minh họa
Đây là một trong những quần thể cung điện hoàng gia lớn nhất thế giới, với tổng diện tích khoảng 720.000 m², trong đó diện tích xây dựng khoảng 150.000 m². Quần thể gồm hơn 70 khu cung điện lớn nhỏ, khoảng 9.000 gian phòng và ít nhất 70 giếng cổ, chưa kể những giếng đã bị lấp hoặc hư hỏng theo thời gian.
Tồn tại hơn 600 năm, Tử Cấm Thành vẫn còn nhiều điều bí ẩn. Trong đó, những chiếc giếng cổ là chủ đề được nhiều người quan tâm. Dân gian truyền rằng dưới đáy giếng có thể chứa nhiều châu báu, nhưng đến nay hầu như chưa ai khai quật hay phá giếng để kiểm chứng, kể cả các nhà khảo cổ. Vì sao lại như vậy?
Dù số lượng giếng không ít, nhưng vào cuối triều Thanh, người trong cung gần như không dùng nước giếng cho sinh hoạt. Nước ăn uống, tưới tiêu và phòng hỏa đều được chuyển từ bên ngoài vào. Nguyên nhân là do người trong cung nghi ngờ chất lượng nước, lo ngại bị nhiễm bẩn hoặc nhiễm độc. Bên cạnh đó, có nhiều lời đồn cho rằng không ít người từng tự vẫn hoặc bị sát hại rồi ném xuống giếng.
Năm 1900, khi Liên quân 8 nước tiến vào Bắc Kinh, Tử Cấm Thành rơi vào cảnh hỗn loạn. Nhiều cung nữ và phi tần vì lo sợ bị làm nhục đã gieo mình xuống giếng tự vẫn. Một giả thuyết khác cho rằng trước khi rời khỏi Tử Cấm Thành, Từ Hi Thái Hậu đã ra lệnh ném Trân Phi – phi tần được vua Quang Tự sủng ái – xuống giếng. Chiếc giếng này sau đó được gọi là “Giếng Trân Phi”.
Ảnh minh họa.
Ngoài những câu chuyện rùng rợn, còn có quan điểm cho rằng các giếng trong Tử Cấm Thành có thể chứa nhiều bảo vật. Theo một giả thuyết, trước khi rời khỏi cung vào năm 1900, Từ Hi Thái Hậu đã cho ném xuống giếng nhiều của cải, châu báu không kịp mang theo.
Một giả thuyết khác liên quan đến đời sống trong cung. Tử Cấm Thành từng là nơi sinh sống và làm việc của hàng nghìn người, trong đó có hoạn quan và cung nữ. Nhiều đồ vật quý thuộc về hoàng gia, nhưng không phải lúc nào cũng được hoàng đế quản lý chặt chẽ. Có ý kiến cho rằng một số hoạn quan, cung nữ đã trộm đồ trong cung, nếu bị phát hiện có thể đã vội vàng phi tang bằng cách ném xuống giếng.
Ảnh minh họa
Điều thú vị những chiếc giếng trong Tử Cấm Thành được thiết kế khá đặc biệt với miệng giếng rất nhỏ. Vào thời đại gần đây, nó còn được cải tạo lại để trở nên nhỏ hơn nữa nhằm đảm bảo an toàn. Chính vì vậy, khi dùng máy móc can thiệp trục vớt thì rất dễ phải phá hủy đi di tích hàng trăm năm tuổi. Và ngay cả khi được trục với lên rồi, các bảo vật cũng chưa chắc còn giữ được nguyên hiện trạng như ban đầu vì thời gian dài nằm dưới giếng sâu tăm tối. Vậy nên sau tất cả, người ta quyết định bảo tồn nguyên vẹn những giếng cổ trong Tử Cấm Thành và để châu báu - chứng nhân lịch sử mãi nằm yên nơi nó vốn thuộc về.
Trúc Chi (t/h)
