"Việt Nam phải chịu cú sốc kinh tế lớn nhất trong vòng 50 năm qua"

Nguyễn Lê Tùng Phong
Chủ nhật, 05/12/2021 | 10:47
Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021, đại diện WB cho rằng đây là thời điểm tốt để Việt Nam xem xét cải cách thuế nhằm hỗ trợ tham vọng trở thành nước thu nhập cao.

Ngày 5/12, trong phiên tọa đàm chuyên đề thứ nhất thuộc Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021, Tiến sĩ Jacques Morisset - Chuyên gia Kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam - đã trình bày một số kinh nghiệm của thế giới về sử dụng thuế làm công cụ hỗ trợ kinh tế, cùng một số khuyến nghị về chính sách thuế cho Việt Nam. 

Ông Morisset cho rằng đại dịch Covid-19 đã khiến Việt Nam phải chịu cú sốc kinh tế lớn nhất trong vòng 50 năm qua, và theo tính toán hiện nay tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2021 sẽ ở dưới ngưỡng trung bình thế giới. Tuy nhiên, cho dù số thu thuế theo tỷ lệ GDP có xu hướng giảm trong những năm gần đây, không gian tài khóa của Việt Nam vẫn nằm trong ngưỡng cho phép và có thể có một số sáng tạo nhất định.

Kinh tế vĩ mô - 'Việt Nam phải chịu cú sốc kinh tế lớn nhất trong vòng 50 năm qua'

Không gian tài khóa của Việt Nam so với một số quốc gia khác. Nguồn: Ngân hàng Thế giới

Để ứng phó với hậu quả đại dịch, đa phần các quốc gia đều sử dụng giải pháp về thuế, được chia làm 3 nhóm chính. Đầu tiên, để hỗ trợ doanh nghiệp, nhiều quốc gia đã giảm thuế, hoàn thuế nhanh, tạm hoãn kê khai và nộp thuế cũng như tạm ngừng thanh tra, kiểm tra về thuế. 

Thứ hai, để thúc đẩy tiêu dùng, đầu tư và việc làm, giải pháp giảm thuế tiêu dùng, thuế thu nhập và trợ cấp thuế nhắm vào các doanh nghiệp mục tiêu cũng được sử dụng. Các doanh nghiệp này theo đó sẽ đóng vai trò thúc đẩy đổi mới, đầu tư và tạo việc làm. 

Thứ ba, để giảm bất bình đẳng thu nhập, tăng cường công bằng trong khi tăng thu ngân sách và nắm lấy cơ hội phát triển kinh tế xanh, một số quốc gia như Bỉ, Hà Lan và Hàn Quốc đã tăng thuế nhắm vào người giàu, tăng thuế bất động sản, áp dụng thuế carbon và đánh thuế nền kinh tế số. 

Từ những kinh nghiệm trên và nhìn vào bối cảnh mới, đặc biệt khi mà một thỏa thuận thuế toàn cầu sẽ không còn xa, WB cho rằng Việt Nam cần hành động dựa theo một số nguyên tắc nhất định. Chúng bao gồm: tiếp cận toàn diện và chặt chẽ trong cải cách thuế, làm theo các thông lệ quốc tế tốt về thuế, và sử dụng các biện pháp kích thích tạm thời đúng lúc. 

Kinh tế vĩ mô - 'Việt Nam phải chịu cú sốc kinh tế lớn nhất trong vòng 50 năm qua' (Hình 2).

Hệ thống chuyển lợi nhuận giữa các quốc gia và các trụ cột của thỏa thuận thuế mới của OECD. Nguồn: Overseas Development Institute. 

Cuối cùng, ông Morisset đã đưa ra một số khuyến nghị nhất định về chính sách thuế, với ưu và nhược điểm riêng theo các mục tiêu chính sách. Một số khuyến nghị như thay thế ưu đãi thuế và tạm thời giảm thuế GTGT có thể giúp kinh tế phục hồi nhưng không tăng thu. Trong khi đó, việc tăng cường chống chuyển dịch lợi nhuận, tăng đánh thuế kinh tế số, tăng thuế tiêu thụ đặc biệt và áp thuế carbon sẽ không trực tiếp hỗ trợ phục hồi kinh tế, nhưng phù hợp với mô hình tăng trưởng mới, bối cảnh toàn cầu và tăng thu ngân sách. 

Bên cạnh các khuyến nghị chính sách, WB cũng có một số ý tưởng “táo bạo” chỉ nhắm đến phục hồi kinh tế. Theo WB, có thể giảm thuế và tăng vay nợ để nhanh chóng hỗ trợ thế hệ hiện tại phục hồi kinh tế và chuyển gánh nặng cho tương lai. Chính phủ cũng cân bằng gánh nặng đại dịch giữa thị trường lao động và thị trường vốn bằng cách áp thuế Tobin với các giao dịch tài chính điện tử, dùng nguồn thu này để giảm mức đóng bảo hiểm xã hội và hỗ trợ lao động bị ảnh hưởng.  

ADB: Đầu tư công sẽ tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế sau đại dịch

Chủ nhật, 05/12/2021 | 09:26
Trong Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2021, đại diện ADB cho rằng đầu tư công vào hạ tầng bền vững và hỗ trợ xuất khẩu sẽ tiếp tục là trụ đỡ của phát triển kinh tế.

Bộ Tài chính đề nghị triển khai sớm các biện pháp giảm thuế GTGT

Thứ 6, 29/10/2021 | 21:30
Bộ Tài chính đề nghị các Bộ, UBND triển khai các biện pháp để người tiêu dùng được hưởng lợi ích từ việc giảm thuế giá trị gia tăng từ ngày 1/11 đến 31/12.

Bước ngoặt về thuế suất doanh nghiệp của nhóm các nước OECD

Thứ 7, 09/10/2021 | 14:05
136 quốc gia và vùng lãnh thổ chiếm hơn 90% GDP toàn cầu đã thống nhất áp dụng mức thuế doanh nghiệp tối thiểu 15%.
Cùng tác giả

Nhìn lại một năm đầy biến động của ông chủ Meta - Mark Zuckerberg

Thứ 7, 29/01/2022 | 14:00
Trong năm 2021, mạng xã hội lớn nhất thế giới đã trải qua nhiều biến cố và thay đổi, từ việc lộ thông tin nội bộ về ảnh hưởng xã hội cho đến sự thay đổi thương hiệu.

EU đề xuất tuyên ngôn quyền kỹ thuật số

Thứ 5, 27/01/2022 | 12:00
Dự thảo tuyên ngôn mới về quyền và nguyên tắc kỹ thuật số của Ủy ban Châu Âu (EC) mong muốn một tương lai chuyển đổi số bền vững và an toàn cho người dân châu Âu.

VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 4: Pin xe điện và những vấn đề cần cân nhắc

Thứ 5, 20/01/2022 | 08:51
Bên cạnh hy vọng về tương lai sử dụng xe thân thiện với môi trường hơn, cũng có những lo ngại nhất định về tác động môi trường của quá trình sản xuất pin xe điện.

WB: Việt Nam cần sớm tận dụng cơ hội phát triển thương mại xanh

Thứ 6, 14/01/2022 | 06:00
Trong báo cáo Điểm lại tháng 1/2022, các chuyên gia Ngân hàng Thế giới cho rằng Việt Nam cần tận dụng các hiệp định thương mại tự do nhằm thúc đẩy thương mại xanh.

ADB, TPBank hợp tác hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ do phụ nữ làm chủ

Thứ 3, 11/01/2022 | 10:29
Khoản vay giữa ADB và TPBank sẽ giúp tăng khả năng tiếp cận tài chính của các doanh nghiệp vừa và nhỏ do phụ nữ lãnh đạo, vốn gặp nhiều thách thức trong vay vốn.
Cùng chuyên mục

Thịt lợn, giò chả rủ nhau tăng giá đẩy CPI tháng giáp Têt tăng cao

Thứ 7, 29/01/2022 | 13:06
Tổng cục Thống kê cho biết, so với cùng kỳ năm 2021, CPI tháng 1/2022 tăng 1,94%; lạm phát cơ bản tháng 1/2022 tăng 0,66%.

Doanh nghiệp thành lập mới tăng cả về số lượng và vốn đầu năm 2022

Thứ 7, 29/01/2022 | 12:40
Tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trên thị trường tháng 1/2022 khởi sắc và đạt 32.100 công ty, tăng 93,6% so với cùng kỳ năm trước.

Khởi động gói phục hồi kinh tế 350.000 tỷ chậm nhất trong quý I/2022

Thứ 6, 28/01/2022 | 18:27
Thứ trưởng Trần Duy Đông cho biết, Bộ KH&ĐT đã tham mưu cho Chính phủ triển khai ngay gói hỗ trợ phục hồi kinh tế - xã hội, chậm nhất bắt đầu trong quý I/2022.

Xử lý nghiêm việc găm hàng, khiến khan hiếm nguồn cung xăng dầu

Thứ 6, 28/01/2022 | 17:40
Bộ Công Thương yêu cầu lực lượng QLTT giám sát chặt chẽ các đơn vị kinh doanh xăng dầu để kịp thời phát hiện các hành vi găm hàng, tạo khan hiếm nguồn cung xăng dầu.

Kiến nghị Thủ tướng mở cửa du lịch quốc tế từ tháng 2

Thứ 5, 27/01/2022 | 16:50
Ban IV và 6 hãng hàng không nội địa, 5 DN lữ hành lớn đồng loạt kiến nghị Thủ tướng Chính phủ công bố mở cửa hoàn toàn du lịch quốc tế ngay từ đầu tháng 2.
     
Nổi bật trong ngày

Xử lý nghiêm việc găm hàng, khiến khan hiếm nguồn cung xăng dầu

Thứ 6, 28/01/2022 | 17:40
Bộ Công Thương yêu cầu lực lượng QLTT giám sát chặt chẽ các đơn vị kinh doanh xăng dầu để kịp thời phát hiện các hành vi găm hàng, tạo khan hiếm nguồn cung xăng dầu.

Khởi động gói phục hồi kinh tế 350.000 tỷ chậm nhất trong quý I/2022

Thứ 6, 28/01/2022 | 18:27
Thứ trưởng Trần Duy Đông cho biết, Bộ KH&ĐT đã tham mưu cho Chính phủ triển khai ngay gói hỗ trợ phục hồi kinh tế - xã hội, chậm nhất bắt đầu trong quý I/2022.

Doanh nghiệp thành lập mới tăng cả về số lượng và vốn đầu năm 2022

Thứ 7, 29/01/2022 | 12:40
Tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trên thị trường tháng 1/2022 khởi sắc và đạt 32.100 công ty, tăng 93,6% so với cùng kỳ năm trước.

Thịt lợn, giò chả rủ nhau tăng giá đẩy CPI tháng giáp Têt tăng cao

Thứ 7, 29/01/2022 | 13:06
Tổng cục Thống kê cho biết, so với cùng kỳ năm 2021, CPI tháng 1/2022 tăng 1,94%; lạm phát cơ bản tháng 1/2022 tăng 0,66%.