Việt Nam tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án công lý quốc tế ICJ về biến đổi khí hậu

Vũ Thu Hương
Thứ 4, 27/03/2024 | 10:44
0
Thay mặt Chính phủ Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan đã nộp bản đệ trình tham gia Thủ tục Ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) về biến đổi khí hậu.

Chiều 22/3, thay mặt Chính phủ Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan đã nộp bản đệ trình tham gia thủ tục Ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) về biến đổi khí hậu.

Trong Bản đệ trình của mình, Việt Nam đề nghị ICJ khẳng định nghĩa vụ của các quốc gia trong chống biến đổi khí hậu (BĐKH) trên cơ sở các điều ước quốc tế có liên quan như Công ước khung của Liên hợp quốc, Hiệp định Paris và Công ước Liên hợp quốc về luật biển (UNCLOS), cũng như nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng khác biệt (CBDR), đóng góp vào công việc chung của Liên hợp quốc.

Bản đệ trình khẳng định các quốc gia có nghĩa vụ ngăn ngừa các tổn hại xảy ra với hệ thống khí hậu toàn cầu và hợp tác thiện chí trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc nhiều nước phát triển không tuân thủ nghĩa vụ này sẽ dẫn đến các hệ quả pháp lý theo luật pháp quốc tế.

Trên cơ sở đó, Việt Nam khẳng định hệ thống luật pháp quốc tế về chống biến đổi khí hậu, đã có quy định về cơ chế bồi thường cho tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra cho các nước đang phát triển.

Tiêu điểm - Việt Nam tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án công lý quốc tế ICJ về biến đổi khí hậu

Tòa án Công lý quốc tế. Ảnh baoquocte.vn

Bản đệ trình của Việt Nam cũng khẳng định việc bồi thường với các tổn thất do biến đổi khí hậu phải trên cơ sở các nguyên tắc trách nhiệm chung nhưng khác biệt (CBDR), trong đó, với mức độ xả thải trong quá khứ, các nước phát triển phải đóng vai trò dẫn dắt trong ứng phó các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu; từ đó cần tích cực thúc đẩy chuyển giao công nghệ xanh, hỗ trợ tài chính xanh cho các nước đang phát triển. 

Tại Hội thảo khu vực dành cho các nước Châu Á tham gia thủ tục tại ICJ (ngày 16-17/3/2024 tại Hạ Long), Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, do đặc điểm địa lý đặc thù, với bờ biển dài, Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu. Bởi vậy, Việt Nam rất coi trọng sự hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung nhằm ứng phó các thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu.

"Việc tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của ICJ là cơ hội to lớn cho các nước đang phát triển tham gia nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, thúc đẩy quyền của các nước dễ bị tổn thương và định hình sự phát triển của luật môi trường quốc tế”, Thứ trưởng cho biết.

Theo Ban thư ký ICJ, đã có hơn 80 quốc gia đã nộp bản đệ trình để chính thức tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của ICJ tới thời điểm hiện tại. Con số này đã đưa Thủ tục ý kiến tư vấn về biến đổi khí hậu trở thành vụ việc có quy mô lớn nhất mà ICJ từng xử lý, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng mà ý kiến của ICJ mang lại trong vấn đề biến đổi khí hậu.

Trước đó, ngày 04/3/2023 tại New York, Hoa Kỳ, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 77/276 bằng đồng thuận với hơn 130 quốc gia đồng bảo trợ, theo đó đề nghị ICJ cho ý kiến pháp lý về trách nhiệm của các quốc gia trong nỗ lực chống biến đổi khí hậu.

Việt Nam nằm trong Nhóm nòng cốt gồm 18 quốc gia chủ trì thúc đẩy Nghị quyết này tại Đại hội đồng LHQ. Ý tưởng hỏi ý kiến ICJ được Vanuatu thúc đẩy từ năm 2022 khi nhiều nước đảo nhỏ có nguy cơ bị mất sinh kế, thậm chí lãnh thổ… do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu gây ra chủ yếu bởi phát thải khí nhà kính.

Các nước nòng cốt cho rằng luật pháp quốc tế đã quy định nghĩa vụ như ngăn ngừa ô nhiễm, giảm phát thải và hỗ trợ các nước khác giảm phát thải… song nhiều nước đã không thực hiện nghĩa vụ này. Các nước này hi vọng ICJ một lần nữa khẳng định và làm rõ nội hàm của các nghĩa vụ, chỉ ra vi phạm và trách nhiệm pháp lý của các nước liên quan.

Ý kiến tư vấn của ICJ về vấn đề này được kỳ vọng sẽ thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng quốc tế về biến đổi khí hậu trong mối quan hệ giữa các quốc gia cũng như giữa quốc gia với các tập đoàn công nghiệp. Dự kiến, ICJ sẽ chính thức đưa ra ý kiến của mình vào năm 2025 sau khi lấy ý kiến bằng văn bản và tổ chức phiên tranh tụng trực tiếp đối với yêu cầu của Đại hội đồng LHQ.

Phát biểu về sáng kiến này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, khẳng định: “Việc tích cực thúc đẩy và tham gia thủ tục ý kiến tư vấn tại ICJ thể hiện rõ vai trò của Việt Nam với tư cách thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, thu hút sự ủng hộ của các nước đang phát triển. Tiến trình tại ICJ cũng cho thấy sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, đóng góp của Việt Nam trong vấn đề biến đổi khí hậu, bao gồm các cam kết mạnh mẽ thời gian qua tại các diễn đàn quốc tế”.

Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) là cơ quan tư pháp chính của Liên hợp quốc, được thành lập vào tháng 6/1945 theo Hiến chương Liên hợp quốc và bắt đầu hoạt động từ tháng 4/1946.

ICJ có hai vai trò chính gồm: (i) giải quyết các tranh chấp pháp lý theo yêu cầu của các quốc gia; và (ii) đưa ra ý kiến tư vấn về các câu hỏi pháp lý theo đề nghị của các cơ quan Liên hợp quốc.

Thủ tục cung cấp ý kiến tư vấn là một trong hai chức năng chính của ICJ. Trên cơ sở đề nghị của các cơ quan Liên hợp quốc, ICJ sẽ cung cấp ý kiến tư vấn của tòa về các câu hỏi pháp lý mà các cơ quan Liên hợp quốc nêu. Ý kiến tư vấn của ICJ không có giá trị ràng buộc trực tiếp theo luật pháp quốc tế mà chỉ có tính khuyến nghị với các quốc gia và tổ chức quốc tế có liên quan. Tuy vậy, ý kiến tư vấn của ICJ vẫn đóng vai trò quan trọng trong giải thích luật pháp quốc tế và có thể là cơ sở để các quốc gia, tổ chức quốc tế xây dựng chính sách, pháp luật.

Đến nay, ICJ đã 28 lần đưa ra ý kiến tư vấn khi nhận được yêu cầu của các cơ quan Liên hợp quốc, trong đó đây là lần thứ ba Việt Nam tham gia thủ tục xin ý kiến tư vấn của ICJ. Trước đó, trong năm 2023, Việt Nam cũng đã tham gia đầy đủ vòng góp ý bằng văn bản và tranh tụng trực tiếp trong thủ tục xin ý kiến tư vấn của Tòa Luật Biển quốc tế (ITLOS). 

Tòa án Quốc tế bác bỏ phần lớn cáo buộc trong vụ án của Ukraine nhằm vào Nga

Thứ 5, 01/02/2024 | 10:14
Thứ Tư, các thẩm phán cấp cao trong tòa án của LHQ tuyên bố, Nga đã vi phạm một số yếu tố trong hiệp định chống khủng bố của LHQ nhưng từ chối tuyên án.

Nga mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào Tòa án Hình sự Quốc tế

Thứ 3, 21/03/2023 | 08:46
Ủy ban điều tra Nga thông báo mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào các thẩm phán và công tố viên của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), do ICC “có dấu hiệu vi phạm pháp luật”.
Cùng tác giả

Việt Nam, Campuchia phấn đấu đạt kim ngạch thương mại lên 20 tỷ đô la

Thứ 6, 24/05/2024 | 14:55
Phó Thủ tướng Sun Chanthol cho rằng để đạt được mục tiêu nâng kim ngạch thương mại lên 20 tỷ đô la, hai nước cần tăng cường hơn nữa quan hệ kinh tế - thương mại – đầu tư và Chính phủ Campuchia khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư nhiều hơn nữa vào Campuchia.

Bộ Ngoại giao lên tiếng về các bình luận chia rẽ tình cảm Việt Nam

Thứ 5, 23/05/2024 | 21:54
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao nêu rõ việc một số tài khoản bày tỏ ý kiến cá nhân trên mạng xã hội vừa qua không đại diện cho quan điểm của Chính phủ và nhân dân Việt Nam.

Việt Nam là đối tác chiến lược tin cậy và có trách nhiệm của UNESCO

Thứ 6, 26/04/2024 | 19:51
Ngày 25/4, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã tiếp bà Simona-Mirela Miculescu, Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO.

Tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Việt Nam và Indonesia

Thứ 4, 24/04/2024 | 22:19
Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi khẳng định Indonesia luôn coi trọng và mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam.

Tăng cường hợp tác, phối hợp giữa Việt Nam và Ban Thư ký ASEAN

Thứ 4, 24/04/2024 | 10:35
Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cho biết, sáng kiến AFF của Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận được sự ủng hộ và đánh giá cao của các nước ASEAN và đối tác. Tổng Thư ký khẳng định tiếp tục ủng hộ Việt Nam tổ chức AFF trong những năm tiếp theo.
Cùng chuyên mục

Phó Thủ tướng nói về tiền đề để hướng đến thị trường điện cạnh tranh

Thứ 4, 29/05/2024 | 18:29
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu rõ, Chính phủ sẽ nghiên cứu ban hành nghị định mua bán điện trực tiếp với các khách hàng lớn, trong đó tập trung năng lượng tái tạo.

Thứ trưởng Bộ GTVT yêu cầu Ban QLDA 2 không thể cứ “ngồi chờ” cấp vốn

Thứ 4, 29/05/2024 | 15:58
Trong tháng 6/2024, Bộ GTVT, chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục điều chỉnh kế hoạch vốn dự án QL19 và chuyền tiền cho địa phương Bình Định.

Thủ tướng chốt hạn bàn giao mặt bằng loạt dự án giao thông trọng điểm

Thứ 4, 29/05/2024 | 10:27
Đánh giá một số địa phương vẫn còn chậm trong triển khai GPMB ảnh hưởng đến tiến độ các dự án, Thủ tướng đã chỉ ra một loạt giải pháp cụ thể cho các địa phương.

Thủ tướng đề nghị dành khoản vốn 11 tỷ USD của WB cho một số dự án lớn

Thứ 2, 27/05/2024 | 21:01
Theo Thủ tướng, việc tập trung cho một số dự án lớn mang tính chất chuyển đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế sẽ vừa giúp phát huy cao nhất hiệu quả nguồn vốn.

Giảm giờ làm phải phù hợp với tình hình của Việt Nam

Chủ nhật, 26/05/2024 | 16:09
Song hành với giảm giờ làm cần nghiên cứu các giải pháp tăng năng suất, trình độ lao động phù hợp với phát triển kinh tế.
     
Nổi bật trong ngày

Phó Thủ tướng nói về tiền đề để hướng đến thị trường điện cạnh tranh

Thứ 4, 29/05/2024 | 18:29
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nêu rõ, Chính phủ sẽ nghiên cứu ban hành nghị định mua bán điện trực tiếp với các khách hàng lớn, trong đó tập trung năng lượng tái tạo.

Thủ tướng chốt hạn bàn giao mặt bằng loạt dự án giao thông trọng điểm

Thứ 4, 29/05/2024 | 10:27
Đánh giá một số địa phương vẫn còn chậm trong triển khai GPMB ảnh hưởng đến tiến độ các dự án, Thủ tướng đã chỉ ra một loạt giải pháp cụ thể cho các địa phương.

Bắc Giang: Phê bình Chủ tịch, Phó Chủ tịch huyện Yên Thế

Thứ 4, 29/05/2024 | 09:47
UBND tỉnh Bắc Giang đã yêu cầu các đơn vị liên quan nghiêm túc kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân để xảy ra vi phạm tại huyện Yên Thế.

Thứ trưởng Bộ GTVT yêu cầu Ban QLDA 2 không thể cứ “ngồi chờ” cấp vốn

Thứ 4, 29/05/2024 | 15:58
Trong tháng 6/2024, Bộ GTVT, chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục điều chỉnh kế hoạch vốn dự án QL19 và chuyền tiền cho địa phương Bình Định.