VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 4: Pin xe điện và những vấn đề cần cân nhắc

VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 4: Pin xe điện và những vấn đề cần cân nhắc

Nguyễn Lê Tùng Phong
Thứ 5, 20/01/2022 | 08:51
Bên cạnh hy vọng về tương lai sử dụng xe thân thiện với môi trường hơn, cũng có những lo ngại nhất định về tác động môi trường của quá trình sản xuất pin xe điện.

Ở thời điểm hiện tại, hệ thống pin vẫn là cấu phần chiếm chi phí lớn nhất của một chiếc xe điện. Theo phân tích của Bloomberg, chi phí trung bình cho hệ thống pin cho một chiếc xe điện điển hình là khoảng 6.300 USD, với chi phí trung bình trên mỗi đơn vị năng lượng là khoảng 137 USD/kWh (2021) - vẫn cao hơn ngưỡng 100 USD/kWh cần đạt để cạnh tranh với xe xăng tương đương. 

Bên cạnh việc tăng cường sản xuất pin xe điện, các hãng xe cũng đang mạnh tay đầu tư vào các startup nghiên cứu với hy vọng sớm có được những sản phẩm pin với hiệu suất cao hơn và thời gian sạc thấp hơn so với hiện tại.

Công nghệ sạc siêu nhanh - StoreDot sẽ là lời giải? 

Trong năm 2021, Ford và BMW đầu tư 130 triệu USD và startup Solid Power nhằm nghiên cứu sản phẩm pin thể rắn có mật độ năng lượng cao hơn pin Li-ion hiện tại. Năm 2020, Volkswagen cũng đã đổ thêm 200 triệu USD vào startup pin thể rắn QuantumScape và nâng tổng mức đầu tư vào đây lên 300 triệu USD. 

Gần đây, VinFast đã dẫn đầu vòng gọi vốn Series D của StoreDot - một startup công nghệ chuyên về công nghệ sạc siêu nhanh (XFC) cho xe điện có trụ sở tại Israel. Trong vòng gọi vốn này, StoreDot đã huy động được 80 triệu USD từ các nhà đầu tư như VinFast, bp ventures và Golden Energy Global Investment. 

Số tiền huy động được sẽ được StoreDot sử dụng để phục vụ cho việc hoàn thành nghiên cứu và phát triển pin XFC chủ yếu dùng silicon, tiếp tục phát triển pin thể rắn mật độ năng lượng cực cao (XED), mở rộng trung tâm R&D tại California và khả năng sản xuất tại một số địa điểm chủ chốt trên khắp thế giới, tiến đến sản xuất hàng loạt vào năm 2024. 

Được thành lập năm 2012, StoreDot dần được một số tập đoàn lớn như BP, Daimler và Samsung đổ tiền đầu tư. Tháng 11/2018, StoreDot ký thỏa thuận hợp tác với công ty EVE Energy của Trung Quốc để sản xuất hàng loạt sản phẩm pin cho xe điện. Đến tháng 2/2019, startup này đã huy động được 158 triệu USD, theo dữ liệu của Pitchbook. 

Về mặt kỹ thuật, theo thông tin từ trang web chính thức, hiện StoreDot đang ở trong giai đoạn nghiên cứu phát triển các cấu phần pin, xác nhận công nghệ và xây dựng quan hệ hợp tác sản xuất. Dự kiến theo lịch trình này, đến năm 2024 startup này sẽ sẵn sàng sản xuất pin XFC theo dòng 4680 dành cho xe điện và năm 2028 sẽ chuyển đổi công nghệ sang pin thể rắn XED. 

Công nghệ - VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 4: Pin xe điện và những vấn đề cần cân nhắc

Các nguyên mẫu kỹ thuật pin được StoreDot phân phối cho các hãng xe. Ảnh: StoreDot.

StoreDot cũng đã trình bày nguyên mẫu pin và tính năng sạc của mình cho các nhà đầu tư. Vào năm 2020, StoreDot đã hợp tác với BP để trình diễn khả năng sạc đầy pin cho một xe máy điện trong vòng 5 phút. Năm 2021 đã đánh dấu nhiều dấu mốc kỹ thuật quan trọng của StoreDot, khi startup này công bố pin XFC được EVE Energy sản xuất ở dạng nguyên mẫu kỹ thuật vào tháng 1 và công bố pin 4680 mẫu cho xe điện có khả năng sạc đầy trong 10 phút vào tháng 9. 

Tháng 12/2021, StoreDot cũng đã thông báo thử nghiệm thành công pin dùng chủ yếu silicon sạc trong 10 phút và có khả năng giữ 80% dung lượng qua 850 chu kỳ sạc XFC liên tiếp, với mật độ năng lượng 300 Wh/kg và 680 Wh/l. 

Việc VinFast tăng cường đầu tư vào công nghệ XFC đang được StoreDot nghiên cứu cũng là điều dễ hiểu khi mà lo ngại về thời gian sạc hiện vẫn đang là rào cản lớn đối với nhiều người có ý định chuyển sang sử dụng xe điện.

Vấn đề cân bằng thời gian sạc và khoảng cách cũng là yếu tố được chú ý; theo cách nói của John Timmer từ trang web phân tích Ars Technica thì người dùng nhiều khả năng sẽ muốn đi được 300 km với 5 phút sạc hơn là đi được 600 km với 1 tiếng sạc.

Bên cạnh đó, theo tổng hợp của Bộ Năng lượng Mỹ, các nhà sản xuất xe sẽ còn phải tính đến yếu tố thay đổi trạm sạc, thiết bị điện tử trong xe và ảnh hưởng đến lưới điện khi đầu tư vào công nghệ XFC.

Nhà máy pin và những dấu hỏi môi trường

Vào tháng 3/2021, VinFast đã ký biên bản ghi nhớ với công ty ProLogium nhằm liên doanh sản xuất pin thể rắn cho xe điện tại Việt Nam .Tháng 8/2021, VinFast cũng đã ký biên bản ghi nhớ với Gotion High-Tech nhằm hợp tác nghiên cứu phát triển và mua pin lithium-sắt-phosphate (LFP) của Gotion, cũng như thảo luận khả năng xây nhà máy pin LFP đầu tiên tại Việt Nam. 

Hai công nghệ này được đại diện Vingroup cho biết sẽ ứng dụng hai công nghệ pin này vào thị trường xe điện.

Một bước tiến mới trong quá trình tự chủ pin xe điện được Vingroup tiến hành gần đây là việc khởi công xây dựng nhà máy sản xuất pin VinES với quy mô 8ha, tổng mức đầu tư hơn 4.000 tỷ đồng tại Vũng Áng, Hà Tĩnh.  

Việc VinFast dừng sản xuất xe xăng, “tất tay” gia nhập cuộc chạy đua phát triển xe điện với các hãng xe lớn khác trên thế giới là một bước chuyển lớn cho cả công ty và thị trường xe tương lai tại Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh những hy vọng về một tương lai sử dụng xe sạch hơn, thân thiện với môi trường hơn, cũng có những lo ngại nhất định về tác động tới môi trường của quá trình sản xuất xe điện, đặc biệt là quá trình sản xuất pin. 

Quan ngại về tác động môi trường của quá trình sản xuất pin xe điện có thể được chia làm các nhóm chính: ô nhiễm môi trường xung quanh khu vực nhà máy, phát thải carbon từ sản xuất pin, và ô nhiễm đến từ hoạt động khai thác nguyên vật liệu dùng cho pin.

Lo ngại thứ nhất - ô nhiễm môi trường xung quanh khu vực nhà máy pin - có lẽ là một câu hỏi cần sớm được trả lời rõ ràng. 

Vụ việc liên quan đến vấn đề môi trường của nhà máy pin thu hút sự chú ý nhất là việc khoảng 250 người dân tại Grünheide, bang Brandenberg (Đức) biểu tình phản đối nhà máy pin và lắp ráp xe của Tesla đang xây dựng tại đây. Cuộc biểu tình này được tổ chức với lý do lo ngại về lượng nước lớn mà nhà máy sẽ tiêu thụ và nước thải xả ra môi trường. Những người biểu tình còn phản đối việc nhà máy của Tesla chặt nhiều cây xanh xung quanh công trường xây dựng và ảnh hưởng đến hệ sinh thái trong khu vực.

Công nghệ - VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 4: Pin xe điện và những vấn đề cần cân nhắc (Hình 2).

Phát thải khí nhà kính của xe điện đi 480 km/lần sạc (trái) và xe xăng (phải), theo mô hình GREET 2, bao gồm khí thải từ sản xuất (xanh) và hoạt động (cam). Nguồn: US EPA. 

Tiếp theo, phát thải carbon và khí nhà kính từ quá trình sản xuất pin cũng là một điểm mà nhiều người hoài nghi với độ thân thiện với môi trường của xe điện chỉ ra. Nhưng theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) chỉ ra qua mô hình GREET 2 của Phòng thí nghiệm Quốc gia Argonne, dù quá trình sản xuất xe điện và công đoạn xử lý/tái chế sản phẩm qua sử dụng sản sinh nhiều khí thải nhà kính hơn so với xe chạy xăng do lượng năng lượng tiêu thụ lớn hơn, xe chạy xăng lại thải ra nhiều carbon và khí nhà kính hơn trong suốt quá trình sử dụng, do đó tổng phát thải của một xe xăng vẫn nhiều hơn so với một chiếc xe điện.

Cuối cùng, hoạt động khai thác nguyên vật liệu cho pin xe điện hiện thực chất lại gây lo ngại lớn nhất nếu chỉ tính đến công đoạn sản xuất. Pin xe điện sử dụng nhiều loại nguyên liệu như niken, mangan, lithium, cobalt và than chì. Theo một báo cáo năm 2021 của Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu đối với nguyên liệu thô cho xe điện, đặc biệt là hệ thống pin đều sẽ tăng mạnh theo bất kỳ kịch bản ứng phó biến đổi khí hậu nào được lập ra. Tới năm 2040, nhu cầu đối với lithium có thể cao gấp 13-42 lần, 6-21 lần đối với cobalt và 7-19 lần đối với niken so với năm 2020, tùy kịch bản. Tổng cầu nguyên liệu khoáng vật thô có thể tăng lên mức 11,8 triệu tấn vào năm 2040 so với mức 400.000 tấn năm 2020.

Công nghệ - VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 4: Pin xe điện và những vấn đề cần cân nhắc (Hình 3).

Thợ mỏ tại một mỏ cobalt ở CHDC Congo. Ảnh: Sebastian Meyer/Corbis News.

Rủi ro môi trường từ hoạt động khai thác nguyên liệu đến từ việc một số loại nguyên liệu tập trung tại số ít các quốc gia có thể không thực hiện bảo vệ môi trường đầy đủ khi khai thác. Ví dụ, khoảng 70% nguồn cung cobalt của thế giới được sản xuất tại CHDC Congo, nơi có nhiều mỏ quy mô nhỏ không đảm bảo khả năng bảo vệ môi trường xung quanh cũng như an toàn cho thợ mỏ. Hoạt động khai thác lithium tại Chile, Trung Quốc và nhiều nơi khác cũng thường gây ô nhiễm không khí do bụi, ô nhiễm nước xung quanh và tiêu thụ lượng lớn nước từ các nguồn nước ngầm, gây nguy hại cho dân cư gần đó. 

Đón đọc: VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - BÀI 5: Dòng vốn Vingroup đổ vào VinFast lớn cỡ nào?

VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - Bài 1: Vingroup và những quyết định đóng nhanh cắt gọn: Nhà đầu tư có bị động?

Thứ 2, 17/01/2022 | 09:07
Mỗi lần tham gia một mảng đầu tư mới, Vingroup vẫn thường quảng cáo rầm rộ với lộ trình chuyên nghiệp và rồi đến lúc thoái lui cũng bán, đóng vô cùng dứt khoát.

VINFAST DỪNG SẢN XUẤT XE XĂNG - Bài 2: Dân bán xe “lướt” e dè nhập lại

Thứ 3, 18/01/2022 | 08:17
VinFast vốn là dòng xe có chính sách giá thay đổi liên tục từ ngày đầu ra mắt, các showroom xe cũ đều nhạy cảm với những quyết định của thương hiệu này.

"Cuộc chạy đua" lithium trên toàn cầu để sản xuất pin xe điện

Thứ 2, 17/01/2022 | 08:21
Với đặc tính là kim loại trọng lượng nhẹ, tuổi thọ cao, dung lượng lưu trữ lớn và dễ tái nạp, nhu cầu lithium được dự báo sẽ tăng theo cấp số nhân trong thập kỷ tới.

VinFast tuyên bố ngừng sản xuất xe xăng từ cuối năm 2022

Thứ 5, 06/01/2022 | 10:40
Chỉ hơn 2 năm sau khi những chiếc xe VinFast đầu tiên xuất xưởng, hãng ô tô Việt sẽ ngừng sản xuất xe chạy xăng trong năm 2022 để tập trung sản xuất xe điện.

[E] VinFast IPO tại Mỹ: "Đường vòng mà nhanh đến đích thì đó mới chính là đường ngắn nhất"

Thứ 5, 16/12/2021 | 08:45
Việc VinFast IPO tại Mỹ sẽ gặp nhiều khó khăn tuy nhiên không có thời điểm nào là đẹp nhất, nếu IPO thành công sẽ là hình mẫu quảng bá danh tiếng cho Việt Nam.

VinFast tái cấu trúc, tiến thêm một bước cho kế hoạch IPO tại Mỹ

Thứ 2, 06/12/2021 | 17:35
Vingroup và các cổ đông hiện hữu của VinFast Việt Nam sẽ trực tiếp sở hữu 100% cổ phần của VinFast Singapore, theo đó gián tiếp sở hữu 99,9% VinFast Việt Nam.
Cùng tác giả

ADB tham vấn chính sách nâng cao hiệu quả chiếu sáng đô thị

Thứ 4, 27/04/2022 | 21:08
Các chuyên gia ADB đã hỗ trợ Cục HTKT ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về chiếu sáng đô thị, đề xuất các phương thức đầu tư phù hợp cho từng địa phương.

ADB cam kết hơn 22 tỷ USD năm 2021 đối phó đại dịch và phục hồi xanh

Thứ 2, 25/04/2022 | 10:02
Trong số các cam kết năm 2021 của ADB, 13,5 tỷ USD nhằm ứng phó đại dịch, và nhiều cam kết mang tính dài hạn, có tác động ngay cả khi đại dịch kết thúc.

WB: Kinh tế Việt Nam tiếp tục phục hồi, tuy còn khó khăn về lạm phát

Thứ 6, 15/04/2022 | 19:17
Ngân hàng Thế giới cho rằng với diễn biến giá cả tăng, Việt Nam cần chính sách điều chỉnh tác động giá trong ngắn hạn và cải cách để thích nghi trong trung hạn.

Chuyên gia kinh tế trưởng ADB: Lạm phát Việt Nam sẽ dưới mức kiểm soát

Thứ 4, 06/04/2022 | 19:47
Ông Nguyễn Minh Cường, chuyên gia kinh tế trưởng ADB, cho rằng kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng tốt năm 2022, dù xung đột Nga-Ukraine có thể gây ảnh hưởng gián tiếp.

ADB lạc quan về triển vọng kinh tế Việt Nam 2022

Thứ 4, 06/04/2022 | 16:27
ADB dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 6,5% năm 2022 và 6,7% năm 2023, nhưng tồn tại rủi ro nhất định từ bất ổn địa chính trị và số ca nhiễm Covid-19 tăng.
Cùng chuyên mục

Nhìn lại bản chất Twitter giữa thương vụ mua lại của Elon Musk

Thứ 2, 16/05/2022 | 11:27
Với quy mô của mình, Twitter vừa là một diễn đàn cho phép mọi người trao đổi thông tin và kiến thức, nhưng cũng là nơi đầy rẫy thông tin sai lệch và nội dung độc hại

Elon Musk tạm dừng thương vụ mua Twitter

Thứ 7, 14/05/2022 | 10:19
Tỷ phú Elon Musk nói rằng ông muốn Twitter xác nhận số lượng tài khoản giả và bot trước khi tiếp tục thương vụ và vẫn cam kết muốn mua lại Twitter.

Apple thử nghiệm USB-C cho iPhone, có thể chuyển đổi từ 2023

Thứ 7, 14/05/2022 | 08:15
Mẫu iPhone ra mắt năm 2023 có thể sử dụng cổng kết nối USB-C thay vì Lightning như hiện nay, chủ yếu do yêu cầu về cổng sạc chung của Liên minh Châu Âu (EU).

TerraUSD, Luna và "tuần ác mộng" của tiền mã hóa stablecoin

Thứ 6, 13/05/2022 | 13:21
Chỉ trong thời gian ngắn, giá trị của stablecoin TerraUSD và Luna đã lao dốc dựng đứng và cho thấy thuật toán đứng sau một số loại tiền mã hóa vẫn còn rất mong manh.

Vốn hóa Twitter giảm 9 tỷ USD so với đề nghị mua lại của Elon Musk

Thứ 6, 13/05/2022 | 12:13
Theo đà giảm chung của cổ phiếu công nghệ và lo ngại về thương vụ từ phía tỷ phú Elon Musk, cổ phiếu Twitter đã giảm sâu so với đề nghị mua lại của ông Musk.
     
Nổi bật trong ngày

Nhìn lại bản chất Twitter giữa thương vụ mua lại của Elon Musk

Thứ 2, 16/05/2022 | 11:27
Với quy mô của mình, Twitter vừa là một diễn đàn cho phép mọi người trao đổi thông tin và kiến thức, nhưng cũng là nơi đầy rẫy thông tin sai lệch và nội dung độc hại