Đưa hối lộ để che dấu khoản tiền hạch toán sai
Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra bổ sung vụ án "Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng; Tham ô tài sản; Đưa hối lộ và Nhận hối lộ xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại BMC (Công ty BMC), Ngân hàng SCB và các đơn vị liên quan.
Theo đó, Công ty BMC là doanh nghiệp Nhà nước, do Bộ Công Thương là Chủ sở hữu, nắm giữ 100% vốn điều lệ. Giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2018 do Nguyễn Văn Ngọc là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc; Phạm Lê Hùng, Phó Tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng điều hành.
Bị án Trương Mỹ Lan tại một phiên xử trước đó tại TAND Tp.HCM.
Tính đến thời điểm tháng 4/2010, Công ty BMC và hệ sinh thái Tập đoàn Vạn Thịnh Phát đều có nhu cầu tài chính để chi trả, thanh toán các khoản nợ nên Nguyễn Văn Ngọc cùng Phạm Lê Hùng chủ động trao đổi với Trương Mỹ Lan (Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) và Nguyễn Thị Thu Sương (Trợ lý giúp việc cho Lan) nhờ Trương Mỹ Lan tác động, giới thiệu cho vay vốn.
Sau khi có tác động, giới thiệu của Trương Mỹ Lan, hai bị can Nguyễn Văn Ngọc, Phạm Lê Hùng cùng thống nhất sử dụng đất và tài sản trên đất tại 5/20 Dự án của Công ty BMC để thế chấp, vay tổng cộng hơn 4.000 tỷ đồng tại Ngân hàng Tín Nghĩa và Ngân hàng SCB, trong đó thống nhất chủ trương: Trương Mỹ Lan được sử dụng một phần tiền trong số tiền vay được.
Để được vay vốn, Nguyễn Văn Ngọc chỉ đạo thành lập 2 công ty "ma" là Công ty Thiên Ngọc và Công ty Nhân Hoà, cùng Công ty BMC, Công ty Thiên An và 9 cá nhân hợp thức việc ký hợp đồng vay vốn ngân hàng.
Từ năm 2010 đến năm 2016, Nguyễn Văn Ngọc giao Phạm Lê Hùng liên hệ với Lãnh đạo Ngân hàng Tín Nghĩa, Ngân hàng SCB để ký kết 19 hợp đồng tín dụng với tài sản bảo đảm là 5 dự án của Công ty BMC và được giải ngân tổng cộng hơn 4.437 tỷ đồng.
Trên cơ sở thống nhất giữa Trương Mỹ Lan với Nguyễn Văn Ngọc, Phạm Lê Hùng sử dụng nguồn tiền ngân hàng giải ngân đưa cho Nguyễn Thị Thu Sương 1.235 tỷ đồng sử dụng chi tiêu, trả nợ, đầu tư kinh doanh cho các công ty thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Vạn Thịnh Phát do Trương Mỹ Lan làm chủ sở hữu. Sau đó Sương đã trả 300 tỷ đồng, còn 935 tỷ đồng đến nay không trả lại.
Tính đến ngày 03/8/2024, Trương Mỹ Lan điều hành sử dụng 935 tỷ đồng tiền vay của Ngân hàng SCB phải có trách nhiệm khắc phục trả lại cho Ngân hàng SCB hơn 7.463 tỷ đồng (gồm nợ gốc, lãi, phí phạt…).
Do từ năm 2017 trở về trước, Bộ Công thương có nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu Công ty BMC thực hiện báo cáo tài chính có kiểm toán, trong đó phải có Báo cáo tài chính có kiểm toán các năm 2015, 2016, 2017 để phục vụ cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước tại Công ty BMC.
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Công thương, khoảng giữa năm 2017, Nguyễn Văn Ngọc chỉ đạo Phạm Lê Hùng liên hệ với Trần Văn Nhị (Giám đốc, đại diện theo pháp luật Công ty TNHH Kiểm toán Quy Chuẩn - Công ty Quy Chuẩn) để thực hiện kiểm toán theo chỉ đạo của Bộ Công thương để cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước tại Công ty BMC.
Sau khi ký 2 hợp đồng kiểm toán với Công ty Quy Chuẩn, Phạm Lê Hùng đưa cho Trần Văn Nhị 3 báo cáo tài chính năm 2015, 2016, 2017 của Công ty BMC và trao đổi: Trong báo cáo tài chính có khoản tiền 972,916 tỷ đồng Công ty BMC hạch toán là tiền Công ty BMC thanh toán chi phí cho Tập đoàn Vạn Thịnh Phát thực hiện Dự án BMC Hưng Long không đúng, không có chứng từ thu, chi kèm theo, đề nghị Nhị giúp nhận xét trong báo cáo kiểm toán độc lập đảm bảo quy định pháp luật và không đưa ra ý kiến ngoại trừ thì mới đảm bảo điều kiện cổ phần hoá. Nhị đồng ý với điều kiện Công ty BMC phải chi thêm tiền cho Nhị ngoài hợp đồng và được Nguyễn Văn Ngọc đồng ý.
Tiến hành kiểm toán, cấp dưới của Nhị báo cáo khoản 972,916 tỷ đồng Công ty BMC hạch toán sai, trong báo cáo kiểm toán độc lập cần phải đưa ý kiến kiểm toán ngoại trừ, nhưng Trần Văn Nhị nói lại: Việc đó để tôi xem xét và quyết định.
Sau khi tiếp nhận dự thảo báo cáo kiểm toán từ thuộc cấp, Nhị nhờ nhân viên đánh máy chỉnh sửa dự thảo trong Báo cáo kiểm toán độc lập, báo cáo tài chính 03 năm 2015, 2016 và 2017 của Công ty BMC, không đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ đối với khoản tiền 972,916 tỷ đồng (trong đó có 935 tỷ đồng đã chuyển cho Trương Mỹ Lan và 37,916 tỷ đồng hạch toán tiền lãi Lan phải trả) do Công ty BMC thanh toán là chi phí xây dựng cho Tập đoàn Vạn Thịnh Phát thực hiện Dự án BMC Hưng Long không có chứng từ thu, chi kèm theo trái quy định pháp luật và phát hành Báo cáo kiểm toán năm 2015, 2016, 2017 của Công ty BMC cho Phạm Lê Hùng nhận.
Để phát hành Báo cáo kiểm toán độc lập Báo cáo tài chính năm 2015, 2016, 2017 của Công ty BMC trái pháp luật nêu trên, được sự đồng ý của Nguyễn Văn Ngọc, theo thoả thuận, Phạm Lê Hùng đã lấy tiền của Ngọc đưa 12 lần với tổng số tiền là 1,3 tỷ đồng tiền ngoài hợp đồng cho Trần Văn Nhị.
Hành vi nói trên của Nguyễn văn Ngọc và Phạm Lê Hùng đã đủ yếu tố cấu thành tội Đưa hối lộ. Hành vi của Trần Văn Nhị đủ yếu tố cấu thành tội Nhận hối lộ.
Tham ô hàng trăm tỷ đồng của công ty
Trong vụ án này, ngoài bị đề nghị truy tố về các tội Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng và Đưa hối lộ, thì ông Nguyễn Văn Ngọc và ông Phạm Lê Hùng còn bị đề nghị truy tố về tội Tham ô tài sản. Bà Trần Thị Mỹ Ngọc (cựu thủ quỹ Công ty BMC) bị đề nghị truy tố tội Tham ô tài sản.
Kết luận điều tra xác định, lợi dụng chức vụ quyền hạn được giao, ông Ngọc chỉ đạo ông Hùng và thủ quỹ lập song song hai hệ thống sổ sách theo dõi thu chi tiền mặt, trong đó hệ thống sổ sách phụ do bà Ngọc lập để theo dõi việc lấy tiền mặt từ quỹ công ty sử dụng cá nhân.
Từ ngày 18/5/2000 đến ngày 1/12/2015, quỹ tiền mặt Công ty BMC thu hơn 1.518 tỷ đồng. Ông Ngọc nhiều lần giao ông Hùng chỉ đạo thủ quỹ lấy tổng cộng hơn 833,3 tỷ đồng để cho vay, góp vốn, mua cổ phần tại các công ty khác đứng tên cá nhân và chi tiêu cá nhân.
Để tránh bị phát hiện, ông Ngọc chỉ đạo ông Hùng hoàn trả hơn 571,6 tỷ đồng, còn thâm hụt hơn 259,6 tỷ đồng. Trong số tiền thâm hụt này, có nguồn tiền 53,2 tỷ đồng ông Ngọc và Hùng sử dụng cho 3 cá nhân vay. Đối với số tiền 208,5 tỷ đồng còn lại, ông Ngọc và ông Hùng bị xác định đã chiếm đoạt của Công ty BMC để chi tiêu, mua cổ phần và tài sản đứng tên cá nhân.
Để hợp thức dòng tiền đã rút, ông Ngọc chỉ đạo ông Hùng và thủ quỹ lập khống 45 phiếu thu với tổng số tiền hơn 706 tỷ đồng và 35 phiếu chi với tổng số tiền hơn 808,9 tỷ đồng, ghi nhận trên sổ sách kế toán chính thức để cân đối báo cáo tài chính các năm.
Kết luận điều tra xác định, thông qua việc rút tiền mặt từ quỹ và hợp thức chứng từ kế toán, ông Nguyễn Văn Ngọc và Phạm Lê Hùng, với sự giúp sức của Trần Thị Mỹ Ngọc, đã chiếm đoạt 208,5 tỷ đồng của Công ty BMC và đến nay chưa hoàn trả.
