Thung lũng Ziro ở Ấn Độ là nơi sinh sống của người Apatani - bộ tộc có truyền thống phụ nữ phải bịt mũi bằng nút gỗ, xăm mặt. Những dấu hiệu này khiến họ trông khác biệt hoàn toàn so với 26 dân tộc sống trong vùng
Điều thú vị nơi đây, bộ tộc Apatani có một nghi thức tôn giáo kỳ lạ đó là đục mũi. Khi trưởng thành, hầu hết phụ nữ trong bộ tộc sẽ phải thực hiện nghi lễ khoan mũi và theo đó phải đeo 2 nút cúc đen ở mũi.
Không những thế, những người phụ nữ trưởng thành phải xăm mặt vĩnh viễn. Đó là những hình xăm chạy dọc theo khuôn mặt từ đỉnh trán xuống tới cằm.
Lâu nay người dân bộ tộc tin rằng việc cắm mũi, xăm mặt sẽ ngăn chặn những người phụ nữ không bị cướp đi khỏi bộ lạc.
Không khó để nhận ra chiếc mũi đã bị họ làm xấu đi bằng cách kéo to cánh mũi ra và đục 2 lỗ ở cánh mũi, dùng 2 đồng xu nhét vào đó như một món đồ trang sức.
Bộ tộc Apatani sống trong một ngôi làng nhỏ nằm sâu trong thung lũng Ziro, họ còn được gọi là những người Tani. Vẻ đẹp của người Tani được đánh giá bởi tộc trưởng, một người phụ nữ đẹp phải là những phụ nữ sở hữu nút mũi lớn.
Trước những nét đẹp lạ của con người nơi đây, những năm gần đây thung lũng Ziro là điểm du lịch hút khách muốn tìm hiểu những phong tục, tín ngưỡng cổ xưa. Những hình xăm, nút mũi còn sót lại tới ngày nay đem đến cái nhìn chân thực về quá khứ trước sự biến đổi không ngừng của văn hóa truyền thống trong dòng chảy hiện đại hóa.
Những cái nút mũi của họ được gọi bằng tên "yaping hurlo" nhét vào 2 bên cánh mũi đã bị đục lỗ.
Đối với nhiều người phụ nữ lớn tuổi họ đều cảm thấy tự hào với dáng vẻ đặc biệt của mình, thậm chí còn khẳng định đây là một yếu tố quan trọng để tô đậm nền bản sắc mà tộc người Apatani đã dày công gây dựng.
Tuy nhiên, kể từ khi chính quyền trung ương Ấn Độ ra lệnh cấm tập tục đeo khuyên nong mũi vào những năm 1970 thì việc làm này đã dần bị mất đi. Bên cạnh đó, giới trẻ hiện nay cũng rất khó chấp nhận việc xăm trổ trên mặt vì điều đó khiến họ gặp khó khăn khi giao tiếp vớ xã hội bên ngoài.
Điều thú vị văn hoá của bộ tộc Apatani còn kể đến các gia đình sẽ phải dựng bàn thờ bằng tre và rơm trước cổng nếu thầy cúng phát hiện điềm xấu. Thậm chí, họ còn thông qua việc luộc trứng, bóc ra và đọc điềm từ lòng đỏ. Nếu có dấu hiệu xấu, gia đình đó phải cách ly trong nhà và không tiếp khách để tránh vận rủi lây lan. Để giải trừ xui xẻo, những gia đình này có thể phải hiến tế tới mười con mithun.
Bộ tộc Apatani cũng nổi tiếng với hoạt động trồng lúa nước và canh tác hữu cơ thân thiện với môi trường. Hệ thống canh tác của họ không sử dụng máy móc hỗ trợ mà sử dụng động vật để phục vụ cho mọi hoạt động.
Trước đây UNESCO đã đề xuất đưa Apatani vào danh sách Di sản Thế giới vì những giá trị họ mạng lại cũng như cách họ bảo tồn hệ sinh thái.
Trúc Chi (t/h)
