Yemen, vùng đất của những thảm kịch xót xa

Yemen, vùng đất của những thảm kịch xót xa

Thứ 4, 16/01/2019 | 22:23
Mặc dù là một trong những quốc gia nghèo nhất và xung đột dữ dội nhất ở khu vực Trung Đông, Yemen vẫn nắm giữ tầm quan trọng chiến lược đối với không ít quốc gia láng giềng trong khu vực. Yemen còn là vùng đất ẩn náu của những tổ chức khủng bố nguy hiểm nhất trên thế giới.

Theo Zing, vùng lãnh thổ nằm bên trong khu vực biên giới của Yemen là một trong những cái nôi của nền văn minh lâu đời nhất ở Trung Đông với tên gọi cổ xưa là "Arabia Felix", có nghĩa là "hạnh phúc" hoặc "may mắn". Đất đai của Yemen cũng màu mỡ và trù phú hơn những khu vực khác trên bán đảo Arab do lượng mưa hàng năm nhiều hơn. Nhưng do nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt bao gồm trữ lượng dầu mỏ, Yemen hiện là một quốc gia nghèo khó với dân số khoảng 26 triệu người.

Song, quốc gia này vẫn nắm giữ một vị trí chiến lược ở khu vực cực tây nam Arab. Theo đó, Yemen nằm dọc theo tuyến đường biển lớn nối châu Âu với châu Á, cũng như nằm gần một số tuyến đường thủy thương mại hoạt động sầm uất nhất trên biển Đỏ.

Tiêu điểm - Yemen, vùng đất của những thảm kịch xót xa

Cảnh đổ nát sau một trận không kích ở Yemen

Mỗi ngày, có tới hàng triệu thùng dầu được chuyên chở qua các tuyến đường này trên hành trình tới Địa Trung Hải thông qua kênh đào Suez cũng như từ các nhà máy lọc dầu ở Saudi Arabia tới thị trường châu Á. Cảng Aden của Yemen được đánh giá là một trong những khu cảng hoạt động nhộn nhịp nhất trên thế giới trong thế kỷ 20. 

Quốc gia trẻ Yemen là vùng đất có lịch sử hình thành cách đây hàng nghìn năm. Tuy nhiên, đất nước Yemen hiện đại vẫn chỉ là một quốc gia trẻ bởi các đường biên giới của nước này mới chỉ được phân định vào năm 1990 sau khi miền Bắc và Nam Yemen thống nhất. Trước đó, người dân ở hai miền đất này liên tiếp giao tranh với nhau. Bắc Yemen đã thành lập nhà nước Cộng hòa vào năm 1970 sau nhiều năm bùng nổ cuộc nội chiến giữa những người theo chế độ quân chủ và cộng hòa.

Cuộc chiến này ban đầu nhận được sự hỗ trợ từ Saudi Arabia và sau đó là Ai Cập. Ngay cả cựu Tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh cũng đã giành quyền lãnh đạo thông qua hành động quân sự và nắm quyền trong hàng thập niên.

Nam Yemen bắt tay với Tổng thống Saleh ở Bắc Yemen vào năm 1990, nhưng họ nhanh chóng quay lại vòng xoáy bất đồng và tiếp tục một cuộc nội chiến mới, khiến hàng nghìn người thiệt mạng. Kết quả, ông Saleh đã giành chiến thắng.

Ngoài những thành phố rộng lớn, Yemen còn có hàng loạt bộ lạc đang tồn tại dưới dạng tự trị. Nhiều người cho rằng số lượng vũ khí ở Yemen hiện còn nhiều hơn cả dân số nước này. Chính vì phần lớn người dân Yemen đều có vũ khí, nên các tay súng trong bộ lạc vẫn thường xuyên chiến đấu chống lại lực lượng quân đội quốc gia.

Thậm chí, các bộ lạc còn thực thi luật lệ của riêng mình thay vì hiến pháp quốc gia. Đây chính là lý do giúp lực lượng nổi dậy Houthis nhanh chóng phát triển thành lực lượng phiến quân hùng mạnh nhất tại Yemen.

Đại đa số người dân Yemen theo đạo Hồi nhưng họ lại bị chia cắt vì đi theo dòng Sunni và dòng Zaidi Shia. Những mâu thuẫn giữa người Sunni và Shia đều xuất phát từ cuộc xung đột tôn giáo suốt một thời gian dài liên quan người kế vị Nhà tiên tri Mohammed.

Trong khi người Shia cho rằng chỉ có họ hàng của Nhà tiên tri mới xứng đáng là người kế nhiệm, người Sunni lại muốn đưa một người bạn thân kiêm cố vấn của Nhà tiên tri Mohammed là ông Abu Bakr lên ngôi Vua Hồi.

Nhóm phiến quân Houthi đại diện cho người Zaidi theo dòng Hồi giáo Shiite ở cực bắc Yemen, nằm ngay cạnh biên giới Arab. Tên gọi của tổ chức này được lấy theo tên của dòng họ đứng đầu bộ lạc. Thủ lĩnh tôn giáo của người Zaidi và từng là một thành viên trong Quốc hội Yemen, ông Hussein Badreddin al-Houthi đã bị chính phủ Yemen cáo buộc chỉ huy cuộc nổi dậy của phiến quân Houthi khi tổ chức các cuộc biểu tình bạo lực chống lại người Israel và người Mỹ vào năm 2014. Sau khi phát lệnh truy nã al-Houthi, chính quyền Yemen đã ra lệnh bắt giữ hàng trăm người và tiêu diệt được vị thủ lĩnh này. Thậm chí, hàng chục người ủng hộ ông al-Houthi cũng đã bị giết. Kể từ đó, lực lượng phiến quân Houthi đã chủ động tấn công quân đội chính phủ Yemen, đồng thời đòi mở rộng tầm ảnh hưởng chính trị và cáo buộc chính phủ liên minh với phái bảo thủ cực đoan Wahhabi ở Saudi Arabia trong khi phớt lờ sự phát triển của quốc gia và những yêu cầu thiết yếu từ các bộ lạc người Zaidi.

Tổng thống Yemen đương nhiệm Abed Rabbo Mansour Hadi cho rằng phiến quân Houthi đã nhận được sự hỗ trợ từ lực lượng Hezbollah.

Tuy nhiên, một số quan chức phương Tây lại cáo buộc Iran mới chính là nguồn hỗ trợ tài chính lớn cho Houthi để giành quyền kiểm soát khu vực bờ biển Đỏ trên lãnh hải Yemen. Song, chính lực lượng Houthi đã phủ nhận những lời cáo buộc trên.

Thảm kịch của những em bé

Suy dinh dưỡng nặng, nguy cơ tử vong cao do dịch bệnh hay thiệt mạng do bom đạn, trẻ em Yemen đang trở thành nạn nhân hứng chịu hậu quả nặng nề nhất từ nạn đói và cuộc xung đột kéo dài suốt nhiều năm qua tại quốc gia Trung Đông này.

Phát biểu ngày 4/11/2018 trước báo giới tại thủ đô Amman của Jordan, ông Geert Cappelaere, Giám đốc Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) khu vực Trung Đông và Bắc Phi, đã mô tả Yemen ngày nay, đất nước liên tục bị nhấn chìm trong vòng luẩn quẩn của bạo lực, đói nghèo, bệnh tật, đã trở thành một "địa ngục trần gian" không phải với 50% hay 60% trẻ em mà là đối với "mọi bé trai và bé gái" tại đây.

Theo ông, cứ mỗi năm lại có 30.000 trẻ em tử vong vì suy dinh dưỡng tại Yemen, trong khi cứ mỗi 10 phút lại có 1 em chết vì các căn bệnh thông thường vốn có thể dễ dàng phòng ngừa.

Thống kê của UNICEF cho thấy 1,8 triệu trẻ em Yemen dưới 5 tuổi hiện đang bị suy dinh dưỡng trầm trọng, trong khi cuộc sống của 400.000 em khác cũng đang bị đe dọa.

Quan chức UNICEF nhấn mạnh những con số này là "một sự nhắc nhở đối với tất cả chúng ta rằng tình hình đã trở nên tàn khốc đến mức nào".

Trước thực trạng trên, ông kêu gọi tất cả các bên xung đột tại Yemen tham gia các cuộc hòa đàm do đặc phái viên Liên hợp quốc (LHQ) Martin Griffiths làm trung gian hòa giải, dự kiến diễn ra tại Thụy Điển vào cuối tháng này, và nhất trí về một lệnh ngừng bắn, cũng như một lộ trình hòa bình cho Yemen.

Đào Vũ (Tổng hợp)

Trận gặp Yemen quyết định thành bại: Thắng không kiêu, bại không nản

Thứ 4, 16/01/2019 | 21:00
Đến với Asian Cup 2019, đoàn quân của HLV Park Hang-seo đã trải qua nhiều “trận mạc”, từ bão tuyết Thường Châu đến chảo lửa Asiad. Và hơn hết là lên ngôi vô địch AFF 2018. Một đoàn quân vừa bước lên đỉnh vinh quang này, lại được kỳ vọng tiếp tục chinh phục đỉnh cao khác. Ai chả mong những chiến thắng vang dội của niềm tự hào. Nhưng khi tham gia một giải đấu, ắt phải có kẻ thắng, người bại. Đừng đòi hỏi một đoàn quân chỉ biết có chiến thắng…

Lý do cựu trung vệ ĐTQG Vũ Như Thành tin Việt Nam sẽ giành chiến thắng trước Yemen

Thứ 4, 16/01/2019 | 16:43
Cựu trung vệ của ĐTQG Vũ Như Thành cho rằng đối thủ của thầy trò HLV Park Hang-seo không mạnh và hoàn toàn tin tưởng vào việc ĐTQG Việt Nam sẽ giành được chiến thắng ở trận đấu này nếu chúng ta tận dụng tốt những cơ hội ghi bàn.
Cùng tác giả

Làm sâu sắc hơn nữa hợp tác nhiều mặt giữa hai nước Việt Nam và Áo

Thứ 6, 30/09/2022 | 16:11
Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Áo Alexander Schallenberg, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã thăm chính thức Áo từ ngày 28-29/9/2022.

Mở rộng và đẩy mạnh hợp tác hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Đức

Thứ 4, 28/09/2022 | 18:03
Nhận lời mời của Bộ trưởng Ngoại giao nước Cộng hòa liên bang Đức Annalena Baerbock, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã thăm chính thức Đức từ 26- 27/9 để thú

Cộng đồng doanh nghiệp Ấn Độ đánh giá cao tiềm năng phát triển của Việt Nam

Thứ 3, 27/09/2022 | 12:50
Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh việc Ấn Độ tổ chức Diễn đàn Horasis năm nay tại Việt Nam cho thấy cộng đồng doanh nghiệp Ấn Độ đánh giá cao tiềm năng phát triển to lớn của Việt Nam.

Không “hy sinh” tiến bộ, công bằng xã hội và môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần

Thứ 2, 26/09/2022 | 09:37
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã nhấn mạnh điều này khi tham dự Hội nghị về Tác động của phát triển bền vững năm 2022 do WEF tổ chức.

Việt Nam nhất quán trong vấn đề bảo vệ quyền con người

Thứ 5, 22/09/2022 | 21:28
Chính sách nhất quán của Việt Nam là bảo vệ và thúc đẩy các quyền cơ bản của con người, đã được quy định cụ thể trong Hiến pháp 2013 và nhiều văn bản pháp luật có liên quan.
Cùng chuyên mục

Hàng nghìn người thiệt mạng vì mưa lũ, Pakistan cầu cứu thế giới

Chủ nhật, 28/08/2022 | 17:28
Lũ quét do mưa gió mùa lớn gây ra trên phần lớn Pakistan đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, khoảng 1500 người bị thương và phải di dời.

Tình báo Anh: Nga sắp “mất nhuệ khí”, Ukraine sẽ "lật ngược tình thế"?

Thứ 6, 22/07/2022 | 19:00
Lãnh đạo Tình báo Anh nhận định, Nga sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung nhân lực vài tuần tới và điều đó sẽ tạo cơ hội cho người Ukraine phản công.

Mục tiêu của Nga không dừng lại ở miền Đông Ukraine?

Thứ 5, 21/07/2022 | 15:47
Giới chức Nga tuyên bố, các mục tiêu quân sự của Nga ở Ukraine hiện đã vượt ra ngoài khu vực Donbass ở miền Đông và xác nhận các cuộc đàm phán đã đóng băng.

Ukraine tuyên bố quyết tâm “phải thắng Nga trước mùa Đông”

Thứ 4, 20/07/2022 | 16:00
Giới chức Ukraine mới đây tuyên bố, nước này phải thắng Nga trước mùa Đông để ngăn Moscow giành được lợi thế lâu dài.

Nga - Ukraine “đấu khẩu” căng thẳng, hòa đàm liệu có “chết yểu”?

Thứ 3, 19/07/2022 | 19:00
Giới chức Nga-Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau gây cản trở cho cuộc đàm phán hòa bình nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, trong bối cảnh chiến sự vẫn chưa c
     
Nổi bật trong ngày

Hungary đạt được thỏa thuận “mua chịu” khí đốt từ Gazprom Nga

Thứ 3, 04/10/2022 | 11:03
Việc các khoản thanh toán năng lượng tăng cao đang làm trầm trọng thêm những lo ngại về tình trạng của nền kinh tế Hungary vốn đang bị đình chỉ tài trợ từ EU.

Bà Rịa - Vũng Tàu mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý xe tập lái

Thứ 3, 04/10/2022 | 11:02
Thanh tra Sở Giao thông - Vận tải (GT-VT) tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm hoạt động kinh doanh đào tạo và sát hạch lái xe, xe tập lái.

Ukraine trên đà giành được 3 mục tiêu chiến trường

Thứ 3, 04/10/2022 | 16:34
Ukraine đã khiến cho ý định giành Odessa của Nga càng trở nên xa vời, và tự tạo cho mình một vị trí phòng thủ tốt hơn trong mùa đông tới.

Lưới điện quốc gia sập, 80% dân Bangladesh sống trong bóng tối

Thứ 3, 04/10/2022 | 21:44
Bangladesh đã phải trải qua một cuộc khủng hoảng điện năng lớn trong những tháng gần đây do giá năng lượng toàn cầu tăng cao hơn theo sau xung đột Nga-Ukraine.

Thực hư chuyện ngân hàng Credit Suisse phá sản

Thứ 3, 04/10/2022 | 13:51
Nếu Credit Suisse phá sản, nó sẽ gây ra những “tổn hại đáng kể cho nền kinh tế và hệ thống tài chính Thụy Sĩ”.