Ngày 26/3, Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố (Tp.HCM) chia sẻ tại đây vừa tiếp nhận và điều trị cho một trường hợp ngạt nước rất nặng, nguy cơ tử vong cao. Bệnh nhi là bé gái H.D.Y.V. (14 tháng tuổi, ngụ xã Vĩnh Thạnh Trung, tỉnh An Giang).
Khai thác tiền sử bệnh người nhà cho biết, khoảng 30 phút trước khi nhập viện, bé V. bị té vào thùng nước trong nhà, không rõ thời gian ngạt. Khi được phát hiện, bé đã ngưng tim, ngưng thở, đồng tử giãn.
Ngay lập tức bé lập tức được đưa đến bệnh viện địa phương trong tình trạng nguy kịch. Tại đây, ê kíp cấp cứu tiến hành đặt nội khí quản, hồi sức tim phổi bằng ép tim ngoài lồng ngực, bóp bóng và tiêm adrenalin (là thuốc cấp cứu giúp tim đập lại, nâng huyết áp và duy trì tuần hoàn trong tình huống nguy kịch).
Bé 14 tháng tuổi, nữ, ngạt nước, thiếu oxy não, viêm phổi hít được điều trị tích cực hỗ trợ hô hấp, chống phù não, chống co giật, điều chỉnh điện giải, toan kiềm, hạ thân nhiệt chỉ huy. Ảnh: BVCC.
Theo các bác sĩ tại thời điểm nhập viện, bé V. hôn mê sâu, co giật, co gồng, nồng độ oxy máu chỉ đạt 84% (bình thường trên 95%), nhịp tim nhanh, huyết áp tụt. Kết quả xét nghiệm cho thấy, trẻ bị toan chuyển hóa nặng (tình trạng máu bị nhiễm axit do thiếu oxy, có thể gây suy đa cơ quan do thiếu oxy máu). Hình ảnh X-quang phổi ghi nhận thâm nhiễm hai bên, hình ảnh CT-Scan não cho thấy trẻ bị phù não lan tỏa.
Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến chẩn đoán đây là trường hợp ngạt nước giờ thứ 6, kèm thiếu oxy não và viêm phổi hít, những biến chứng có nguy cơ tử vong cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nếu không xử trí kịp thời.
Bệnh nhi nhanh chóng được điều trị tích cực với thở máy, chống phù não, kiểm soát co giật, dùng kháng sinh, đồng thời điều chỉnh rối loạn điện giải và thăng bằng toan – kiềm. Các bác sĩ đã áp dụng phương pháp hạ thân nhiệt chỉ huy nhằm bảo vệ não, hạn chế tổn thương do thiếu oxy kéo dài. Sau quá trình điều trị, tình trạng bệnh nhi dần cải thiện, dấu hiệu sinh tồn ổn định hơn.
Từ trường hợp trên, bác sĩ cảnh báo tai nạn ngạt nước ở trẻ nhỏ có thể xảy ra ngay trong chính môi trường sinh hoạt hàng ngày. Những vật dụng quen thuộc như xô, chậu, thùng nước nếu không được đậy kín đều tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với trẻ đang tập đi, tò mò và chưa có khả năng tự bảo vệ.
Khi phát hiện trẻ bị ngạt nước, cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi môi trường nguy hiểm, kiểm tra nhịp thở và tiến hành sơ cứu ngay bằng ép tim ngoài lồng ngực và hà hơi thổi ngạt nếu trẻ ngưng thở, tím tái. Tuyệt đối không thực hiện các thao tác sai như xốc nước, lăn lu hay ấn bụng vì có thể làm mất "thời gian vàng" cứu sống trẻ.
Để tránh các tai nạn tương tự có thể xảy ra cho trẻ, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần chủ động phòng ngừa:
- Đậy kín các dụng cụ chứa nước.
- Không để trẻ một mình trong nhà tắm hoặc khu vực có nguy cơ ngập nước.
- Với trẻ lớn, cần giám sát khi tắm sông, suối, đồng thời trang bị kỹ năng bơi và an toàn dưới nước.
Phương pháp sơ cứu người bị đuối nước đúng cách
- Thời điểm vàng sơ cứu: Theo các chuyên gia ngay từ khi có cơn ngừng thở đầu tiên tức là trong vòng 1- 4 phút đầu tiên khi bị chìm trong nước, đồng thời xử lý tốt các chấn thương kèm theo (đặc biệt là chấn thương đầu cổ và cột sống).
Nguyên tắc cấp cứu là tại chỗ, khẩn trương, đúng phương pháp với mục đích cấp cứu là giải phóng đường thở và cung cấp oxy cho nạn nhân.
Do vậy việc làm đầu tiên cần đưa nạn nhân ra khỏi nước.
- Cách đặt nạn nhân: Đặt nạn nhân nằm nghiêng, móc hết dị vật, đàm nhớt trong họng để giải phóng đường thở.
Nếu nạn nhân bất tỉnh, không tự thở, phải tiến hành cấp cứu tại chỗ
Nếu có hai người cấp cứu thì một người ấn tim ngoài lồng ngực, một người hà hơi thổi ngạt, kiên trì thực hiện cho đến khi nạn nhân hồi tỉnh trở lại hoặc cho đến khi nạn nhân được đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Cảnh giác phù phổi cấp sau khi đuối nước
Sau sơ cứu ban đầu người bị đuối nước đã tỉnh lại, cần được đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra, mục đích xem nạn nhân có bị phù phổi cấp sau khi đuối nước.
Một người đã hít phải nước thì có thể có các dấu hiệu của phù phổi cấp như: Khó thở, đau ngực hoặc ho; thay đổi đột ngột hành vi, người mệt mỏi… Những dấu hiệu này không dễ dàng phát hiện, đặc biệt ở trẻ nhỏ mà bình thường chúng có thể khó chịu. Nếu để lâu, nguy cơ tử vong sẽ cao nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời.
Những sai lầm cần tránh khi cứu người đuối nước
Nhiều người có thói quen dốc ngược nạn nhân, vác lên vai rồi chạy là hành động hoàn toàn sai vì nó làm mất thời gian quý giá để hô hấp nhân tạo cứu sống bệnh nhân. Hơn nữa, khi ngạt nước thực ra nước ở trong phổi không nhiều như mọi người nghĩ, nó sẽ được tống ra ngoài khi ta hô hấp nhân tạo, ép tim ngoài lồng ngực và khi bệnh nhân thở trở lại.
Trúc Chi (t/h)
