Năm 1994, Tony Cicoria là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình thành đạt ở bang New York, Mỹ. Ông có cuộc sống bình thường như bao người khác, dành phần lớn thời gian cho y khoa và gia đình. Âm nhạc, đặc biệt là piano cổ điển, gần như không có vị trí quan trọng trong cuộc đời ông.
Nhưng chỉ một khoảnh khắc giữa cơn giông đã khiến cuộc đời Cicoria rẽ sang một hướng hoàn toàn khác.
Hôm đó, Cicoria đang gọi điện thoại cho mẹ tại một bốt điện thoại công cộng gần hồ Sleepy Hollow Lake. Khi cuộc trò chuyện kết thúc, một tia sét bất ngờ đánh trúng đường dây điện thoại, truyền thẳng qua cơ thể ông. Cú đánh mạnh khiến ông ngã xuống đất và rơi vào trạng thái bất tỉnh trong chốc lát.
Điều kỳ lạ là sau tai nạn sinh tử ấy, Cicoria không chỉ sống sót mà còn trải qua một sự thay đổi khó lý giải trong não bộ.
Vài tuần sau, một niềm khao khát âm nhạc mãnh liệt xuất hiện. Người đàn ông từng không mấy quan tâm đến piano bỗng bị cuốn hút bởi những bản nhạc cổ điển. Ông mua đĩa nhạc của nghệ sĩ piano Vladimir Ashkenazy trình diễn các tác phẩm của Frédéric Chopin và nghe đi nghe lại không ngừng.
Tony trong một buổi biểu diễn. Ảnh do nhà cung cấp cung cấp.
Cicoria bắt đầu học đàn trở lại dù trước đó ông chỉ từng học piano trong thời gian ngắn khi còn nhỏ. Không qua đào tạo bài bản, ông tự luyện tập hàng giờ mỗi ngày, thậm chí thức dậy từ sáng sớm để chơi đàn trước khi đến bệnh viện làm việc.
Nhưng điều khiến câu chuyện của Cicoria trở nên kỳ lạ hơn cả là ông bắt đầu nghe thấy những giai điệu chưa từng tồn tại.
Ông kể rằng những bản nhạc xuất hiện trong đầu như một dòng âm thanh liên tục. Ban đầu, chúng đến trong giấc mơ. Khi tỉnh dậy, giai điệu vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí, thôi thúc ông phải ngồi vào đàn và ghi lại. Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất được ông sáng tác sau trải nghiệm này có tên “The Lightning Sonata” (Bản sonata tia sét).
Trường hợp của Cicoria khiến giới khoa học đặc biệt chú ý bởi nó giống hiện tượng được gọi là “savant mắc phải” (acquired savant syndrome) – khi một người sau chấn thương não hoặc biến cố thần kinh bất ngờ xuất hiện khả năng đặc biệt trong một lĩnh vực như âm nhạc, hội họa hoặc toán học.
Nhà thần kinh học Oliver Sacks từng nghiên cứu trường hợp này và đưa câu chuyện của Cicoria vào cuốn sách “Musicophilia: Tales of Music and the Brain”. Theo ông, điều đáng kinh ngạc không phải chỉ là việc một bác sĩ trở thành nghệ sĩ piano, mà là cách một biến cố vật lý tác động đến những vùng tiềm ẩn trong não bộ con người.
Tuy nhiên, chính Cicoria cũng không thể giải thích hoàn toàn điều đã xảy ra. Là một bác sĩ, ông hiểu rằng khoa học chưa có câu trả lời đầy đủ cho sự biến đổi kỳ lạ ấy. Ông từng ví những giai điệu xuất hiện trong đầu mình giống như một chiếc radio được bật lên, chỉ cần “bắt đúng tần số” là âm nhạc tràn đến.
Từ một người từng không say mê nghệ thuật, Tony Cicoria đã bước sang một cuộc đời khác sau cú sét định mệnh. Tai nạn tưởng như bi kịch lại trở thành bước ngoặt biến ông thành một hiện tượng hiếm gặp trong lịch sử nghiên cứu não bộ - hiện tượng được cho là đã “đánh thức” một tài năng âm nhạc ẩn sâu sau một tia sét.
Khánh Linh (t/h)
