Anh Hoàng (27 tuổi, tỉnh Lâm Đồng) phát hiện suy thận mạn giai đoạn cuối vào cuối tháng 8/2024, sau một thời gian dài xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nhưng bị bỏ qua.
Theo lời anh Hoàng kể, trước đó khoảng một tháng thường xuyên bị chuột rút thoáng qua. Hai tuần sau, tình trạng này xuất hiện dày hơn ở tay và chân, kèm theo chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, đau đầu và đau lưng. Khi đi khám tại địa phương, anh được chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối. Không tin vào kết quả, anh Hoàng xuống Tp.HCM kiểm tra lại nhưng kết luận vẫn không thay đổi.
Ở tuổi 27, anh Hoàng duy trì sự sống bằng lọc máu hàng tuần. Ảnh: NVCC.
Anh phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Bình Dân (Tp.HCM) và đặt catheter ở đùi để lọc máu khẩn. Sau một tuần điều trị, anh được xuất viện theo dõi. Một tháng sau, thanh niên này được phẫu thuật tạo cầu nối động tĩnh mạch (AVF) và bắt đầu chạy thận nhân tạo định kỳ từ tháng 11/2024.
“Lúc nhận chẩn đoán, tôi hoàn toàn suy sụp. Tôi biết căn bệnh này không thể chữa khỏi, phải sống phụ thuộc vào máy chạy thận suốt đời còn ghép thận thì chi phí rất lớn”, anh Hoàng chia sẻ.
Gia đình anh chỉ có hai mẹ con, mẹ anh 58 tuổi. Anh Hoàng đã lập gia đình và có con nhỏ mới 20 tháng tuổi. Những ngày đầu, anh rơi vào trạng thái tuyệt vọng, mất ngủ kéo dài, nhiều đêm chỉ biết khóc vì lo cho vợ con và mẹ.
Ba tháng đầu điều trị là khoảng thời gian khó khăn nhất. Nhờ sự động viên của vợ, anh dần lấy lại tinh thần. Gia đình quyết định bán nhà để chuẩn bị chi phí ghép thận. Anh kêu gọi hỗ trợ số tiền còn thiếu trên mạng xã hội và nhận được sự giúp đỡ từ nhiều người xa lạ.
Trước khi mắc bệnh, anh Hoàng là trụ cột kinh tế của gia đình, làm công việc liên quan đến dịch vụ mạng. Do tính chất công việc, anh duy trì lối sống thiếu lành mạnh: Thường xuyên thức khuya đến 4-5h sáng, ngủ ít, ăn uống thất thường, ăn mặn, uống 1-2 chai nước ngọt mỗi ngày. Khi có dấu hiệu mệt mỏi, anh thường tự mua thuốc uống thay vì đi khám.
Khi nằm trên giường bệnh, anh Hoàng ân hận vì những ngày tháng thức khuya, nghiện nước ngọt. Ảnh: NVCC.
Theo bác sĩ, nguyên nhân chính khiến anh Hoàng suy thận là tình trạng tăng huyết áp kéo dài, hệ quả của nhiều năm sinh hoạt không điều độ. Các triệu chứng ban đầu khá mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua.
Hiện tại, anh Hoàng chạy thận nhân tạo 2 buổi/tuần tại Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (Đắk Lắk). Do chi phí điều trị cao, dù có bảo hiểm hỗ trợ, anh buộc phải giảm tần suất lọc máu để duy trì tài chính cho ca ghép thận sắp tới.
Từ trải nghiệm của mình, anh Hoàng mong muốn mọi người, đặc biệt là người trẻ, quan tâm hơn đến sức khỏe: Uống đủ nước, hạn chế ăn mặn và đồ ăn nhanh, ngủ đúng giờ, không thức khuya kéo dài, tập thể dục thường xuyên và không tự ý dùng thuốc. Việc khám sức khỏe định kỳ 1-2 lần mỗi năm có thể giúp phát hiện bệnh sớm, kéo dài thời gian trước khi phải chạy thận.
“Thận là cơ quan hoạt động âm thầm, chỉ lên tiếng khi đã quá muộn. Đừng chủ quan với những thói quen nhỏ mỗi ngày, vì cái giá phải trả có thể rất đắt. Trước đây, tôi cố kiếm 600.000 đồng để có bữa ăn thật ngon thì giờ 600.000 đó dùng để lọc máu”, anh Hoàng chia sẻ.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nghiêm Trung Dũng, Giám đốc Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), bệnh thận mạn tính giai đoạn đầu hầu như không có biểu hiện rõ rệt. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ hoặc hoàn thiện hồ sơ du học. Đáng lo ngại, phần lớn chỉ đi khám khi triệu chứng đã nặng, thậm chí nhiều người lần đầu đến viện đã nhận chỉ định lọc máu.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Vũ Lệ Anh - Trưởng khoa Nội thận, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á cho biết, nhiều bệnh nhân trẻ suy thận, họ thường nhập viện trong tình trạng cần lọc máu cấp cứu. Người trẻ có sức chịu đựng tốt nên khi cơ thể bị huyết áp cao và phù chân họ thường không để ý, thậm chí họ không nhận thức về bệnh cho đến khi cơ thể mệt mỏi, khó thở, xanh xao thiếu máu phải nhập viện thì lúc đó mới phát hiện bệnh, cũng là lúc thận đã suy nặng rồi, phải phụ thuộc hoàn toàn vào thận nhân tạo.
Bác sĩ khuyến cáo giới trẻ hiện nay cần thay đổi lối sống sinh hoạt sao cho khoa học lành mạnh, đừng để nước ngọt, mì gói, thức khuya... "lấy đi" quả thận của mình. "Mỗi ngày, chúng ta cần uống đủ nước, chế độ ăn cân bằng, hạn chế đồ ăn chiên rán, ngủ đủ giấc và đúng nhịp sinh học cơ thể, thường xuyên tập thể dục thể thao để bảo vệ sức khỏe cũng như bảo vệ quả thận.
Khánh Linh (t/h)
