Trên thế giới, nhiều người sống thọ trên 100 tuổi đã thu hút sự quan tâm của giới khoa học, bởi mỗi trường hợp có những đặc điểm riêng về gene, chế độ ăn uống và lối sống. Trong đó, những người sống đến 110 tuổi hoặc hơn được xem là nhóm đặc biệt, giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu những yếu tố có thể liên quan đến quá trình lão hóa khỏe mạnh và tuổi thọ vượt trội.
Điển hình là cụ bà Maria Branyas Morera, người từng được xác nhận là người cao tuổi nhất thế giới trước khi qua đời ở tuổi 117 vào năm 2024. Trường hợp của bà cho thấy tuổi thọ đặc biệt có thể liên quan đến sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và lối sống, trong đó có một món ăn được bà sử dụng thường xuyên.
Bà Maria Branyas Morera. Ảnh: MariaBranyas112/X
Bà Maria Branyas Morera sinh năm 1907 tại San Francisco, Mỹ, chuyển đến Tây Ban Nha khi 8 tuổi. Bà trải qua hai cuộc chiến tranh thế giới, đại dịch và từng mắc Covid-19 khi đã ở tuổi cao. Trước khi qua đời, bà đồng ý để các bác sĩ nghiên cứu cơ thể nhằm tìm hiểu những yếu tố giúp mình duy trì sức khỏe và sống thọ.
Nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc Đại học Barcelona và Viện Nghiên cứu Bệnh Bạch cầu Josep Carreras. Nhóm nghiên cứu phân tích các mẫu tế bào và bộ gene của bà.
Tiến sĩ Manel Esteller, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết quá trình lão hóa thông thường đi kèm nguy cơ mắc nhiều bệnh hơn. Tuy nhiên, trường hợp của bà Maria là một ngoại lệ đáng chú ý, giúp các nhà khoa học có cơ hội phân biệt những thay đổi liên quan đến lão hóa với các yếu tố gây bệnh.
Theo nhóm nghiên cứu, di truyền có thể đóng vai trò quan trọng trong tuổi thọ của bà. Một số biến thể gene của Maria có liên quan đến quá trình chuyển hóa cholesterol và lipid, những đặc điểm từng được ghi nhận ở những người có tuổi thọ cao.
Điều đáng chú ý, các nhà khoa học cho rằng gene không phải yếu tố duy nhất. Đặc biệt, trong suốt cuộc đời, bà Maria duy trì nhiều thói quen được xem là có lợi cho sức khỏe. Bà không hút thuốc, không uống rượu, không thừa cân và duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực.
Hàng ngày bà có thói quen ăn sữa chua probiotic La Fageda 3 lần mỗi ngày. Đây là thực phẩm được cho là cung cấp các vi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa. Mỗi buổi sáng, bà còn uống một loại sinh tố được chế biến từ 8 loại ngũ cốc khác nhau.
Nghiên cứu sinh Eloy Santos thuộc Viện Nghiên cứu Bệnh Bạch cầu Josep Carreras cho rằng chế độ ăn giàu chất xơ của bà Maria có thể đã tạo điều kiện thuận lợi cho hệ vi sinh vật đường ruột. Chất xơ là nguồn dinh dưỡng quan trọng đối với nhiều loại vi khuẩn có lợi, từ đó góp phần duy trì sự đa dạng và cân bằng của hệ vi sinh đường ruột.
Phân tích hồ sơ sinh học cũng cho thấy bà Maria có mức độ viêm thấp. Đây là một phát hiện đáng chú ý bởi tình trạng viêm mạn tính thường liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh lý ở người cao tuổi.
Sữa chua là nguồn cung cấp protein, canxi và một số vitamin nhóm B. Các sản phẩm có chứa lợi khuẩn có thể hỗ trợ sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận lợi khuẩn có khả năng tác động đến phản ứng viêm và hệ miễn dịch, dù mức độ lợi ích phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Ngoài ra, sữa chua còn cung cấp một số khoáng chất như kẽm, magie và selen. Những dưỡng chất này tham gia vào nhiều chức năng của cơ thể, trong đó có hoạt động của hệ miễn dịch.
Các chuyên gia cho rằng, tuổi thọ 117 của bà Maria không thể chỉ đến từ một món ăn. Trường hợp này cho thấy tuổi thọ có thể là kết quả của nhiều yếu tố cùng tác động, từ di truyền, chế độ ăn uống, vận động, cân nặng đến sức khỏe chuyển hóa, tình trạng viêm và đời sống xã hội.
Sữa chua probiotic là một điểm đáng chú ý trong chế độ ăn của bà, song chưa có đủ bằng chứng để khẳng định đây là yếu tố giúp bà sống thọ. Những phát hiện này vẫn cần được nghiên cứu thêm.
Trúc Chi (t/h)
