Đại biểu Quốc hội đề nghị hạ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi

Sáng 9/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. 

Xem xét giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long ) đề nghị hạ độ tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Đại biểu nêu rõ, theo quy định hiện hành, người từ đủ 75 tuổi mới được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo sẽ được hưởng từ đủ 70 tuổi. 

Cử tri cho rằng trong điều kiện tuổi thọ bình quân của người dân ngày càng tăng nhưng không phải người cao tuổi nào cũng có điều kiện sống và sức khỏe tốt. Việc duy trì ngưỡng tuổi 75 mới được tiếp cận chính sách là tương đối muộn.

Thực tế, từ độ tuổi 70 trở đi, nhiều người đã suy giảm đáng kể sức khỏe, khả năng lao động và tạo thu nhập, không ít người không có lương hưu, không có tích lũy, phải sống dựa vào con cháu hoặc là phải tiếp tục lao động để trang trải cuộc sống.

"Đối với người nghèo, người cận nghèo, hoàn cảnh này lại càng khó khăn hơn. Nếu phải chờ đến 75 tuổi mới được hưởng chính sách hỗ trợ thì một bộ phận người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn sẽ phải trải qua một khoảng thời gian khá dài chưa được tiếp cận chính sách an sinh này", đại biểu Yến Nhi nói.

Chính vì vậy, đại biểu kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ xem xét điều chỉnh theo hướng người từ đủ 70 tuổi trở lên sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, còn đối với trường hợp hộ nghèo, hộ cận nghèo sẽ từ đủ 65 tuổi.

Đại biểu nhận thức rằng việc mở rộng đối tượng thụ hưởng thì cũng sẽ làm tăng nhu cầu ngân sách nhà nước, tuy nhiên thì đây là cái chính sách đầu tư cho an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với những người đã dành phần lớn cuộc đời để đóng góp cho gia đình, cho xã hội.

Và để đảm bảo tính khả thi cũng cần đánh giá đầy đủ số lượng đối tượng, khả năng cân đối ngân sách và xây dựng lộ trình thực hiện một cách phù hợp. Đồng thời, nghiên cứu cơ chế điều chỉnh mức hưởng theo khả năng ngân sách và điều kiện kinh tế - xã hội của từng thời kỳ.

Đối với quy định về đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, ĐBQH Nguyễn Thị Thuý Lam (đoàn Đồng Tháp) cho biết, hiện người từ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi chỉ được hưởng trợ cấp khi thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo và đáp ứng các điều kiện khác.

Tuy nhiên, theo đại biểu, tiêu chí hộ nghèo, hộ cận nghèo chưa phản ánh đầy đủ hoàn cảnh của từng người cao tuổi, có người không có lương hưu, không có thu nhập ổn định nhưng vẫn chưa thuộc diện được hưởng.

Đồng thời, qua gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, đại biểu cho rằng nhiều cử tri cũng bày tỏ mong muốn giảm độ tuổi hưởng trợ cấp thông thường từ đủ 75 tuổi xuống đủ 70 tuổi.

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm, đánh giá đầy đủ tác động và khả năng cân đối ngân sách, bao gồm cả chi phí trợ cấp và các quyền lợi đi kèm, để sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thông thường từ đủ 75 tuổi xuống đủ 70 tuổi.

Đồng thời, mở rộng diện hưởng cho người đủ 70 tuổi không phụ thuộc vào diện thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo nhưng vẫn đáp ứng các điều kiện còn lại.

"Trường hợp cần thêm thời gian để chuẩn bị nguồn lực, mong Chính phủ cân nhắc đề xuất lộ trình phù hợp để chính sách có thể từng bước đáp ứng nguyện vọng của người dân và tiếp tục góp phần nâng cao hiệu quả công tác an sinh xã hội trong thời gian tới", đại biểu Lam nói.

Một người có lương hưu không đồng nghĩa với việc đã có cuộc sống ổn định

Ngoài ra, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi cũng cho rằng cần xem xét bỏ điều kiện không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng khi xác định đối tượng được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, người từ đủ 75 tuổi trở lên chỉ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng.

Cử tri cho rằng quy định này chưa thật sự hợp lý về bản chất và mục tiêu của chính sách. Bởi lẽ, trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách an sinh do Nhà nước bảo đảm nhằm hỗ trợ người cao tuổi có mức sống tối thiểu khi về già.

Trong khi đó, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng là quyền lợi hình thành từ quá trình tham gia đóng góp bảo hiểm xã hội hoặc là từ những căn cứ pháp lý khác. Đây là hai chính sách có cơ sở hình thành và mục tiêu hỗ trợ khác nhau.

Đại biểu nêu, một người cao tuổi đã từng tham gia bảo hiểm xã hội, có thời gian đóng góp và được hưởng một khoản lương hưu thấp nhưng vẫn phải tự trang trải chi phí sinh hoạt, thuốc men, chăm sóc sức khỏe. Trong khi đó, một người cùng độ tuổi không có lương hưu lại được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

"Sự khác biệt này đặt ra vấn đề về tính công bằng trong bảo đảm an sinh, nhất là đối với những người có mức lương hưu thấp", đại biểu nói.

Đại biểu cũng lưu ý, cần nhìn nhận rằng, việc một người có lương hưu không đồng nghĩa với việc họ đã có cuộc sống ổn định, càng không có nghĩa là mọi nhu cầu thiết yếu khi tuổi cao, sức yếu đều được bảo đảm.

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu sửa đổi theo hướng: người cao tuổi khi đáp ứng điều kiện về độ tuổi thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không phân biệt có hay không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng.

"Đây là cách tiếp cận bảo đảm tính bao trùm của chính sách an sinh xã hội, không làm mất đi quyền lợi chính đáng mà người dân đã tích lũy thông qua quá trình tham gia bảo hiểm xã hội", đại biểu Yến Nhi nêu.