ĐBQH gửi gắm kỳ vọng tới Bộ trưởng Tài chính trước phiên chất vấn

Theo chương trình chất vấn được Quốc hội lựa chọn sau khi lấy ý kiến đại biểu, phiên chất vấn tại Kỳ họp thứ 2 sẽ diễn ra trong một ngày, gồm 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ.

Bảo đảm nguồn lực cho phát triển

Trao đổi với Người Đưa Tin, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cho biết, đại biểu đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực tài chính. Bởi, theo đại biểu đây là lĩnh vực có tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống hằng ngày của người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đằng sau các chính sách thuế, phí, quản lý ngân sách hay đầu tư công là những vấn đề rất cụ thể về việc làm, thu nhập, chi phí sinh hoạt và khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

"Một thay đổi trong chính sách tài chính có thể tác động đến hàng triệu người dân, từ người lao động, tiểu thương đến các doanh nghiệp lớn", đại biểu nêu.

Theo đại biểu Tú Anh, yêu cầu đặt ra đối với chính sách tài chính hiện nay là vừa bảo đảm nguồn lực cho phát triển đất nước, vừa phải tính toán đầy đủ sức chịu đựng của người dân và doanh nghiệp. Chính sách cần được đánh giá không chỉ qua số thu ngân sách hay tốc độ tăng trưởng, mà còn qua tác động thực tế đến đời sống và hoạt động kinh tế.

Tương tự, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung (đoàn Tp.Hà Nội) quan tâm đến vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính và xây dựng.

Qua hoạt động giám sát, tiếp xúc cử tri và thực tiễn công tác, đại biểu nhận thấy có một số vấn đề trong lĩnh vực tài chính nổi lên cần được quan tâm giải quyết.

Đó là tiến độ phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công và hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư. Một số dự án còn gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, đấu thầu và tổ chức thực hiện, dẫn đến chậm tiến độ, làm tăng chi phí và giảm hiệu quả đầu tư.

"Đặc biệt, đối với các công trình thuộc lĩnh vực y tế, giáo dục, việc chậm đầu tư, chậm đưa vào sử dụng không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khám chữa bệnh, đào tạo nguồn nhân lực và quyền lợi của người dân", đại biểu Dung nêu.

Bên cạnh đó, theo đại biểu doanh nghiệp còn quan tâm đến việc tiếp cận nguồn vốn, chi phí sản xuất kinh doanh, thủ tục hành chính và tính ổn định, minh bạch của các chính sách tài chính, thuế.

"Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động và mở rộng đầu tư của doanh nghiệp", đại biểu nói.

Cam kết cần rõ trách nhiệm, rõ lộ trình và rõ kết quả

Tại phiên chất vấn lần này, đại biểu Thu Dung kỳ vọng các Bộ trưởng, trưởng ngành sẽ trả lời thẳng vào những vấn đề còn tồn tại, làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm và đưa ra được những giải pháp cụ thể, có tính khả thi.

Đối với Bộ trưởng Bộ Tài chính, đại biểu mong muốn làm rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc tổ chức thực hiện; đồng thời có giải pháp khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, dự án kéo dài, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao.

Bên cạnh đó, cần làm rõ các giải pháp huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi và nguồn lực xã hội; tiếp tục tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí và thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

"Điều quan trọng là sau chất vấn phải xác định được những việc gì có thể giải quyết ngay, những việc gì cần sửa đổi cơ chế, chính sách và thời hạn cụ thể để hoàn thành. Đây mới là điều cử tri thực sự mong đợi", đại biểu nêu ý kiến.

Trong khi đó, đại biểu Tú Anh cũng mong Bộ trưởng Tài chính sẽ làm rõ 3 nội dung.

Một là, những giải pháp cụ thể để giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đặc biệt trong thực hiện nghĩa vụ thuế và các thủ tục tài chính. Khi ban hành hoặc điều chỉnh chính sách, cần đánh giá đầy đủ tác động đến từng nhóm đối tượng, nhất là hộ kinh doanh nhỏ và những người có thu nhập thấp.

Hai là, làm thế nào để chính sách tài khóa thực sự hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và tạo nguồn thu bền vững. Theo đại biểu, cần quan tâm đến khả năng mở rộng cơ sở thuế trên nền tảng phát triển hoạt động kinh tế, thay vì chủ yếu tập trung tăng nghĩa vụ hoặc tăng cường các biện pháp thu. Một nền kinh tế có nhiều doanh nghiệp phát triển, nhiều việc làm và thu nhập ổn định sẽ tạo ra nguồn thu ngân sách bền vững hơn.

Ba là, giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công và chi tiêu ngân sách. Đại biểu mong muốn làm rõ trách nhiệm đối với những dự án chậm tiến độ, kéo dài, làm tăng tổng mức đầu tư; đồng thời có cơ chế đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội sau đầu tư. Giải ngân nhanh là cần thiết, nhưng giải ngân phải đi đôi với chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn.

Theo các ĐBQH, các cam kết sau chất vấn cần bảo đảm ba yêu cầu: rõ trách nhiệm, rõ lộ trình và rõ kết quả.

Trước hết, đối với từng vấn đề được chất vấn, cần xác định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng, trưởng ngành, cơ quan chủ trì và các đơn vị phối hợp.

Cần có lộ trình và thời hạn cụ thể, phân loại những nội dung cần giải quyết ngay, những nội dung thực hiện trong năm 2026, những nhiệm vụ phải tiếp tục triển khai trong năm 2027 và giai đoạn tiếp theo.

Đồng thời, phải tăng cường giám sát việc thực hiện các cam kết sau chất vấn. Các Bộ trưởng, trưởng ngành cần định kỳ báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả thực hiện; những nội dung chậm triển khai phải giải trình rõ nguyên nhân và trách nhiệm.

"Lời hứa trước Quốc hội cũng là cam kết trước cử tri và nhân dân. Vì vậy, kết quả thực hiện phải được đo bằng những chuyển biến cụ thể trong thực tế, không chỉ bằng báo cáo hay số lượng văn bản được ban hành", đại biểu Thu Dung nhấn mạnh.

Hoàng Bích - Hữu Thắng