ĐBQH: Sức ép tự chủ khiến bác sĩ giỏi tìm đường lên các thành phố, mở phòng khám tư

Sáng 20/8, tiếp tục đợt 2 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035.

Tự chủ chi thường xuyên tạo gánh nặng cho bệnh viện tuyến cơ sở

Quan tâm đến lĩnh vực y tế, về bệnh viện tuyến cơ sở ở vùng nông thôn, miền núi ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội (đoàn Tp.Hà Nội) cho biết, chúng ta có nguồn kinh phí để đầu tư xây dựng bệnh viện, trang thiết bị y tế và cả nhân viên y tế khi các chính sách tăng phụ cấp, đào tạo liên tục... Đây là động lực rất to lớn để ngành y phát triển trong giai đoạn tới.

Vậy nhưng, với kinh nghiệm thực tế khi đi vùng sâu vùng xa, đại biểu nhận thấy một cơ chế chưa phù hợp với bệnh viện tuyến cơ sở. Đó là cơ chế khuyến khích tự chủ bệnh viện ở vùng nông thôn, miền núi.

Các bệnh viện cơ sở hiện nay có vai trò then chốt trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Bệnh viện sẽ đảm nhận cả các trạm y tế xã, chăm lo từ khám chữa bệnh lẫn y tế dự phòng. Đối tượng là người dân nghèo, có thu nhập chưa cao, vậy nên đến 99% thu nhập của các bệnh viện đến từ bảo hiểm y tế.

Theo đại biểu, việc tự chủ chi thường xuyên luôn tạo ra một gánh nặng cho nhân viên y tế ở đây, và hiện tượng bỏ việc phần lớn do nguyên nhân này. "Lương nhiều khi còn chưa nhận đúng kỳ, nói gì đến thu nhập tăng thêm", ông nói.

Người có kinh nghiệm sẽ đi tìm đường về các thành phố hoặc mở phòng khám tư. Các bệnh viện cơ sở năng động sẽ phát triển các kỹ thuật mới, nhưng dưới sức ép của tự chủ lại dẫn đến một vấn đề khác đó là lạm dụng chỉ định, đây là sự lo lắng của người dân hiện nay.

"Theo tôi, đối với y tế cơ sở ở nông thôn miền núi, nên bỏ tự chủ bệnh viện tuyến cơ sở. Các quyền lợi hiện nay tự chủ giao được giám đốc bệnh viện cũng không khác nhiều nếu không tự chủ, vì luật pháp hiện nay đã thay đổi rất tích cực. Tuy nhiên, áp lực từ tự chủ tài chính khiến bệnh viện rất khó khăn và nhiều khi đi chệch hướng", đại biểu nêu.

Do đó, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu đề nghị trong Chương trình mục tiêu quốc gia, bổ sung nguồn tài chính để trả lương cứng cho nhân viên y tế tuyến cơ sở ở nông thôn, miền núi, vùng đặc biệt khó khăn.

Theo đại biểu, các bệnh viện sau khi yên tâm về lương cho nhân viên của mình sẽ tập trung phát triển kỹ thuật mới, các dịch vụ theo nhu cầu người bệnh để nâng cao thu nhập của nhân viên y tế và nâng cao chất lượng điều trị cho người dân ở nông thôn, miền núi.

Cần chính sách quan tâm đến sự đồng hành của người chồng

Tham gia góp ý kiến, về tỉ suất sinh thô tăng thêm 0,5 phần nghìn so với năm 2025 ĐBQH Tô Ái Vang (đoàn Tp.Cần Thơ) cho rằng mục tiêu này khả thi nhưng rất cần giải pháp đột phá.

Bởi theo đại biểu, thực trạng vùng Đồng bằng sông Cửu Long là 1 trong 2 vùng có mức sinh thấp nhất cả nước. Trong đó, Đồng Tháp, Cần Thơ, Cà Mau nằm trong nhóm báo động.

Để đạt được mục tiêu của dự thảo nghị quyết, đại biểu kiến nghị giải pháp là bên cạnh thực hiện cơ chế thưởng hoặc hỗ trợ về tài chính, việc làm, thời gian và tâm lý cho phụ nữ sinh đủ hai con, thì rất cần chính sách quan tâm đến sự đồng hành của người chồng, gia đình, cơ quan, đơn vị và xã hội.

Cùng với đó, cần đầu tư trang thiết bị sản nhi, bảo đảm 100% các trạm y tế xã có nữ hộ sinh hoặc là bác sĩ sản nhi.

Đồng thời, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị tăng cường truyền thông với thông điệp: "Mỗi cặp vợ chồng hãy sinh đủ hai con", tạo thành phong trào và chuẩn mực xã hội mới.

Đại biểu kiến nghị Ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra nghị quyết xem xét: "Không cào bằng áp dụng chung một mức tăng 0,5 phần nghìn cho tất cả các vùng miền, cần quy định linh hoạt theo mức sinh từng vùng cho hợp lý".

ĐBQH Nguyễn Vũ Trung (đoàn Tp.Hồ Chí Minh) cũng cho rằng việc đặt chỉ tiêu tăng tỉ suất sinh thô 0,5 phần nghìn cần được cân nhắc do mức sinh giữa các địa phương rất khác nhau.

Thay vào đó, nên hướng tới duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi quốc gia; tăng mức sinh ở địa phương có mức sinh thấp, duy trì hợp lý tại nơi đã đạt mức sinh thay thế và tiếp tục giảm ở những địa phương có mức sinh cao. Theo đại biểu, cách tiếp cận này phù hợp hơn với yêu cầu quản trị dân số theo từng địa bàn.

Cuối phiên thảo luận, giải trình, làm rõ ý kiến ĐBQH nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đại biểu về việc trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cần tiếp tục đánh giá vai trò và sự cần thiết của chương trình mục tiêu quốc gia.

Theo Bộ trưởng, bên cạnh nguồn lực từ chương trình, Đảng và Nhà nước đang triển khai nhiều chính sách nhằm hỗ trợ người nghèo, người yếu thế, người gặp khó khăn có điều kiện tự vươn lên, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần.

Trong đó, Chính phủ tiếp tục thúc đẩy các chính sách hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, nghiên cứu các chính sách miễn, giảm thuế, đồng thời giảm chi phí tuân thủ và chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế.

Trong lĩnh vực y tế, giáo dục, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu chính sách miễn, giảm thuế đối với các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học và bệnh viện, nhằm góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn cho học sinh, sinh viên và người dân.

Theo Bộ trưởng, chương trình mục tiêu quốc gia là một trong những cấu phần của tổng thể các chính sách mà Đảng, Nhà nước và Chính phủ triển khai nhằm không ngừng nâng cao đời sống người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế, hướng tới mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.