Sáng 19/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Luật sư (sửa đổi). Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình.
Bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội
Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) gồm 6 chương, 36 điều (giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành).
Về xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề của luật sư. Dự thảo Luật bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, có đạo đức tốt và liêm chính; bắt buộc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn; đồng thời cho phép giảng viên trong lĩnh vực pháp luật tại cơ sở đào tạo đại học chuyên ngành về pháp luật hoặc cơ sở đào tạo các chức danh tư pháp trở thành luật sư.
Rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp đăng ký tập sự và gia nhập Đoàn thành đăng ký gia nhập Đoàn Luật sư để tập sự; gộp kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư thành kỳ thi quốc gia về luật sư).
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Hội đồng tuyển chọn luật sư liên ngành, độc lập do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập với sự tham gia của Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam làm Phó Chủ tịch thường trực; đại diện Tòa án nhân dân tối cao, cơ sở đào tạo, chuyên gia và luật sư làm ủy viên.
Hội đồng thực hiện việc đánh giá người đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện để được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư cho phép luật sư tập sự thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý; bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội và minh bạch quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng; quy định rõ các trường hợp thu hồi Chứng chỉ, Giấy đăng ký hoạt động.
Về phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy tổ chức hành nghề luật sư phát triển chuyên nghiệp, hiệu quả dự thảo Luật bổ sung khái niệm dịch vụ pháp lý; cấm mạo danh luật sư, quảng cáo trái phép, thu thù lao bất hợp pháp, trừ trường hợp thực hiện dịch vụ về chuyên môn.
Cho phép luật sư ký hợp đồng với cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, thẩm định dự án trọng điểm, làm hòa giải viên, trọng tài viên, quản tài viên.
Quy định rõ trách nhiệm của Nhà nước và cơ quan tố tụng trong bảo đảm quyền hành nghề; trách nhiệm của Nhà nước trong phát triển luật sư hội nhập, hỗ trợ luật sư vùng khó khăn và thu hút luật sư kiều bào hành nghề ở Việt Nam. Nghiêm cấm các hành vi cản trở, đe dọa, can thiệp trái pháp luật...
Dự thảo Luật cũng quy định Chính phủ thống nhất quản lý Nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư trên toàn quốc; Nhà nước tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm quyền, nghĩa vụ của luật sư và hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất đối với các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao.
Tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư được tăng cường 7 nhiệm vụ và điều chỉnh 1 nhiệm vụ; phân quyền triệt để cho Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam giải quyết khiếu nại nội bộ; đồng thời, quy định Chủ tịch, Phó Chủ tịch Liên đoàn không quá 65 tuổi tính đến thời điểm tổ chức Đại hội và giữ chức vụ không quá 2 nhiệm kỳ liên tiếp.
Dự thảo Luật cũng phân cấp cho Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định thành lập Đoàn Luật sư, chi nhánh Đoàn Luật sư, phê duyệt đề án tổ chức Đại hội, phương án nhân sự và phê chuẩn kết quả Đại hội.
Bảo đảm tính khả thi, khách quan, minh bạch của kỳ thi quốc gia về luật sư
Thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Uỷ ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Luật sư.
Về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư, Uỷ ban này cơ bản tán thành việc bổ sung tiêu chuẩn đối với luật sư nhằm tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng của đội ngũ luật sư. Tuy nhiên, đề nghị làm rõ hơn tiêu chuẩn của luật sư là "kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực".
Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo quy định của Luật Luật sư hiện hành, người muốn trở thành luật sư phải đáp ứng tiêu chuẩn là "có bằng cử nhân luật". Dự thảo Luật quy định theo hướng cho phép người có bằng thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật mà không có bằng cử nhân luật có thể trở thành luật sư. Về nội dung này, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục đánh giá kỹ tác động của việc sửa đổi tiêu chuẩn này để có phương án phù hợp.
Về Hội đồng tuyển chọn luật sư, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với việc tổ chức, thành lập và chức năng của Hội đồng tuyển chọn luật sư.
Có ý kiến đề nghị nghiên cứu, bổ sung một số đối tượng khác tham gia vào Hội đồng tuyển chọn luật sư như đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao, đại diện Hội luật gia Việt Nam...
Một số ý kiến khác đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng kỳ thi và tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư cần có tính kế thừa công việc đang thực hiện, kế thừa vị trí, vai trò mà Liên đoàn Luật sư Việt Nam đang tham gia vào công tác này và bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69 của Ban Bí thư .
Đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ hơn về nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực của Hội đồng tuyển chọn luật sư; tiếp tục nghiên cứu, quy định một số nguyên tắc nhằm bảo đảm tính khả thi, khách quan, minh bạch của kỳ thi quốc gia về luật sư...
