Doanh nghiệp, KOL và sàn TMĐT chạy đua thích ứng luật mới: Minh bạch để phát triển bền vững

"Luật chơi" rõ ràng cho hệ sinh thái thương mại điện tử

Tại hội nghị Triển khai Luật Thương mại Điện tử và các quy định liên quan diễn ra tại Tp.HCM vào ngày 24/7 đã nhận được nhiều ý kiến từ các chuyên gia, doanh nghiệp thương mại điện tử cùng cơ quan chuyên trách quản lý thị trường.

Ông Nguyễn Anh Thanh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam cho rằng, trước đây, các quy định pháp luật liên quan đến thương mại điện tử còn chưa hoàn thiện, khiến nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm do chưa hiểu đầy đủ quy định.

"Có những trường hợp cố tình vi phạm, nhưng cũng có rất nhiều người vô tình vi phạm pháp luật, dẫn đến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Điều này cũng khiến không ít nhãn hàng còn e ngại khi tham gia thương mại điện tử", ông Thanh chia sẻ.

Theo ông, việc Luật Thương mại điện tử được ban hành sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn, giúp doanh nghiệp, người bán và các nền tảng có cơ sở để hoạt động minh bạch, từ đó thúc đẩy niềm tin của thị trường.

Ở góc độ doanh nghiệp vận hành hệ sinh thái KOL/KOC, bà Nguyễn Như Quỳnh, Giám đốc Melive Vietnam, cho biết đơn vị đang đóng vai trò kết nối giữa nhà bán hàng với các nhà sáng tạo nội dung.

Hiện doanh nghiệp đang vận hành gần 100 phiên livestream và hoạt động giới thiệu sản phẩm mỗi ngày, đồng nghĩa với việc phải xử lý khối lượng nội dung rất lớn và liên tục cập nhật các quy định pháp luật mới.

Theo bà Quỳnh, điểm khó hiện nay không nằm ở khả năng sáng tạo của KOL/KOC mà ở việc họ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức pháp lý.

"Các bạn có khả năng sáng tạo nội dung rất tốt, truyền tải thông điệp hiệu quả đến người tiêu dùng. Tuy nhiên, nền tảng pháp lý để hiểu đúng, hiểu đủ và tuân thủ chính sách vẫn còn là trở ngại mà chúng tôi thường xuyên phải hỗ trợ", bà nói.

Do đó, ngoài các hội nghị, hội thảo, doanh nghiệp mong muốn có thêm các công cụ và kênh tương tác thường xuyên để cập nhật quy định mới, hỗ trợ KOL, KOC và nhà bán hàng tuân thủ pháp luật.

Theo bà Quỳnh, khi có hệ thống hỗ trợ hiệu quả, hành lang pháp lý sẽ không chỉ là công cụ quản lý hay chế tài mà còn trở thành chuẩn mực giúp hoạt động thương mại điện tử phát triển chuyên nghiệp hơn.

Minh bạch hàng hóa, quảng cáo và bản quyền là yêu cầu bắt buộc

Ông Nguyễn Thanh Đảo, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Tp.HCM nhận định, ranh giới giữa quảng cáo và bán hàng trên môi trường số ngày càng mờ nhạt.

"Nay chỉ trong một phiên livestream, doanh nghiệp vừa xây dựng thương hiệu vừa bán hàng ngay lập tức. Vì vậy, việc đồng bộ quy định giữa Luật Quảng cáo và Luật Thương mại điện tử là rất cần thiết", cho biết.

Theo hiệp hội, ba vấn đề người kinh doanh cần đặc biệt lưu ý gồm chất lượng hàng hóa, xuất xứ hàng hóa và nghĩa vụ thuế.

Trong đó, nếu chất lượng thực tế không đạt theo mức công bố, doanh nghiệp có thể đối mặt với những rủi ro pháp lý rất lớn.

Hiệp hội cũng cảnh báo về nguy cơ vi phạm bản quyền âm nhạc khi livestream hoặc đăng tải video lên mạng xã hội.

Theo chia sẻ, nhiều đơn vị nhầm tưởng việc được cấp phép biểu diễn đồng nghĩa với quyền phát tán video trên nền tảng số. Tuy nhiên, đây là hai loại quyền hoàn toàn khác nhau và đã có trường hợp doanh nghiệp bị khởi tố vì vi phạm bản quyền.

Đại diện Hiệp hội Quảng cáo Tp.HCM đồng thời kiến nghị các cơ quan quản lý không chỉ dừng ở một hội nghị phổ biến luật mà cần xây dựng cơ chế cập nhật thường xuyên hàng tuần hoặc hàng tháng để cộng đồng doanh nghiệp kịp thời nắm bắt các quy định mới.

Trong khi đó, đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng giai đoạn đầu thực thi luật chắc chắn sẽ tạo áp lực cho doanh nghiệp khi phải tìm hiểu đồng thời nhiều quy định về thương mại điện tử, thuế, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Tuy nhiên, về lâu dài, những quy định rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp biết chính xác "việc gì được làm, việc gì không được làm", từ đó giảm tình trạng nhập nhằng như trước đây giữa sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và người bán hàng.

Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi Cục Quản lý thị trường (QLTT) Tp.HCM cho biết thương mại điện tử phát triển mạnh cũng kéo theo nguy cơ gia tăng hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Do đó, ngoài kiểm tra tại thị trường truyền thống, lực lượng chức năng đang tăng cường giám sát trên không gian mạng.

Theo đại diện Quản lý thị trường, việc kiểm tra không chỉ diễn ra trong giờ hành chính mà được thực hiện cả ngày lẫn đêm, bởi hoạt động kinh doanh trên môi trường số diễn ra liên tục.

Lực lượng chức năng cũng phối hợp với công an, hải quan, cơ quan thuế cùng nhiều đơn vị khác để kiểm soát từ khâu nhập khẩu, vận chuyển, lưu kho đến phân phối và tiêu thụ hàng hóa.

Song song với đó, cơ quan quản lý sử dụng các công cụ công nghệ, dữ liệu từ doanh nghiệp để rà soát, sàng lọc các tài khoản có dấu hiệu vi phạm trên các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử.

Ông Huy nhấn mạnh, mục tiêu không phải gây khó cho doanh nghiệp mà là xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ người tiêu dùng và những đơn vị làm ăn chân chính.

Về phía đại diện doanh nghiệp Be Balance cũng khẳng định doanh nghiệp xác định việc minh bạch trong thương mại điện tử không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm để xây dựng nền tảng kinh doanh bền vững.

"Nếu tất cả các chủ thể cùng tuân thủ quy định, thương mại điện tử Việt Nam sẽ phát triển minh bạch, chuyên nghiệp và tạo niềm tin lớn hơn cho người tiêu dùng", đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Livestream, sàn thương mại điện tử bị lợi dụng để tiêu thụ hàng giả

Tình trạng lợi dụng livestream, sàn thương mại điện tử để tiêu thụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang diễn biến phức tạp. Công an Tp. Đồng Nai cho biết sẽ tăng cường đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời khuyến cáo người dân nâng cao ý thức khi mua bán trên môi trường số.