Doanh nghiệp Nhà nước cần phải có tư duy “nghĩ lớn, làm lớn”

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 5, 24/03/2022 | 11:28
Khối doanh nghiệp Nhà nước cũng cần được “cởi trói”, cần thay đổi tư duy để có các dự án quy mô lớn, có tính chất lan tỏa đối với các nền kinh tế khác.

Trình bày tham luận tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) diễn ra sáng 24/3, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, khu vực DNNN luôn có một ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển của đất nước trong từng giai đoạn, từng kỳ Đại hội Đảng.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng bày tỏ mong muốn, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ có những quyết sách quan trọng, căn cơ để có thể “cởi trói”, tạo động lực mạnh mẽ, khơi thông nguồn lực để DNNN có thể đóng góp nhiều hơn nữa đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Theo đó, người đứng đầu ngành Kế hoạch và Đầu tư nêu rõ 8 giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các DNNN.

Thay đổi quan điểm về cổ phần hoá

Trong giải pháp đầu tiên, Bộ trưởng nhắc đến việc tăng đầu tư, tăng đổi mới sáng tạo và áp dụng khoa học công nghệ, nâng cao hiệu quả hoạt động để DNNN thực hiện vị trí, vai trò mở đường, dẫn dắt, cùng với khu vực tư nhân trong nước xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, có sức chống chịu tốt hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045.

Cần có giải pháp cụ thể phát huy lợi thế, huy động và khai thác có hiệu nguồn lực mà DNNN đang quản lý và sử dụng. Nghiên cứu, xây dựng hệ thống cơ chế vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quyền của chủ sở hữu; vừa tạo điều kiện cho DNNN, đặc biệt là DNNN quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong các ngành kinh tế chủ lực, có đầy đủ quyền tự chủ, được hoạt động và cạnh tranh bình đẳng với các doanh nghiệp khác.

“Cần phải có tư duy, DNNN đầu đàn, dẫn dắt cần phải “nghĩ lớn, làm lớn”, đầu tư các dự án quy mô lớn, có tính chất lan tỏa đối với nền kinh tế và các thành phần kinh tế khác”, Bộ trưởng nêu rõ.

Kinh tế vĩ mô - Doanh nghiệp Nhà nước cần phải có tư duy “nghĩ lớn, làm lớn”

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại hội nghị (Ảnh: VGP).

Giải pháp thứ hai, cần gắn phát triển DNNN với thực hiện chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực của nền kinh tế. Xác định rõ ngành, lĩnh vực then chốt cần có sự hiện diện của DNNN phù hợp với định hướng phát triển bền vững của đất nước như năng lượng tái tạo, công nghiệp công nghệ cao, kết cấu hạ tầng quan trọng của quốc gia….

Khuyến khích các DNNN chuyển đổi mô hình phát triển hướng tới sử dụng năng lượng sạch, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững, bao trùm và nhân văn theo cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP 26.

Tiếp đến, Bộ trưởng yêu cần thay đổi nhận thức, quan điểm về cổ phần hóa, thoái vốn đầu tư nhà nước tại doanh nghiệp.

“Mục tiêu của cổ phần hóa, thoái vốn không phải là rút vốn nhà nước ra khỏi DNNN, thu hẹp phạm vi, quy mô của khu vực DNNN, mà tái cơ cấu lại danh mục đầu tư, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị đầu tư của nhà nước tại doanh nghiệp nói chung và của từng DNNN nói riêng”, Bộ trưởng nói.

Hiện nay, sau hơn 30 năm sắp xếp, đổi mới DNNN mà trọng tâm là cổ phần hóa, thoái vốn. Nếu loại trừ các doanh nghiệp quốc phòng, an ninh và nông lâm nghiệp thì chỉ còn 94 DNNN quy mô lớn gồm: 9 tập đoàn kinh tế; 67 tổng công ty nhà nước, 18 công ty hoạt động theo mô hình nhóm công ty mẹ-công ty con.

Các DNNN nói trên đang nắm giữ khoảng 90% tổng tài sản, 88% tổng doanh thu và 86% lợi nhuận trước thuế của toàn bộ DNNN trên phạm vi toàn quốc.

Đẩy mạnh ngăn ngừa sai phạm, gây thất thoát

Giải pháp thứ 4 mà Bộ trưởng nhắc đến là xây dựng và phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia đồng bộ về DNNN, tài sản nhà nước để đánh giá, theo dõi và giám sát; qua đó, có định hướng phù hợp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của DNNN.

Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý thông tin về doanh nghiệp nhà nước trên nguyên tắc đo lường được, khách quan, kịp thời và minh bạch nhằm tăng cường giám sát hoạt động của DNNN tức thời, phát hiện sớm các rủi ro, ngăn ngừa sai phạm, thất thoát, lãng phí.

Tiếp đến, các Bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp cần phải thay đổi cách thức làm việc, chủ động thực hiện đầy đủ và hiệu lực các quyền chủ sở hữu tại doanh nghiệp theo quy định pháp luật và thông lệ quốc tế; không can thiệp vào quá trình điều hành, quản trị kinh doanh tại doanh nghiệp.

Cùng với đó, hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước thông qua việc phân công 1 Bộ làm đầu mối quản lý nhà nước thực hiện giám sát hoạt động của cơ quan đại diện chủ sở hữu, xây dựng định hướng phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

Kinh tế vĩ mô - Doanh nghiệp Nhà nước cần phải có tư duy “nghĩ lớn, làm lớn” (Hình 2).

Tổng Công ty Sông Hồng là một trong những doanh nghiệp điển hình trong việc cổ phần hoá doanh nghiệp Nhà nước thất bại.

Thứ bảy, xây dựng cơ chế giám sát và nâng cao hiệu quả giám sát hơn theo các phương thức: Đánh giá hiệu quả hoạt động/đầu tư theo chỉ tiêu tài chính tổng thể, không đi theo từng dự án/hoạt động cụ thể; Nâng cao trách nhiệm giải trình của DNNN trước cơ quan đại diện chủ sở hữu, Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp.

Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong thực hiện giám sát hoạt động của DNNN để đảm bảo hiệu quả trong việc phát hiện sớm các sai phạm, cảnh báo các nguy cơ làm DNNN bị thua lỗ, mất vốn nhà nước.

Trong giải pháp thứ 8, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu cơ chế, chính sách tiền lương gắn với năng suất lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là đối với quản lý cấp cao của doanh nghiệp.

Đổi mới công tác quản lý cán bộ, đặc biệt là cán bộ cấp cao để tuyển dụng hoặc thuê cán bộ chất lượng cao, có thể xem xét cả các tổng giám đốc nước ngoài thí điểm tại một số tập đoàn kinh tế, tổng công ty.

Trong phần trình bày, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, trong bối cảnh Chính phủ đang tiếp tục nỗ lực xây dựng các giải pháp thúc đẩy hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam cùng với các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, doanhnghiệp vừa và nhỏ đã được ban hành đồng bộ và có hiệu quả, trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện đồng bộ pháp luật, cơ chế chính sách đảm bảo hiệu quả, hiệu lực để “cởi trói” DNNN nhằm phát huy được lợi thế, khắc phục hạn chế, tận dụng cơ hội phát triển, hiện thực hóa vai trò, vị trí của DNNN trong nền kinh tế.

Xem thêm: 

2 vấn đề của doanh nghiệp Nhà nước được "mổ xẻ" tại hội nghị với Thủ tướng

Đóng góp của doanh nghiệp Nhà nước chưa xứng với tiềm năng vốn có

2 vấn đề của doanh nghiệp Nhà nước được "mổ xẻ" tại hội nghị với Thủ tướng

Thứ 5, 24/03/2022 | 08:58
Hội nghị toàn quốc của Thủ tướng với DNNN là cơ hội để "xốc lại" tinh thần tái cơ cấu trong DNNN, nhằm đẩy "cỗ xe" DNNN lăn bánh, chuyển động nhanh hơn.

Tổng Công ty Sông Hồng đứng trước nguy cơ mất trắng hàng trăm tỷ đồng

Thứ 3, 22/03/2022 | 15:21
Đầu tư góp vốn vào Công ty Thép Sông Hồng - doanh nghiệp đang tiến hành thủ tục giải thể, Tổng Công ty Sông Hồng khả năng cao sẽ mất trắng hơn 100 tỷ đồng.

"Không đánh đồng cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước là cổ phần hóa"

Thứ 2, 28/02/2022 | 20:21
Thủ tướng yêu cầu cơ cấu lại có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những doanh nghiệp yếu kém nhưng tránh đồng nhất "cơ cấu lại" là cổ phần hóa doanh nghiệp.

Giải quyết những "nút thắt" trong cổ phần hóa

Thứ 3, 17/08/2021 | 13:00
Trong bối cảnh thoái vốn và cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước vẫn “ì ạch” suốt thời gian qua, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 22/2021/QĐ-TTg quy định tiêu chí phân loại, doanh nghiệp có vốn nhà nước thực hiện chuyển đổi sở hữu, sắp xếp lại, thoái vốn giai đoạn 2021 - 2025.
Cùng tác giả

Kế hoạch bất khả thi của Petrocons - tổng thầu dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2

Thứ 2, 16/05/2022 | 14:20
“Lỗ luỹ kế của Petrocons còn hơn 3.659 tỷ đồng. Hàng năm có thể đem lại lợi nhuận nhưng để không còn lỗ luỹ kế nữa quả thực rất khó khăn", Chủ tịch PVX thừa nhận.

Doanh nghiệp ngành điện thăng hoa trong quý đầu năm 2022

Thứ 2, 16/05/2022 | 09:45
Sản lượng tiêu thụ cùng giá bán điện tăng giúp biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp ngành điện được cải thiện đáng kể trong quý I/2022.

Lợi nhuận phân hoá của doanh nghiệp ngành cao su quý I/2022

Thứ 2, 16/05/2022 | 07:30
Lợi nhuận của các DN cao su có sự phân hóa chủ yếu do ảnh hưởng bởi các khoản thu tài chính từ công ty con hay hoạt động khác như thanh lý cây cao su, đền bù đất.

Tới năm 2025, có ít nhất 10 doanh nghiệp Nhà nước vốn hóa hơn 5 tỷ USD

Chủ nhật, 15/05/2022 | 16:09
Chính phủ đặt mục tiêu có ít nhất 10 tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước có vốn chủ sở hữu hoặc vốn hóa 5 tỷ USD trên thị trường chứng khoán trong 5 năm tới.

Phong toả gần 13 tỷ đồng của Công ty Xây lắp Dầu khí tại Vietinbank

Thứ 7, 14/05/2022 | 13:38
Cục Thi hành án dân sự Tp.Hà Nội mới có quyết định phong toả tài sản 12,8 tỷ đồng của Petrocons do công ty này không thực hiện nghĩa vụ thi hành án thời gian qua.
Cùng chuyên mục

4 tháng đầu năm 2022, ngân sách nhà nước bội thu hơn 175.000 tỷ đồng

Thứ 2, 16/05/2022 | 22:46
Tổng thu ngân sách Nhà nước đã đạt 645.300 tỷ đồng, hoàn thành 45,7% dự toán và tăng 13,3% so cùng kỳ năm trước, sau 4 tháng đầu năm.

Kinh tế Việt Nam tháng 4/2022: Vững chắc trước căng thẳng thế giới

Thứ 2, 16/05/2022 | 16:22
Kinh tế Việt Nam đang tiếp tục đà phục hồi bất chấp xung đột Nga - Ukraine, tuy nhập khẩu chậm lại do tình hình phong tỏa tại Trung Quốc.

Lâm Đồng: Lên kế hoạch để thi công cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương

Thứ 2, 16/05/2022 | 15:01
Theo báo cáo từ Sở TN&MT tỉnh Lâm Đồng, thông qua khảo sát cho thấy cần hàng triệu m3 đất san lấp, đá xây dựng và cát để thi công tuyến cao tốc Bảo Lộc-Liên Khương.

Xuất khẩu dệt may còn nhiều dư địa tại thị trường Nam Mỹ

Chủ nhật, 15/05/2022 | 18:58
Dệt may Việt Nam rất phát triển, đáp ứng được nhiều đơn hàng lớn với mức yêu cầu cao nhưng mức độ cung ứng cho thị trường khu vực Nam Mỹ chỉ chiếm số lượng hạn chế.

Tới năm 2025, có ít nhất 10 doanh nghiệp Nhà nước vốn hóa hơn 5 tỷ USD

Chủ nhật, 15/05/2022 | 16:09
Chính phủ đặt mục tiêu có ít nhất 10 tập đoàn, doanh nghiệp Nhà nước có vốn chủ sở hữu hoặc vốn hóa 5 tỷ USD trên thị trường chứng khoán trong 5 năm tới.
     
Nổi bật trong ngày

Lâm Đồng: Lên kế hoạch để thi công cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương

Thứ 2, 16/05/2022 | 15:01
Theo báo cáo từ Sở TN&MT tỉnh Lâm Đồng, thông qua khảo sát cho thấy cần hàng triệu m3 đất san lấp, đá xây dựng và cát để thi công tuyến cao tốc Bảo Lộc-Liên Khương.

Kinh tế Việt Nam tháng 4/2022: Vững chắc trước căng thẳng thế giới

Thứ 2, 16/05/2022 | 16:22
Kinh tế Việt Nam đang tiếp tục đà phục hồi bất chấp xung đột Nga - Ukraine, tuy nhập khẩu chậm lại do tình hình phong tỏa tại Trung Quốc.

4 tháng đầu năm 2022, ngân sách nhà nước bội thu hơn 175.000 tỷ đồng

Thứ 2, 16/05/2022 | 22:46
Tổng thu ngân sách Nhà nước đã đạt 645.300 tỷ đồng, hoàn thành 45,7% dự toán và tăng 13,3% so cùng kỳ năm trước, sau 4 tháng đầu năm.