Giám sát ngay an toàn thực phẩm sau vụ 300 tấn lợn bệnh vào trường học

Sáng 2/4, tiếp tục phiên họp thứ 56, UBTVQH cho ý kiến về báo cáo kết quả thực hiện Chương trình giám sát năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, dự kiến Chương trình giám sát năm 2027 của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tập trung giám sát ngay an toàn thực phẩm trong năm 2026

Tham gia góp ý kiến, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị báo cáo cần rút gọn hơn, đi thẳng vào vấn đề. 

Các nhận định, đánh giá, kết quả đạt được cũng như những hạn chế, bất cập cần trình bày rõ, kèm theo số liệu và phụ lục để tiện theo dõi; làm nổi bật hơn đổi mới trong hoạt động giám sát thời gian qua.

Về dự kiến chương trình giám sát chuyên đề năm 2027, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét bổ sung một chuyên đề giám sát đang rất nóng hiện nay, đó là việc triển khai các cơ chế, chính sách do Quốc hội ban hành để thực hiện Nghị quyết 57 trong lĩnh vực khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cần làm rõ Quốc hội đã làm được gì, các bộ, ngành, địa phương thực hiện ra sao, còn những vướng mắc gì cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung.

"Thực tế hiện nay, lĩnh vực khoa học, công nghệ được xác định là rất quan trọng, nguồn lực đã được bố trí nhưng việc giải ngân còn nhiều vướng mắc. Do đó, cần đi sâu giám sát để làm rõ nguyên nhân do thủ tục, do tổ chức thực hiện hay do các yếu tố khác", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội chỉ đạo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì xây dựng chuyên đề giám sát ngắn gọn, hiệu quả; không tổ chức đoàn rầm rộ mà tận dụng các phương thức hiện đại, hệ thống thông tin để triển khai giám sát.

Trước mắt, đề nghị Văn phòng Quốc hội phối hợp giám sát ngay việc thực hiện Nghị quyết 57 trong chính các cơ quan của Quốc hội, đặc biệt là vấn đề phân bổ và giải ngân nguồn vốn. Sau đó, có thể mở rộng giám sát tại một số địa phương hoặc bộ, ngành có liên quan trực tiếp.

Bên cạnh đó, đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính tập trung giám sát việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Cần làm rõ tăng trưởng đến từ đâu, do ai thực hiện, Quốc hội đã ban hành những cơ chế, chính sách gì để Chính phủ điều hành đạt mục tiêu này, tránh cách làm chung chung, dàn trải, thiếu trọng tâm.

Đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cần tập trung giám sát ngay trong năm 2026 bám sát các vấn đề nóng phát sinh trên thực tế như vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào trường học tại Hà Nội vừa qua.

Về giám sát thủ tục hành chính, Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu cần triển khai ngay trong năm 2026.

Qua thực tế làm việc tại Tp.Hồ Chí Minh, hiện còn khoảng 40% thủ tục hành chính của các bộ, ngành chưa được phân cấp về địa phương. Do đó, cần xác định rõ các thủ tục này thuộc bộ, ngành nào, đơn vị nào, lĩnh vực gì để báo cáo cụ thể.

Nhấn mạnh chỉ khi làm rõ mới nâng cao hiệu quả giám sát, tránh tình trạng báo cáo chung chung, thiếu địa chỉ, thiếu trách nhiệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị đổi mới mạnh mẽ cách nghĩ, cách làm trong hoạt động giám sát.

Coi trọng công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng đề nghị cần đặc biệt nhấn mạnh và coi trọng công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, ông cho rằng đây phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục hằng ngày của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban, không chỉ dừng lại ở báo cáo theo quý. 

Theo ông, cần nghiên cứu thực hiện chế độ báo cáo hằng tháng về tình hình ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, hiện nay luật ngày càng được xây dựng theo hướng ngắn gọn, giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung, nếu các Ủy ban chủ trì thẩm tra không kiểm soát chặt chẽ hệ thống văn bản hướng dẫn thì việc thực thi sẽ thiếu hiệu quả.

Do đó, công tác này cần được đặt thành nhiệm vụ trọng tâm, liên tục, gắn với trách nhiệm của tất cả các Ủy ban.

Liên quan giám sát an toàn thực phẩm, bà Nguyễn Thanh Hải - Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho hay dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI tại Kỳ họp thứ 2.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường được giao chủ trì thẩm tra dự luật này nên đã có chương trình, kế hoạch để giám sát việc triển khai luật, tổng hợp thẩm tra luật, cũng như tổ chức các đợt lấy ý kiến chuyên gia.

Vì vậy, nếu được bà đề xuất giao cho thực hiện giám sát đồng hành với thẩm tra dự luật. Đồng thời, việc giám sát trong năm 2026 là phù hợp. Bởi đến tháng 10 phải có báo thẩm tra dự Luật An toàn thực phẩm sửa đổi.

Kết luận nội dung, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết cơ bản, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với báo cáo kết quả thực hiện chương trình giám sát năm 2025, những tháng đầu năm 2026 và dự kiến chương trình giám sát năm 2027.

Về chương trình giám sát năm 2026 và 2027, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tập trung giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật một cách bài bản hơn; đồng thời rà soát, điều chỉnh hoạt động giám sát chuyên đề theo hướng lựa chọn các lĩnh vực nóng, cách làm nhanh, hiệu quả, ngắn gọn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trong năm 2026, giao cho các Ủy ban chủ động xác định chuyên đề giám sát theo chức năng, nhiệm vụ và các Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả, kịp thời phản ánh với cấp có thẩm quyền, đồng hành với chương trình giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Các lĩnh vực trọng tâm gồm: thực hiện Nghị quyết 57, về tăng trưởng 2 con số; an toàn thực phẩm; cải cách hành chính; tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; phát triển kinh tế tư nhân…

Phạm vi giám sát tập trung vào thời gian từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026. UBTVQH yêu cầu tổ chức đoàn giám sát tinh gọn, phương pháp linh hoạt, triển khai nhanh, hiệu quả để sớm có số liệu báo cáo cấp có thẩm quyền.

Trên cơ sở kết quả giám sát năm 2026, đến năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, quyết định nội dung nào nâng lên thành chuyên đề giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nội dung nào trình Quốc hội giám sát tối cao tại nghị trường.