Phát huy nguồn lực, xây dựng mô hình phù hợp từng địa bàn
Thực hiện các chỉ đạo của Hội Luật gia Việt Nam như: Hướng dẫn số 133 về tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu; Công văn số 138 về chỉ đạo điểm thực hiện Đề án "Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2024–2030"; Công văn số 139 về nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật định kỳ, Hội Luật gia Tp.Hải Phòng đã tổ chức Hội nghị triển khai với tinh thần chủ động, quyết liệt.
Là một trong 5 địa phương được Hội Luật gia Việt Nam lựa chọn triển khai điểm Đề án, Hội Luật gia Hải Phòng không chỉ coi đây là vinh dự mà còn xác định rõ trách nhiệm, yêu cầu cao về chất lượng tổ chức thực hiện. Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Hội Luật gia thành phố, Giám đốc các Trung tâm tư vấn pháp luật và đại diện các chi hội luật gia cơ sở được lựa chọn thực hiện điểm.
Hải Phòng là một trong 5 địa phương được giao triển khai Đề án "Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2024–2030.
Phát biểu chỉ đạo, bà Nguyễn Thị Mai – Chủ tịch Hội Luật gia thành phố nhấn mạnh, việc triển khai các văn bản không dừng ở hình thức mà phải đi vào chiều sâu, gắn với nhu cầu thực tiễn của từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Phong trào "Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật" cần được cụ thể hóa bằng hành động, phát huy vai trò, trách nhiệm của mỗi hội viên.
Một trong những nội dung trọng tâm được thống nhất là tổ chức định kỳ hàng tháng các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý miễn phí cho người dân. Các đơn vị có thể lựa chọn ngày 5 hàng tháng hoặc một ngày cố định trong tuần đầu tiên để triển khai, qua đó tạo sự đồng bộ và từng bước hình thành "thói quen pháp lý" trong cộng đồng.
Tại hội nghị, nhiều ý kiến đã tập trung phân tích thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp cụ thể. Một lợi thế nổi bật của Hải Phòng là đội ngũ tư vấn viên pháp luật giàu kinh nghiệm, trong đó có nhiều giảng viên, chuyên gia tham gia giảng dạy tại các cơ sở đào tạo và trực tiếp tuyên truyền pháp luật tại các trại giam. Đây là nguồn lực chất lượng cao cần được khai thác hiệu quả.
Hội nghị cũng thống nhất đề xuất bổ sung thêm báo cáo viên pháp luật nhằm tăng cường lực lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao. Bên cạnh đó, các đại biểu cho rằng cần sớm hoàn thiện tổ chức bộ máy, xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng giữa Hội Luật gia với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan.
Vai trò của các Chi hội luật gia cơ sở được xác định là "mắt xích quan trọng nhất", bởi đây là lực lượng trực tiếp nắm bắt nhu cầu của người dân. Mỗi địa bàn có đặc thù riêng nên cần xây dựng nội dung tuyên truyền phù hợp.
Thực tế cho thấy, tại một số địa phương, nhu cầu pháp lý tập trung vào lĩnh vực đất đai, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; trong khi ở những nơi khác, các vấn đề nổi bật lại là an toàn giao thông, pháp luật doanh nghiệp hay giáo dục học đường. Điều này đòi hỏi các Chi hội phải chủ động khảo sát, xây dựng nội dung tuyên truyền sát thực tiễn, tránh dàn trải.
Đại diện Đoàn Luật sư thành phố đề xuất tổ chức lực lượng theo nhóm chuyên môn, mỗi tháng triển khai ít nhất một buổi tuyên truyền, tư vấn theo chuyên đề. Cách làm này giúp nâng cao chất lượng nội dung, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có. Ngoài ra, việc linh hoạt thời gian tổ chức, kể cả vào cuối tuần, cũng được xem là giải pháp phù hợp để tăng khả năng tiếp cận của người dân.
Gỡ khó về kinh phí, mở rộng đối tượng phục vụ
Một trong những vấn đề được quan tâm là kinh phí hoạt động, đặc biệt nhiều Chi hội cấp xã, phường vẫn gặp khó khăn. Do đó, các đại biểu đề xuất cần tăng cường xã hội hóa, tranh thủ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Đồng thời, cần có cơ chế điều phối, hỗ trợ giữa các đơn vị để đảm bảo triển khai đồng đều.
Đáng chú ý, Hội nghị đã đề cập đến việc mở rộng hoạt động tư vấn pháp luật tại doanh nghiệp. Đây là hướng đi mới, phù hợp bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Việc cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật mà còn tạo thêm kênh hỗ trợ thiết thực, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh tại địa phương.
Trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, nhiều ý kiến đánh giá đây là mô hình hiệu quả cần được nhân rộng. Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ, cần có hướng dẫn cụ thể về quy trình, cơ chế phối hợp và phân công trách nhiệm giữa các chi hội. Việc xây dựng danh sách đầu mối liên lạc rõ ràng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện.
Đại diện các Chi hội Luật gia phát biểu ý kiến đống góp.
Công tác truyền thông cũng được xác định là yếu tố then chốt. Để phong trào lan tỏa mạnh mẽ, cần tận dụng đa dạng các kênh như báo chí, mạng xã hội, hệ thống loa truyền thanh cơ sở. Việc xây dựng các nội dung pháp luật gần gũi, dễ hiểu, kết hợp với hình thức truyền tải linh hoạt sẽ giúp pháp luật đến gần hơn với người dân.
Bên cạnh những thuận lợi, Hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn như áp lực khi yêu cầu luật gia đồng thời đảm nhiệm vai trò báo cáo viên pháp luật, hay việc huy động lực lượng còn chưa đồng đều. Từ đó, các đại biểu đề xuất cần có sự điều chỉnh linh hoạt, xây dựng kế hoạch cụ thể, tránh dàn trải.
Kết luận Hội nghị, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Hải Phòng yêu cầu các đơn vị khẩn trương triển khai các nhiệm vụ trọng tâm: Hoàn thiện tổ chức bộ máy; xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng chi hội; thiết lập cơ chế phối hợp; duy trì hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật định kỳ; tăng cường truyền thông; đồng thời kịp thời báo cáo, đề xuất khó khăn, vướng mắc.
Hội cũng kiến nghị Trung ương sớm ban hành các biểu mẫu, hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất nhằm tạo thuận lợi trong quá trình triển khai. Công tác đánh giá, tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu cần được thực hiện công khai, minh bạch, tạo động lực thi đua trong toàn hệ thống.
Thanh Nhung
