Sáng 31/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước.
Tham gia góp ý kiến liên quan đến lĩnh vực giáo dục, ĐBQH Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng, giáo dục là sự nghiệp trồng người, do đó chính sách cần phải có tầm nhìn dài hạn, được chuẩn bị bài bản, thực chất và nhất quán.
Theo đại biểu, những bất cập về thi cử, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, sắp xếp trường lớp đặt ra yêu cầu cần phải rà soát đồng bộ và nâng cao chất lượng đối với lĩnh vực giáo dục.
Đại biểu đề nghị nghiên cứu đánh giá lại việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông quốc gia hiện nay, làm rõ mục tiêu, sự cần thiết, hiệu quả trong mối quan hệ đánh giá với quá trình học tập, tuyển sinh đại học và phân luồng học sinh.
"Từ đó lựa chọn phương án thi cử bảo đảm thực chất, công bằng, giảm áp lực, chi phí cho gia đình và xã hội", đại biểu An nói.
ĐBQH Trịnh Xuân An (Ảnh: Media Quốc hội).
Nhấn mạnh mỗi thay đổi trong giáo dục đều tác động đến hàng triệu học sinh, giáo viên và gia đình. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần phải đánh giá tác động đầy đủ, lắng nghe ý kiến thực chất, công bố đủ sớm và đủ lộ trình.
"Không để mỗi mùa thi đến học sinh, phụ huynh lại thấp thỏm chờ quy định mới của Bộ; nhà trường, giáo viên bị động trong điều chỉnh và dạy học. Đổi mới phải giúp học sinh học thực chất, giáo viên yên tâm dạy học, gia đình tin tưởng vào nhà trường", đại biểu Trịnh Xuân An nói.
Cùng với trang bị tri thức hiện đại, ngoại ngữ và kỹ năng, đại biểu cho rằng cần coi trọng giáo dục lịch sử, truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân bằng phương pháp sinh động gắn với các trải nghiệm thực tế.
Trước đó, ngày 29/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 và chuẩn bị cho Kỳ thi năm 2027.
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng 61.642 thí sinh so với năm 2025. Đây là kỳ thi có số lượng thí sinh đông nhất từ trước đến nay, với 2.478 điểm thi, 54.409 phòng thi và hơn 200.000 cán bộ, giáo viên tham gia.
Đây cũng là năm đầu tiên tất cả các khâu tổ chức thi được triển khai theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; 100% thí sinh đăng ký trực tuyến.
Năm 2026, có 89 thí sinh bị đình chỉ thi, tăng hơn gấp đôi so với 41 trường hợp năm trước. Đáng chú ý, có 3 giám thị vi phạm quy chế, trong khi năm 2025 không ghi nhận trường hợp nào. Qua xác minh các tố giác sau kỳ thi, cơ quan chức năng làm rõ 14 thí sinh sử dụng điện thoại di động để gian lận tại Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Nai, Cà Mau và Ninh Bình. Tất cả đều bị hủy kết quả thi theo quy định.
Nghiêm trọng hơn là sai phạm tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Bộ GD&ĐT quyết định hủy kết quả thi ngày 11 và 12/6 tại điểm thi này, tổ chức thi lại vào ngày 14 và 15/8 để bảo đảm công bằng cho thí sinh. Theo báo cáo tại hội nghị, vụ án liên quan đã được khởi tố, với 41 người bị khởi tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Những vụ việc nói trên đặt ra yêu cầu chấn chỉnh kỷ luật, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ tổ chức thi, không để kẽ hở quy trình bị lợi dụng.
Ông Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), nhìn nhận những vi phạm đã xảy ra, đặc biệt là tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang và một số địa phương, cho thấy cần nghiêm túc nhìn nhận những hạn chế, rút kinh nghiệm và có giải pháp khắc phục trước kỳ thi tiếp theo.
Từ thực tiễn năm 2026, Bộ GD&ĐT cho biết sẽ rà soát, sửa đổi, bổ sung quy chế thi, tập trung phòng ngừa gian lận từ khâu chuẩn bị đến tổ chức, kiểm tra và hậu kiểm.
Một trong những giải pháp đáng chú ý là nghiên cứu bổ sung hệ thống camera giám sát tại tất cả phòng thi và khu vực thi. Dữ liệu camera sẽ phục vụ hậu kiểm, xác minh và xử lý vi phạm.
Việc sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay, tăng cường kiểm tra chéo và đổi mới phương thức giám sát cũng được xem xét để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế trách nhiệm con người. Bộ GD&ĐT định hướng siết chặt việc lựa chọn, bố trí và quản lý cán bộ; xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng vị trí công tác để gian lận hoặc tiếp tay gian lận.
Phương án bố trí điểm thi cũng được nghiên cứu theo hướng tập hợp thí sinh từ các trường khác nhau tại cùng một điểm thi. Nếu không thể thực hiện, địa phương cần xin ý kiến Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh trước khi quyết định.
