Môn Ngữ văn: Không lấy lời giảng của giáo viên áp đặt suy nghĩ học sinh

Môn Ngữ văn: Không lấy lời giảng của giáo viên áp đặt suy nghĩ học sinh

Nguyễn Hoa Trà
Thứ 5, 21/07/2022 | 20:49
0
Thực tế hiện nay môn Ngữ văn vẫn còn tình trạng dạy học nặng về thuyết giảng, đọc chép và yêu cầu thuộc lòng theo văn mẫu.

Mới đây, nhằm tiếp tục khắc phục tình trạng dạy học nặng về thuyết giảng, đọc chép và yêu cầu thuộc lòng theo văn mẫu, Bộ GD&ĐT đã có văn bản yêu cầu các Sở GD&ĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên thực hiện đổi mới cách dạy và cách học môn Ngữ văn.

Theo đó, nhà trường cần tăng cường việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập môn Ngữ văn; dành nhiều thời gian cho các hoạt động thực hành, vận dụng, trình bày, thảo luận để rèn luyện kĩ năng đọc, viết, nói, nghe và cảm thụ thẩm mĩ theo yêu cầu, mức độ với từng lớp học, cấp học.

Trong quá trình dạy học, giáo viên cần giao nhiệm vụ học tập rõ ràng, phù hợp với khả năng của học sinh; nêu cụ thể các yêu cầu về sản phẩm mà học sinh phải hoàn thành; chú trọng kiểm tra, đánh giá, hỗ trợ, động viên học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập.

Xây dựng kế hoạch bài dạy và tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng tăng cường rèn luyện cho học sinh phương pháp đọc, viết, nói và nghe; thực hành, trải nghiệm tiếp nhận và vận dụng kiến thức tiếng Việt, văn học thông qua các hoạt động học ở trong và ngoài lớp học.

Đối với dạy đọc, xác định rõ mục đích giúp học sinh biết cách đọc và tự đọc hiểu được văn bản; thông qua đó hình thành phẩm chất, nhân cách học sinh. Coi ngữ liệu là phương tiện và việc tìm hiểu ngữ liệu là cách thức để hình thành, phát triển năng lực đọc hiểu văn bản.

Giáo dục - Môn Ngữ văn: Không lấy lời giảng của giáo viên áp đặt suy nghĩ học sinh

Nhiều năm qua môn Ngữ văn vẫn chưa có nhiều thay đổi trong giảng dạy.

Bên cạnh việc giúp học sinh hiểu được nội dung và hình thức của văn bản, cần chú ý trang bị cho học sinh công cụ, cách thức để đọc hiểu các văn bản cùng thể loại hoặc loại hình với văn bản được học.

Ngoài ra, giáo viên có thể đưa ra những gợi ý, chỉ dẫn để giúp học sinh đọc nhưng không lấy việc phân tích, bình giảng của mình để áp đặt hay thay thế cho những suy nghĩ của học sinh.

Ở đây Bộ GD&ĐT cũng lưu ý tránh đọc chép và yêu cầu học sinh ghi nhớ kiến thức một cách máy móc. Gắn dạy đọc với các hoạt động dạy viết, nói, nghe, thực hành tiếng Việt và các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp phù hợp với từng lớp học, cấp học.

Trong quá trình dạy viết, chú trọng yêu cầu học sinh hình thành ý tưởng, biết cách trình bày ý tưởng một cách mạch lạc, sáng tạo, có sức thuyết phục để qua đó rèn luyện tư duy và cách viết các kiểu văn bản. Tập trung vào yêu cầu hướng dẫn học sinh thực hiện các bước tạo lập văn bản.

Ở mỗi bước, giáo viên có thể sử dụng, khai thác ngữ liệu minh họa một cách hợp lý giúp học sinh hiểu được đặc điểm hình thức, ngôn ngữ, phương thức biểu đạt của từng kiểu văn bản; từ đó, giúp học sinh hình thành kĩ năng viết của mình.

Cần xây dựng và tăng cường sử dụng các bài tập dạy viết gắn với các tình huống thực tiễn và giả định để học sinh nhận thức được mối quan hệ giữa yêu cầu học viết trong nhà trường với nhu cầu tạo lập các sản phẩm viết trong đời sống.

Giáo dục - Môn Ngữ văn: Không lấy lời giảng của giáo viên áp đặt suy nghĩ học sinh (Hình 2).

Các em học sinh cần được thể hiện quan điểm của mình trong các bài văn.

Tránh dùng lại các bài đã học trong sách để kiểm tra

Bộ GD&ĐT yêu cầu  việc đánh giá học sinh trong môn Ngữ văn cần đảm bảo nguyên tắc phát huy được những mặt tích cực của cá tính, trí tưởng tượng, năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học, năng lực tư duy hình tượng và tư duy logic của học sinh.

Cần tập trung thiết kế và sử dụng các câu hỏi, bài tập yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức đã học và kĩ năng đọc, viết, nói, nghe vào bối cảnh và ngữ liệu mới.

Từ đó tạo cơ hội để học sinh khám phá những tri thức mới, đề xuất ý tưởng và tạo ra sản phẩm mới; gợi mở những liên tưởng, tưởng tượng, huy động được vốn sống vào quá trình đọc, viết, nói, nghe.

Trong đánh giá kết quả học tập tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết để đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Nhà trường và các thầy cô cần khuyến khích việc xây dựng và sử dụng các đề mở trong kiểm tra, đánh giá để phát huy cao nhất khả năng sáng tạo của học sinh.

Xây dựng bộ công cụ đánh giá để hạn chế tính chủ quan, cảm tính của người chấm. Khi nhận xét, đánh giá các sản phẩm của học sinh, cần tôn trọng và khuyến khích cách nghĩ, cách cảm riêng của học sinh trên nguyên tắc không vi phạm những chuẩn mực đạo đức, văn hóa và pháp luật.

Để đạt được kết quả tốt nhất, trong quá trình giảng dạy Bộ GD&ĐT cũng đề nghị các Sở GD&ĐT tập trung đổi mới sinh hoạt chuyên môn của tổ, nhóm chuyên môn đối với môn Ngữ văn dựa trên nghiên cứu bài học.

Bên cạnh dó, tăng cường các hoạt động dự giờ để  giáo viên có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm trong dạy học môn Ngữ văn theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Bộ GD&ĐT có đang "đóng hộp" cách ra đề môn Ngữ văn?

Thứ 4, 20/07/2022 | 07:00
Khi số lượng tác phẩm có giới hạn, nếu không có sự thay đổi sẽ khó tránh được việc học tủ, đoán trúng đề.

Bộ GD&ĐT: Không có việc lộ đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn hay Toán

Thứ 5, 14/07/2022 | 19:20
Qua phối hợp xác minh, Bộ GD&ĐT khẳng định không có việc lộ đề thi môn Ngữ Văn trong khi môn Toán là thí sinh vi phạm quy chế.

Bộ GD&ĐT có đang ra đề thi theo lối mòn?

Thứ 6, 08/07/2022 | 20:33
Ngay trong ngày thi đầu tiên, nhiều thông tin trong việc lộ đề thi môn Ngữ văn và Toán khi đã xuất hiện đề dù chưa hết giờ thi.
Cùng tác giả

Tiến hành kiểm tra chéo trong quá trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT

Thứ 4, 12/06/2024 | 16:52
Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh các tỉnh phải chịu trách nhiệm trên địa bàn của mình, đảm bảo nghiêm túc, đúng quy chế.

Thứ trưởng GD&ĐT: Bảo quản, vận chuyển đề thi phải an toàn tuyệt đối

Thứ 4, 12/06/2024 | 15:00
Sáng 12/6, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc cùng đoàn công tác kiểm tra công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT tại Tp.Cần Thơ.

Không để xảy ra lợi ích nhóm trong chuyển đổi số giáo dục

Thứ 4, 12/06/2024 | 14:30
Bộ GD&ĐT lưu ý cần chủ động, linh hoạt chuyển đổi số nhưng phải phù hợp với từng địa phương.

Điều chỉnh Khung trình độ quốc gia Việt Nam phù hợp với chuẩn quốc tế

Thứ 3, 11/06/2024 | 16:31
Việc điều chỉnh nhằm tạo điều kiện công nhận bằng cấp và hỗ trợ khả năng di chuyển quốc tế cho sinh viên, người lao động trong thời gian tới.

Không tự ý xử lý tình huống bất thường trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT

Thứ 3, 11/06/2024 | 14:33
Các địa phương không lơ là chủ quan, không căng thẳng, áp lực quá mức trong suốt quá trình tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Cùng chuyên mục

Tiến hành kiểm tra chéo trong quá trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT

Thứ 4, 12/06/2024 | 16:52
Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh các tỉnh phải chịu trách nhiệm trên địa bàn của mình, đảm bảo nghiêm túc, đúng quy chế.

Thứ trưởng GD&ĐT: Bảo quản, vận chuyển đề thi phải an toàn tuyệt đối

Thứ 4, 12/06/2024 | 15:00
Sáng 12/6, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc cùng đoàn công tác kiểm tra công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT tại Tp.Cần Thơ.

Không để xảy ra lợi ích nhóm trong chuyển đổi số giáo dục

Thứ 4, 12/06/2024 | 14:30
Bộ GD&ĐT lưu ý cần chủ động, linh hoạt chuyển đổi số nhưng phải phù hợp với từng địa phương.

Thay đổi mẫu giấy thi tốt nghiệp THPT 2024, thí sinh lưu ý gì?

Thứ 4, 12/06/2024 | 10:41
Nhằm giúp thí sinh tránh nhầm lẫn trong khi viết số báo danh, Bộ GD&ĐT đã có sự thay đổi trong giấy thi tốt nghiệp THPT 2024.

Điều chỉnh Khung trình độ quốc gia Việt Nam phù hợp với chuẩn quốc tế

Thứ 3, 11/06/2024 | 16:31
Việc điều chỉnh nhằm tạo điều kiện công nhận bằng cấp và hỗ trợ khả năng di chuyển quốc tế cho sinh viên, người lao động trong thời gian tới.
     
Nổi bật trong ngày

Bản tin 12/6: Chắc suất vào đại học bằng xét tuyển sớm

Thứ 4, 12/06/2024 | 06:00
Chắc suất vào đại học bằng xét tuyển sớm; Ăn món nhiều người ưa thích tại đám cỗ, người đàn ông ở Hà Nội bất ngờ nhập viện...

Thứ trưởng GD&ĐT: Bảo quản, vận chuyển đề thi phải an toàn tuyệt đối

Thứ 4, 12/06/2024 | 15:00
Sáng 12/6, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc cùng đoàn công tác kiểm tra công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT tại Tp.Cần Thơ.

Không để xảy ra lợi ích nhóm trong chuyển đổi số giáo dục

Thứ 4, 12/06/2024 | 14:30
Bộ GD&ĐT lưu ý cần chủ động, linh hoạt chuyển đổi số nhưng phải phù hợp với từng địa phương.

Thay đổi mẫu giấy thi tốt nghiệp THPT 2024, thí sinh lưu ý gì?

Thứ 4, 12/06/2024 | 10:41
Nhằm giúp thí sinh tránh nhầm lẫn trong khi viết số báo danh, Bộ GD&ĐT đã có sự thay đổi trong giấy thi tốt nghiệp THPT 2024.

Bé trai 10 tuổi mất tích 13 ngày khi đi bán vé số dạo đã được tìm thấy

Thứ 4, 12/06/2024 | 19:31
Sau 13 ngày mất tích khi đi bán vé số dạo, bé trai 10 tuổi tên N.T.D.A. đã được tìm thấy an toàn tại quận 12, Tp.HCM.