Dù nền nhiệt ghi nhận trong đợt nắng nóng cuối tháng 6 thấp hơn so với thời điểm cuối tháng 5, nhiều người dân miền Bắc vẫn có cảm giác oi bức, ngột ngạt hơn hẳn. Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, yếu tố quyết định không chỉ là nhiệt độ mà còn là sự thay đổi của khí áp.
Đặt câu hỏi vì sao nhiệt độ cảm nhận lại khốc liệt hơn dù nền nhiệt không quá cao, TS Huy cho biết "thủ phạm" chính là khí áp. Cùng điều kiện có nắng, không mưa, không mây và thời gian chiếu sáng tương đương, sự thay đổi của khí áp có thể khiến con người cảm thấy nóng bức hơn rất nhiều.
Chuyên gia phân tích, tại châu Âu đang xuất hiện một hệ thống khí áp đặc biệt có dạng vòm, gọi là Omega Block. Hai rãnh áp thấp mạnh nằm ở phía Tây và phía Đông đã ép khối khí áp cao ở giữa tạo thành một "vòm nhiệt". Không khí bên trong khối vòm bị nén xuống, mật độ tăng cao và giữ nhiệt, khiến nhiệt độ tăng mạnh trong nhiều ngày liên tiếp.
Đây là nguyên nhân khiến nước Pháp vừa trải qua đợt nắng nóng kỷ lục. Dù thời tiết tại Pháp đang dần dịu mát với nhiệt độ ban đêm có nơi xuống khoảng 12 độ C, ban ngày phổ biến 30-32 độ C, nhưng vòm nhiệt đang tiếp tục dịch chuyển sang Bỉ, Đức, Italy và sau đó lan tới Đông Âu. Riêng tại Đức, nhiệt độ cuối tuần này được dự báo có thể vượt 41 độ C, tiệm cận hoặc phá vỡ các kỷ lục từng ghi nhận.
Tại Việt Nam, khí áp cũng là yếu tố khiến cảm giác nóng trở nên khắc nghiệt hơn. Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, mức khí áp thuận lợi cho sức khỏe ở vùng nhiệt đới thường dao động khoảng 1.005 hPa vào ban ngày và 1.015 hPa vào ban đêm. Trong đợt nắng nóng vừa qua, Hà Nội có thời điểm khí áp giảm xuống chỉ còn khoảng 997 hPa, tạo cảm giác oi bức, ngột ngạt kéo dài. Khí áp thấp trên biển cũng là điều kiện hình thành các cơn bão mạnh.
Về diễn biến thời tiết những ngày tới, chuyên gia cho biết mưa đã xuất hiện trên diện rộng tại miền núi, trung du Bắc Bộ và khu vực Hà Nội từ đêm 25 đến sáng 26/6, giúp nền nhiệt giảm đáng kể. Chiều 26/6, mưa có khả năng mở rộng xuống Thanh Hóa và Nghệ An, tuy nhiên phân bố không đồng đều, chủ yếu là mưa cục bộ.
Trong khi đó, khu vực từ Hà Tĩnh đến Huế vẫn tiếp tục đối mặt với nắng nóng gay gắt, nhiệt độ phổ biến 37-38 độ C, có nơi vượt 39 độ C trong các ngày 26-28/6. Từ Đà Nẵng đến Quảng Ngãi cũng duy trì nền nhiệt cao, riêng Tam Kỳ có thể chạm ngưỡng 39 độ C trước khi xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Ven biển Bình Định đến Phú Yên dự kiến tiếp tục nắng nóng, đến cuối tuần mới xuất hiện mưa rải rác.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nắng nóng tại khu vực từ Thanh Hóa đến Đắk Lắk sẽ còn duy trì trong vài ngày tới trước khi giảm dần vào khoảng 29-30/6. Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo nguy cơ cháy nổ, cháy rừng và tình trạng mất nước, sốc nhiệt do nền nhiệt cao kết hợp độ ẩm thấp. Đồng thời lưu ý nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể cao hơn dự báo từ 2-4 độ C, thậm chí lớn hơn tại các khu vực có nhiều bê tông và mặt đường nhựa.
Khánh Linh (t/h)
