Từ lâu, cây xuyên tiêu (hay còn gọi là hoa tiêu Tứ Xuyên) được trồng chủ yếu để thu hoạch quả làm gia vị. Tuy nhiên, những năm gần đây, lá non của loại cây này bất ngờ trở thành mặt hàng có giá trị kinh tế, được nhiều người săn đón nhờ hương vị đặc trưng và giá trị dinh dưỡng cao.
Nhắc đến xuyên tiêu, phần lớn mọi người sẽ nghĩ ngay đến quả loại gia vị nổi tiếng tạo nên hương thơm cay tê đặc trưng của nhiều món ăn Trung Hoa, đặc biệt là lẩu Tứ Xuyên. Nhờ nhu cầu tiêu thụ ổn định, xuyên tiêu từ lâu đã trở thành cây trồng mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều nông hộ.
Không chỉ quả, lá cũng trở thành đặc sản. Ảnh minh họa.
Ít ai biết rằng, ngoài quả, phần lá non của cây cũng có thể sử dụng như một loại rau cao cấp. Tại Trung Quốc, những chồi non này được gọi là mầm tiêu Tứ Xuyên, có mùi thơm nhẹ, vị cay tê đặc trưng và có thể ăn sống hoặc chế biến thành nhiều món hấp dẫn như: xào, trộn gỏi, nhúng lẩu, chiên giòn hay chiên cùng trứng.
Không chỉ mang hương vị độc đáo, lá xuyên tiêu còn chứa nhiều vitamin và dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Lá non sau khi thu hoạch có thể chế biến ngay hoặc phơi khô để làm gia vị, góp phần tăng hương thơm cho nhiều món ăn.
Mầm tiêu Tứ Xuyên cũng có giá trị dinh dưỡng cao và chứa nhiều loại vitamin. Có thể nói, đây là một loại thực phẩm không chỉ thơm ngon mà còn có tác dụng bảo vệ sức khỏe. Ảnh minh họa.
Trong đó, món trứng chiên lá xuyên tiêu được nhiều người yêu thích bởi hương thơm đặc biệt và giá trị dinh dưỡng cao. Đây được xem là món ăn dân dã nhưng giàu dưỡng chất, thường xuất hiện trong bữa cơm gia đình tại nhiều địa phương của Trung Quốc.
Mầm tiêu Tứ Xuyên đã được người Trung Quốc sử dụng từ thời nhà Hán. Do thời gian thu hoạch rất ngắn, sản lượng thấp nên trước đây loại thực phẩm này từng được xem là đặc sản quý hiếm, thậm chí được dùng làm cống phẩm trong cung đình.
Đến nay, mỗi năm mầm tiêu chỉ thu hoạch được từ một đến hai vụ nên nguồn cung vẫn khá hạn chế. Chính vì vậy, giá bán luôn ở mức cao.
Nhận thấy giá trị kinh tế của lá xuyên tiêu, nhiều nhà vườn đã đầu tư trồng cây trong nhà kính để chuyên thu hoạch lá non thay vì chỉ lấy quả như trước.
Dù kỹ thuật chăm sóc không quá phức tạp, cây ít sâu bệnh và rủi ro thấp, nhưng do năng suất mầm còn hạn chế nên giá bán vẫn khá cao. Tại Trung Quốc, mầm tiêu Tứ Xuyên đầu vụ có giá khoảng 40 Nhân dân tệ/kg (tương đương khoảng 140.000 đồng/kg). Sang vụ thứ hai, giá thường giảm còn khoảng một nửa nhưng vẫn mang lại lợi nhuận hấp dẫn cho người trồng.
Bên cạnh việc làm thực phẩm, lá xuyên tiêu còn được ứng dụng trong đời sống. Lá sau khi phơi khô có thể đặt trong thùng gạo để hỗ trợ hạn chế mọt nhờ mùi hương tự nhiên. Ngoài ra, nhiều người còn dùng lá đun nước ngâm chân với mong muốn giúp giảm mùi hôi và tình trạng đổ mồ hôi chân.
Từ một loại cây vốn chỉ được biết đến nhờ quả, xuyên tiêu ngày nay đã mở ra hướng khai thác mới khi lá non cũng trở thành đặc sản có giá trị, góp phần tăng thu nhập cho người trồng và đa dạng hóa nguồn lợi từ loại cây gia vị quen thuộc này.
Trúc Chi (t/h)
