Một nghiên cứu mới nhất của Mỹ cho thấy thịt lợn nạc, ít chế biến có thể trở thành nguồn protein đáng cân nhắc trong chế độ ăn lành mạnh, đặc biệt ở người lớn tuổi. Điều đáng chú ý là lợi ích chuyển hóa của loại thịt quen thuộc này không kém nhiều so với một số nguồn đạm thực vật phổ biến.
Trong nhiều năm, thịt lợn thường xuất hiện trong các cuộc tranh luận về dinh dưỡng, nhất là khi nói đến chất béo bão hòa và các sản phẩm thịt chế biến sẵn. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy không phải mọi loại thịt lợn đều có tác động giống nhau đối với sức khỏe.
Theo nghiên cứu được công bố trên Current Developments in Nutrition, nếu lựa chọn phần thịt nạc, ít chế biến và đặt trong một chế độ ăn giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật, thịt lợn có thể mang lại những lợi ích đáng chú ý đối với sức khỏe chuyển hóa và khả năng duy trì khối cơ ở người lớn tuổi.
Ảnh minh họa.
Giá trị dinh dưỡng của thịt lợn
Thịt lợn là thực phẩm giàu đạm và cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Theo thông tin dinh dưỡng, 100g thịt lợn nấu chín cung cấp khoảng 297 kcal, 26g chất đạm và 21g chất béo; đồng thời không chứa chất xơ, đường và carbohydrate đáng kể.
Thịt lợn cũng là nguồn cung cấp các vitamin nhóm B như B1, B3, B6, B12, cùng nhiều khoáng chất như sắt, kẽm, phốt pho và selen.
Đáng chú ý, thịt lợn chứa hàm lượng vitamin B1 (thiamine) tương đối cao, thậm chí cao hơn một số loại thịt đỏ như thịt bò và thịt cừu. Vitamin B1 đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa năng lượng và duy trì hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Trong khi đó, vitamin B6 và B12 tham gia vào quá trình hình thành tế bào máu, đồng thời hỗ trợ chức năng của não và hệ thần kinh.
Thịt lợn còn cung cấp sắt dạng dễ được cơ thể hấp thu, góp phần hỗ trợ quá trình sản xuất hồng cầu và vận chuyển oxy. Bên cạnh đó, selen là khoáng chất quan trọng đối với hoạt động của tuyến giáp và hệ thống chống oxy hóa của cơ thể. Khoảng 170g thịt lợn có thể cung cấp lượng selen tương đương mức khuyến nghị hằng ngày.
Nhờ hàm lượng đạm cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu, thịt lợn có thể là một phần của chế độ ăn cân bằng nếu được lựa chọn phần thịt phù hợp và chế biến theo cách lành mạnh.
Thịt lợn nạc được đặt cạnh đậu gà, đậu lăng
Nghiên cứu tập trung vào mối liên hệ giữa sức khỏe chuyển hóa với những vấn đề thường gặp khi tuổi cao như đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch và suy giảm nhận thức.
Nhóm nghiên cứu cho rằng việc kiểm soát tốt sức khỏe chuyển hóa có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình lão hóa lành mạnh, cả về thể chất lẫn chức năng não bộ.
Để kiểm chứng, các nhà khoa học tuyển 36 người khỏe mạnh, khoảng 65 tuổi, và chia họ thành hai chế độ ăn khác nhau.
Một chế độ sử dụng thịt lợn nạc, ít chế biến làm nguồn protein chính. Chế độ còn lại sử dụng các loại đậu như đậu gà, đậu lăng, đậu Hà Lan khô và đậu đen.
Điểm đáng chú ý là thịt lợn trong nghiên cứu không được chế biến theo kiểu chiên rán, hun khói hay tẩm ướp nhiều gia vị. Thịt được quay bằng lò với dầu ô liu và một lượng muối nhất định, giúp hạn chế lượng chất béo dư thừa.
Cả hai chế độ ăn đều lấy thực phẩm có nguồn gốc thực vật làm nền tảng, đồng thời cung cấp một lượng vừa phải trứng, sữa và dầu thực vật.
Trong 8 tuần, những người tham gia tuân thủ chế độ ăn được chỉ định và không sử dụng thêm nhiều nguồn protein khác như thịt bò, gia cầm, hải sản hay đậu nành. Sau đó, họ có 2 tuần trở lại chế độ ăn thông thường trước khi chuyển sang chế độ còn lại.
Cùng giảm cân, nhóm ăn thịt lợn có điểm đáng chú ý
Các nhà nghiên cứu lấy mẫu máu trước và sau mỗi giai đoạn để đánh giá nhiều chỉ số, trong đó có đường huyết, cholesterol và ferritin – một chỉ dấu liên quan đến lượng sắt dự trữ trong cơ thể.
Kết quả cho thấy cả hai chế độ ăn đều giúp cải thiện độ nhạy insulin. Đây là một phát hiện đáng chú ý bởi tình trạng đề kháng insulin có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và nhiều rối loạn chuyển hóa khác.
Những người tham gia ở cả hai nhóm cũng giảm cân sau quá trình can thiệp.
Tuy nhiên, nhóm sử dụng thịt lợn nạc có xu hướng bảo toàn khối cơ tốt hơn. Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với người lớn tuổi, bởi quá trình mất cơ theo tuổi có thể ảnh hưởng đến sức mạnh, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Ngoài ra, tổng lượng cholesterol trong máu cũng giảm ở cả hai nhóm. Đáng chú ý, những người ăn chế độ có thịt lợn nạc ghi nhận mức giảm cholesterol HDL thường được gọi là cholesterol "tốt" ít hơn.
Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy sự thay đổi về thành phần axit amin trong máu ở cả hai chế độ ăn. Những chất này tham gia vào nhiều quá trình sinh học của cơ thể, bao gồm chức năng miễn dịch, điều hòa cảm xúc và sức khỏe đường ruột.
Không phải cứ ăn thịt lợn là tốt
Dù kết quả khá tích cực, các nhà khoa học không cho rằng thịt lợn có thể thay thế hoàn toàn các nguồn protein thực vật.
Điểm quan trọng của nghiên cứu nằm ở cách lựa chọn và chế biến thịt.
Thịt lợn nạc, tươi và được chế biến đơn giản khác hoàn toàn với xúc xích, thịt xông khói, giăm bông hay các sản phẩm thịt chế biến sẵn. Những thực phẩm này thường chứa nhiều muối, chất béo và các thành phần khác, đồng thời đã được cảnh báo về mối liên hệ với nguy cơ ung thư đại trực tràng khi tiêu thụ thường xuyên.
Vì vậy, không nên hiểu kết quả nghiên cứu theo hướng "ăn càng nhiều thịt lợn càng tốt". Thay vào đó, thịt lợn nạc có thể được xem là một lựa chọn protein trong chế độ ăn cân bằng, bên cạnh cá, trứng, sữa, các loại đậu, hạt và những thực phẩm giàu đạm khác.
Ăn thịt lợn thế nào để có lợi hơn?
Thịt lợn vốn là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của người Việt. Tuy nhiên, thay vì lựa chọn các phần nhiều mỡ hoặc thường xuyên ăn thịt chế biến sẵn, có thể ưu tiên những phần thịt nạc và chế biến theo phương pháp đơn giản như luộc, hấp, áp chảo hoặc nướng với lượng dầu vừa phải.
Một chế độ ăn tốt cho sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào một loại thực phẩm mà còn nằm ở tổng thể khẩu phần. Thịt nạc nên được kết hợp với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và nguồn chất béo lành mạnh.
Đặc biệt, người lớn tuổi cần chú ý đến lượng protein đầy đủ để hỗ trợ duy trì khối cơ, nhưng đồng thời vẫn phải kiểm soát tổng năng lượng, chất béo bão hòa và muối trong khẩu phần.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng nghiên cứu này có quy mô khá nhỏ, chỉ bao gồm 36 người tham gia và thời gian can thiệp tương đối ngắn.
Do đó, kết quả chưa đủ để khẳng định rằng ăn thịt lợn nạc trong thời gian dài chắc chắn giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, đái tháo đường hay suy giảm nhận thức. Cần có thêm những nghiên cứu quy mô lớn và theo dõi lâu dài để xác định rõ tác động của loại thực phẩm này.
Dù vậy, phát hiện mới góp phần làm rõ một vấn đề thường bị đơn giản hóa trong dinh dưỡng: không nên đánh đồng thịt tươi, thịt nạc với thịt chế biến sẵn.
Với cách lựa chọn và chế biến phù hợp, thịt lợn nạc hoàn toàn có thể xuất hiện trong một chế độ ăn lành mạnh. Đặc biệt với người cao tuổi, đây có thể là một nguồn protein quen thuộc giúp bổ sung đạm và hỗ trợ duy trì khối cơ, miễn là được sử dụng với lượng hợp lý và cân bằng cùng các nhóm thực phẩm khác.
Trúc Chi (t/h)
