Lựa chọn SGK cho trẻ em: Cần có trình độ và tâm huyết

Lựa chọn SGK cho trẻ em: Cần có trình độ và tâm huyết

Thứ 5, 26/08/2021 | 07:00
Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý đã có cuộc trao đổi với Người Đưa Tin về bài thơ Bắt nạt nằm trong chương trình lớp 6 của NXB Giáo dục Việt Nam đang gây ồn ào.

PV: Những bài thơ trong SGK luôn là những ký ức không thể nào quên với các em học sinh. Chắc hẳn việc lựa chọn để đưa vào SGK cũng phải có nguyên tắc riêng?

Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý: Lâu nay chúng ta vẫn nói "trẻ em là tương lai của đất nước". Và, mặc nhiên chúng ta nên dành những gì tốt đẹp nhất cho các em, kể cả các tác phẩm đưa vào sách giáo khoa. Những bài thơ trong trẻo, đẹp đẽ, hồn nhiên có trong sách giáo khoa để lại dấu ấn cực kỳ lâu dài trong ký ức ta.

Tôi vẫn nhớ như in những vần thơ mà mình được học thời cấp 1 như: Cứ mỗi độ thu sang/ Hoa cúc lại nở vàng/ Ngoài vườn hương thơm ngát/ Ong bướm bay rộn ràng/ Em cắp sách tới trường/ Nắng thu rải trên đường/ Trời trong xanh gió mát/ Đẹp thay lúc thu sang.

Tôi nghĩ rằng mình yêu bài thơ ấy chắc cũng giống các cháu thiếu nhi yêu những bài thơ hay được học trong sách giáo khoa sau này như Hạt gạo làng ta của Trần Đăng Khoa; Hương rừng của Minh Chính; Quê hương của Đỗ Trung Quân; Lũy tre của Nguyễn Công Dương; Làm anh của Phan Thị Thanh Nhàn…

Theo tôi, đấy là những bài thơ hay về ý tứ, cấu trúc mạch lạc, có nhiều hình ảnh đẹp, giàu tính nhạc và rất trong sáng, hồn nhiên phù hợp với tâm hồn thiếu nhi.

Hay như bài thơ Mèo con đi học của P.Vô - rôn-cô có trong sách giáo khoa lớp 1 đọc lên rất thú vị bởi câu chuyện ngộ nghĩnh đầy tính giáo dục của nó: Mèo con buồn bực/ Mai phải đến trường/ Bèn kiếm cớ luôn:/ -Cái đuôi tôi ốm./ Cừu mới be toáng:/ -Tôi sẽ chữa lành/ Nhưng muốn cho nhanh/ Cắt đuôi khỏi hết!/ -Cắt đuôi? Ấy chết…!/ Tôi đi học thôi

PV: Dư luận đang có nhiều ý kiến về bài thơ Bắt nạt được tuyển chọn vào cho học sinh lớp học lớp 6 sách Ngữ văn (Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống.- Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam). Ý kiến của ông về việc bài thơ được chọn trong SGK?

Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý: Bài Bắt nạt đang làm dậy sóng dư luận mạng xã hội hiện nay. Thực tình khi đọc nhiều lần bài Bắt nạt tôi quá ngạc nhiên và băn khoăn. Từ đầu đến cuối chỉ là một sự kể lể lộn xộn, dài dòng theo cách cái nọ xỏ cái kia vô cùng tùy tiện. Tôi thấy hình ảnh thơ rất ít và chẳng có chút lấp lánh nào hết. Mà với thơ, viết cho đối tượng nào cũng rất cần thi ảnh. Thi ảnh làm nên ánh sáng của thơ.

Một ví dụ nhỏ, vì sao trong bài Mẹ ốm của Trần Đăng Khoa người ta vẫn nhớ nhiều tới chi tiết này: Cả đời đi gió đi sương / Bây giờ mẹ lại làn giường tập đi. Hình ảnh người mẹ lần giường tập đi trong đôi mắt của cậu bé Khoa và có lẽ của rất nhiều người nữa nói được bao nhiêu điều.

Điều nữa, trong khi học sinh ta phần lớn là ở nông thôn, vùng núi thì cái hình ảnh nhảy híp - hópmù - tạt có mang tính phổ quát thông dụng chưa. Lại mất công cô thầy giải thích híp - hóp, mù - tạt là gì. Theo tôi, Bắt nạt không phải là bài thơ giản dị mà là bài thơ dễ dãi, cố làm ra vẻ hồn nhiên và vô cùng cẩu thả về ngôn từ. Thơ cho trẻ em cần sự nhẹ nhàng, hồn nhiên, tinh tế mà đây thì không như thế.

Nhẹ nhàng là đây ư: Đừng bắt nạt người lớn/ Đừng bắt nạt trẻ con/ Đừng bắt nạt nước khác/ Trên khắp trái đất tròn? Hồn nhiên là đây ư: Bắt nạt là xấu lắm/ Đừng bắt nạt, bạn ơi/ Bất cứ ai trên đời/ Đều không cần bắt nạt?…Tinh tế là đây ư: Bạn nào bắt nạt bạn/ Cứ đưa bài thơ này/ Bảo đến cần bắt nạt/ Thì đến gặp tớ ngay// Cứ đến bắt nạt tớ/ Bị bắt nạt quen rồi/ Vẫn không thích bắt nạt/ Vì bắt nạt rất hôi?

Qua mạng xã hội, báo đài, tôi biết nhiều ý kiến chê bài Bắt nạt và tỏ thái độ không đồng tình với việc đưa nó vào sách giáo khoa của môn Ngữ Văn. Thiết nghĩ, bộ GDĐT nên xem xét và sớm có ý kiến về trường hợp này. Đừng để nó “bắt nạt” thầy cô, học sinh và cả chúng tôi nữa, những người rất quan tâm đến tương lai con em chúng ta.

Giáo dục - Lựa chọn SGK cho trẻ em: Cần có trình độ và tâm huyết

Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý.

PV: Theo ông, dư luận đang phản ứng về khâu thẩm định SGK hay phản ứng về bài thơ Bắt nạt?

Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý: Có lẽ cả hai nhưng chủ yếu là phản ứng về việc thẩm định, tuyển chọn SGK. Vì nếu như tác phẩm in đâu đó ngoài SGK chắc người ta không quan tâm lắm đâu dù nó có dở. Bây giờ thơ dở hơi bị nhiều, có thêm một bài thơ dở nữa cũng chẳng sao. Chẳng ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới cả. Nhưng khi nó được chọn lựa để đưa vào SGK thì thành một chuyện khác. Vì theo quan niệm của nhiều người những tác phẩm đưa vào SGK phải là xuất sắc. Ít nhất nó phải tốt về nội dung khá về nghệ thuật. Tác phẩm ấy phải tạo được những rung động đẹp đẽ cho các em.

Nhưng theo tôi, như đã trình bày ở trên Bắt nạt không đạt được yêu cầu đó nên nó vấp phải sự phản ứng quyết liệt của dư luận rộng rãi. Tôi không nói tất cả nhưng số người phản đối việc đưa bài thơ đó vào SGK là rất nhiều đủ các thành phần trong đó có không ít nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nhà giáo… Hiện tượng phê phán bài thơ Bắt nạt của anh ấy vừa qua không phải là hội chứng đám đông. Mà là một sự bất bình và phẫn nộ thực sự. Tôi xin nhắc lại Bắt nạt không hội tụ trong nó sự hồn nhiên, trong trẻo nào cả. 

Bài thơ không có sai phạm gì nhưng nó không xứng đáng để đưa vào sách giáo khoa vì nó dở. Trong đánh giá của tôi, đây là một cách diễn ngôn thơ không ra thơ, vè không ra vè, hết sức dễ dãi và lười biếng. Lười biếng trong tìm cấu tứ, lười biếng trong sáng tạo hình ảnh, lười biếng trong chọn lọc ngôn ngữ. Ai đó có tụng ca rằng đây là sản phẩm của thi ca hậu hiện đại thì mặc họ.

PV: Được biết ông đã gửi bức thư ngỏ cho Bộ trưởng bộ GDĐT, với kỳ vọng sẽ được lắng nghe, thấu hiểu và có hướng giải quyết thấu đáo, ông có hy vọng gì không?

Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý: Tôi tin vào sự thành thật, thẳng thắn của tôi cũng như tin vào những điều tốt đẹp được nghe về Bộ trưởng bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn. Nhà phê bình văn học, nhà thơ Lê Thành Nghị, nguyên Phó Tổng biên tập tạp chí Văn nghệ quân đội nói với tôi rằng: Bộ trưởng vốn là “dân văn” đấy, rất cầu thị và biết lắng nghe. Tôi tin điều tôi giải bày sớm muộn sẽ đến được với “Tư lệnh” ngành Giáo dục nước nhà. Và tin ông sẽ đọc điều tôi giải bày một cách kỹ càng và thấu đáo. Tôi vẫn chờ hồi đáp của Bộ trưởng, thật đấy. Chờ và hy vọng…

PV: Cảm ơn nhà thơ về cuộc trao đổi thẳng thắn này. Chúc ông mạnh khỏe an lành và có những sáng tác mới.

Công Luân

 

Bắt nạt và ngôn ngữ "mù tạt"

Thứ 6, 20/08/2021 | 19:04
Nhiều ý kiến cho rằng, sự lựa chọn bài thơ “bắt nạt” của tác giả vào chương trình SGK cho học sinh lớp 6 học là không phù hợp, không thỏa đáng.

Bộ GD&ĐT đề nghị tạo điều kiện phát hành SGK phục vụ năm học mới

Thứ 4, 18/08/2021 | 07:00
Bộ GD&ĐT tạo vừa có văn bản đề nghị địa phương về một số các vấn đề trước thềm năm học mới.

SGK NXB Giáo dục Việt Nam “chưa sạch nước cản” về tiếng Việt?

Chủ nhật, 08/08/2021 | 14:16
Điều tưởng như khó tin lại là sự thật ở cuốn Tiếng Việt lớp 2 bộ Kết nối tri thức với cuộc sống của NXB Giáo dục Việt Nam.
Cùng tác giả

Phó Chủ tịch tỉnh Bắc Ninh chia sẻ về "hành trang" để khôi phục kinh tế

Thứ 4, 13/10/2021 | 13:52
Nhờ triển khai đồng bộ đúng, trúng các biện pháp chống dịch, nhờ đó, cộng đồng doanh nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh có thêm dư địa để phát triển và phục hồi kinh tế.

Bộ KH&ĐT kỳ vọng GDP tăng trưởng trên 7% trong quý IV

Thứ 7, 02/10/2021 | 18:30
Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, để đạt được mục tiêu, kinh tế Việt Nam cần tăng trưởng thấp nhất từ 7% trong quý IV.

Công an làm việc với một số tỉnh xác minh tiền, hàng nghệ sĩ đã ủng hộ

Thứ 7, 02/10/2021 | 17:17
Đã có nhiều đơn tố cáo liên quan đến hoạt động từ thiện của nghệ sĩ thời gian qua, hiện Bộ Công an đang tiến hành xác minh, làm rõ.

"Chỉ có sự lựa chọn tối ưu, không có sự lựa chọn hoàn hảo"

Thứ 7, 02/10/2021 | 16:23
Từ yêu cầu về công tác phòng chống dịch và phát triển kinh tế-xã hội, Thủ tướng nhấn mạnh phải có lộ trình thích ứng an toàn, linh hoạt và kiểm soát hiệu quả.

Không phải cứ có ca F0 là đóng cửa toàn bộ nhà máy

Thứ 2, 20/09/2021 | 17:16
Đó là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Văn Thành tại cuộc họp với một số địa phương và doanh nghiệp.
Cùng chuyên mục

Trường ĐH Giao thông vận tải tổ chức lễ khai giảng năm học mới

Thứ 7, 16/10/2021 | 13:16
Nhà trường đã có những kế hoạch chủ động thích ứng cho năm học mới 2021-2022.

Nhiều trường đại học chuẩn bị đón sinh viên trở lại

Thứ 7, 16/10/2021 | 11:13
Trong khi một số trường đại học lên phương án đón sinh viên đi học trở lại, nhiều trường vẫn tiếp tục học online, theo dõi dịch bệnh.

ĐH Sư phạm kỹ thuật Tp.HCM thông báo cho sinh viên học tập trung

Thứ 6, 15/10/2021 | 20:15
Ngày 15/10, Trường đại học Sư phạm kỹ thuật Tp.HCM đã ra thông báo về kế hoạch dạy học với điều kiện đảm bảo phòng chống dịch bệnh trong tình hình mới.

Ứng dụng Al trong việc học tiếng Anh của trẻ

Thứ 6, 15/10/2021 | 11:47
Việc này sẽ giúp trẻ vận dụng thành thạo tiếng Anh và tạo hứng thú khi học.

Thanh Hoá chi 207 tỷ đồng cho giáo dục "chưa phù hợp" với Luật

Thứ 6, 15/10/2021 | 07:00
Nhiều sai sót trong công tác quản lý giáo dục tại tỉnh Thanh Hoá được Thanh tra Bộ GD&ĐT nêu rõ trách nhiệm của những người đứng đầu tỉnh thời kỳ 2019-2020.
     
Nổi bật trong ngày

Chủ tịch tỉnh Quảng Ngãi: Chấm dứt tình trạng chủ đầu tư "không biết gì" vẫn nhận được dự án

Thứ 7, 16/10/2021 | 07:00
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh khẳng định, từ nay sẽ không còn chuyện “chạy chọt” để có dự án rồi sau đó làm qua loa.

Không khí lạnh tràn về, mùa đông năm nay đến sớm và lạnh hơn năm ngoái

Chủ nhật, 17/10/2021 | 07:14
Sáng sớm 17/10, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu khắp Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Người dân đi ra đường đã phải mặc áo ấm.

Tổng công ty Đường sắt xin nhập 37 toa tàu "40 tuổi" của Nhật Bản

Thứ 7, 16/10/2021 | 17:41
Tổng công ty Đường sắt Việt Nam vừa kiến nghị Chính phủ cho phép nhập 37 toa xe cũ được Nhật Bản chuyển giao miễn phí.

Giáo viên mầm non chật vật mưu sinh chờ ngày được quay lại trường

Thứ 7, 16/10/2021 | 08:00
Dù khó khăn nhưng nhiều giáo viên mầm non vẫn đang cố gắng bám trụ lấy nghề trong bối cảnh dịch bệnh.

Nhiều trường đại học chuẩn bị đón sinh viên trở lại

Thứ 7, 16/10/2021 | 11:13
Trong khi một số trường đại học lên phương án đón sinh viên đi học trở lại, nhiều trường vẫn tiếp tục học online, theo dõi dịch bệnh.