Kịch bản "chạy thầu" được chuẩn bị từ sớm
Sau các sai phạm nghiêm trọng đã bị phanh phui tại nhiều dự án thủy lợi lớn, Công ty Hoàng Dân tiếp tục bị xác định là trung tâm của chuỗi hành vi đưa hối lộ, thông thầu, gian lận hồ sơ tại Dự án hồ Bản Mồng (tỉnh Nghệ An), đây là công trình thủy lợi trọng điểm quốc gia với tổng mức đầu tư lên tới 4.455 tỷ đồng.
Xem thêm: Cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng đã nhận hối lộ hơn 4,5 tỷ đồng
Dự án hồ Bản Mồng được Bộ NN&PTNT (cũ) phê duyệt đầu tư xây dựng tại Quyết định số 1478 năm 2009, gồm hai hạng mục chính là xây dựng hồ chứa và nhà máy thủy điện, với tổng cộng 256 gói thầu. Trong đó, gói thầu số 36 do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng Thủy lợi 4 (Ban 4) làm chủ đầu tư có giá trị đặc biệt lớn.
Nguyễn Văn Dân - Giám đốc Công ty Hoàng Dân (dưới cùng bên phải) cùng một số bị can trong vụ án.
Gói thầu này được Liên danh Thủy lợi 4 trúng thầu với giá hơn 1.043 tỷ đồng, sau đó đã nghiệm thu, quyết toán hơn 1.027 tỷ đồng. Liên danh gồm 5 đơn vị, trong đó Công ty Hoàng Dân đứng đầu, đảm nhận gần 27% giá trị thi công.
Theo kết luận điều tra, ngay từ cuối năm 2017, khi có thông tin Bộ NN&PTNT chuẩn bị triển khai Dự án hồ Bản Mồng, Nguyễn Văn Dân – Giám đốc Công ty Hoàng Dân đã chủ động tiếp cận lãnh đạo Bộ và Cục Quản lý xây dựng công trình (Cục QLXDCT) để "chạy" suất trúng thầu.
Do từng tham gia nhiều dự án do Bộ NN&PTNT làm chủ đầu tư, Dân có mối quan hệ quen biết với ông Hoàng Văn Thắng (lúc đó là Thứ trưởng Bộ NN&PTNT). Tại buổi gặp riêng ở nhà ông Thắng, Dân trực tiếp đưa 200.000 USD (tường đương khoảng 4,5 tỷ đồng thời điểm đó) nhờ tác động để Công ty Hoàng Dân được trúng thầu Dự án hồ Bản Mồng. Ông Thắng đồng ý và giới thiệu Dân làm việc với ông Trần Tổ Nghị – Quyền Cục trưởng Cục QLXDCT.
Ông Trần Tổ Nghị - cựu Quyền Cục trưởng Cục QLXDCT.
Tại các cuộc gặp sau đó, Dân và Nghị thỏa thuận "lệ phí ngoài hợp đồng" ở mức 8% giá trị gói thầu, trong đó 5% dành cho lãnh đạo Bộ và Cục QLXDCT, 3% dành cho lãnh đạo Ban 4. Để triển khai cụ thể, Nghị giới thiệu Dân gặp Nguyễn Hải Thanh – Phó Cục trưởng Cục QLXDCT kiêm Giám đốc Ban 4.
Trước thời điểm phát hành hồ sơ mời thầu gói thầu số 36, Nguyễn Văn Dân chủ động liên hệ lãnh đạo các doanh nghiệp gồm Tổng công ty Thủy lợi 4, Tổng công ty 36 và Công ty Hòa Hiệp để lập Liên danh Thủy lợi 4 do Hoàng Dân đứng đầu tham gia đấu thầu.
Theo chỉ đạo của Nguyễn Hải Thanh, ông Hoàng Xuân Thịnh - Phó Giám đốc Ban 4 được giao làm đầu mối phối hợp. Phía Hoàng Dân cử Vũ Đình Thịnh - Phó Giám đốc Công ty, trực tiếp làm việc với Ban 4 để mua hồ sơ, tiếp cận tài liệu nội bộ.
Cuối tháng 10/2017, trước ngày phát hành hồ sơ mời thầu, Ban 4 đã cung cấp trái phép file dự toán tài chính gói thầu số 36 cho Vũ Đình Thịnh. Trên cơ sở này, Hoàng Dân xây dựng hồ sơ dự toán "sát giá trần", giúp Liên danh Thủy lợi 4 trúng thầu với mức giảm chỉ 0,19% so với giá dự toán được duyệt.
Lộ đề dự toán, khống hồ sơ năng lực, chia chác hàng chục tỷ đồng
Để đủ điều kiện dự thầu, Công ty Hoàng Dân phải chứng minh năng lực từng thi công các dự án tương tự. Tuy nhiên, do thực tế không đáp ứng yêu cầu, Nguyễn Văn Dân đã chỉ đạo cấp dưới sử dụng hồ sơ xác nhận khống việc thi công cụm đầu mối Thủy điện Khao Mang – Khao Mang Thượng (Yên Bái).
Kết quả xác minh cho thấy Công ty Hoàng Dân hoàn toàn không thi công dự án này. Chủ đầu tư là Công ty Xuân Thiện Yên Bái cũng khẳng định không có hoạt động thi công thực tế của Hoàng Dân tại công trình nói trên. Dù vậy, bộ hồ sơ giả mạo vẫn được chấp thuận trong quá trình chấm thầu do đã được "hợp thức hóa" đúng hình thức.
Ông Hoàng Văn Thắng - cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT được xác định nhận hơn 4,5 tỷ đồng từ doanh ngiệp "chạy" thầu.
Sau khi trúng thầu, Tổng công ty Thủy lợi 4 (một thành viên trong Liên danh), dù theo phân chia được thi công hơn 397 tỷ đồng nhưng thực tế chỉ trực tiếp thực hiện chưa đến 160 tỷ đồng. Phần lớn khối lượng bị buộc phải chuyển nhượng cho các doanh nghiệp khác theo yêu cầu của Nguyễn Văn Dân và lãnh đạo Ban 4.
Song song đó, lãnh đạo Tổng công ty Thủy lợi 4 còn thống nhất chi 5% giá trị phần việc được giao để Nguyễn Văn Dân sử dụng chi "đối ngoại". Riêng số tiền mặt chuyển cho Dân thông qua các đợt rút tạm ứng được xác định lên tới 8 tỷ đồng.
Quá trình điều tra xác định, Nguyễn Văn Dân đã nhiều lần đưa tiền cho các cá nhân có thẩm quyền. Ngoài 200.000 USD ban đầu, Dân còn đưa cho ông Hoàng Văn Thắng tổng cộng 500 triệu đồng vào các dịp lễ, tết.
Sau khi trúng thầu, Dân đưa cho Trần Tổ Nghị 10 tỷ đồng tại nhà riêng; đưa Nguyễn Hải Thanh tổng cộng 10 tỷ đồng (trong đó 5 tỷ được hoàn trả); đưa Hoàng Xuân Thịnh 5 tỷ đồng để chia cho các cán bộ Ban 4 và sử dụng cá nhân. Nhiều cán bộ khác trong Ban 4 cũng nhận từ vài chục đến vài trăm triệu đồng.
Tại cơ quan điều tra, Nguyễn Văn Dân cùng các bị can Hoàng Văn Thắng và Trần Tổ Nghị đều thừa nhận hành vi phạm tội. Các lời khai phù hợp với tài liệu, chứng cứ thu thập được.
Quá trình điều tra, các bị can đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi bất chính. Riêng bị can Nguyễn Hải Thanh đã xuất cảnh trước khi khởi tố, gia đình đã nộp khắc phục hơn 6,25 tỷ đồng.
