Ngày và đêm nhiệt độ chênh nhau 18 độ
Những ngày đầu tháng 1/2026, người dân miền Bắc và Bắc Trung Bộ đang phải trải qua một hình thái thời tiết đầy "thách thức": Ban ngày nắng hanh đến nứt nẻ, nhưng ngay khi mặt trời lặn, nền nhiệt rơi thẳng đứng gây ra cái rét buốt thấu xương. Đây là hệ quả của khối không khí lạnh biến tính, đẩy khu vực này vào một trong những giai đoạn khắc nghiệt nhất của mùa đông năm nay.
Dưới tác động của áp cao lục địa đang chi phối toàn bộ tầng thấp, bầu khí quyển trở nên khô khốc do thiếu vắng hơi ẩm từ biển.
Hiện tượng này khiến bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp xuống mặt đất vào ban ngày, gây ra cảm giác nắng gắt, "cháy da" với chỉ số UV ở mức cao. Độ ẩm tương đối trong không khí vào buổi trưa có thể xuống mức 35-40%, tạo ra hiện tượng nắng hanh khô. Đây là nguyên nhân khiến da dẻ nứt nẻ, niêm mạc mũi khô rát và nguy cơ cháy rừng ở vùng núi luôn ở mức báo động đỏ.
Nếu ban ngày mặt đất hấp thụ nhiệt bao nhiêu thì khi đêm xuống, do bầu trời không có mây che phủ (đóng vai trò như một tấm chăn giữ nhiệt), toàn bộ nhiệt lượng này thoát ngược vào không gian. Hiện tượng này được các chuyên gia khí tượng gọi là "phát xạ nhiệt bề mặt".
Vùng núi cao có thể chạm ngưỡng 0 độ C
Tại các khu vực đồng bằng, nhiệt độ về đêm giảm xuống chỉ còn 10-12 độ C. Tuy nhiên, tại các tỉnh vùng núi và trung du, con số này chỉ còn 6-9 độ C. Riêng các vùng núi cao trên 1.500m so với mực nước biển như Fansipan, Phia Oắc hay Mẫu Sơn, nhiệt độ có thể chạm ngưỡng 0 độ C hoặc thấp hơn.
Cơ quan khí tượng thủy văn dự báo khả năng xuất hiện băng giá và sương muối là rất cao. Sương muối không giống như tuyết; nó là các tinh thể băng sắc nhọn hình thành ngay trên bề mặt lá cây, hút cạn nhựa sống và làm cháy khô các mô thực vật, gây ra thảm họa cho các vườn rau màu, hoa cây cảnh phục vụ dịp Tết.
Sự khắc nghiệt không chỉ dừng lại ở miền Bắc. Tại khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Gia Lai, đới gió Đông Bắc thổi mạnh kết hợp với địa hình đã gây ra những cơn mưa rào rải rác.
Những cơn mưa này khiến cảm giác rét buốt trở nên "ngọt" hơn (rét ẩm). Phía Bắc khu vực này vẫn ghi nhận tình trạng rét đậm vào đêm và sáng sớm. Đặc biệt là cao nguyên Trung Bộ, đêm và sáng sớm trời rét sâu do địa hình cao. Người dân và du khách tại các vùng như Đà Lạt, Pleiku cần chuẩn bị trang phục giữ ấm kỹ lưỡng khi di chuyển ngoài trời vào đêm khuya.
Khoảng cách nhiệt độ giữa ngày và đêm có thể lên tới 15-18 độ C. Sự thay đổi đột ngột này khiến cơ thể con người không kịp thích nghi, dẫn đến nhiều hệ lụy về sức khỏe và sản xuất: Thời điểm sáng sớm khi nhiệt độ xuống thấp nhất là lúc dễ xảy ra các ca đột quỵ ở người cao tuổi do mạch máu co lại đột ngột.
Trạng thái "nắng cháy ngày, rét buốt đêm" dự kiến sẽ còn kéo dài trong ít nhất 3-5 ngày tới trước khi đón nhận một đợt không khí lạnh cực mạnh mới.
Xu hướng thời tiết từ đêm 14/1 đến ngày 22/1
Giai đoạn từ giữa đến cuối tháng 1, thời tiết có sự phân hóa nhẹ giữa các vùng:
Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ
Khu vực này phổ biến có mưa vài nơi, sáng sớm có sương mù nhẹ, trưa chiều hửng nắng. Đêm và sáng trời rét, vùng núi có nơi rét đậm. Đáng lưu ý, khoảng 1-2 ngày cuối của kỳ dự báo, Bắc Bộ có thể đón đợt không khí lạnh tăng cường cực mạnh khiến trời rét đậm, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại, băng giá.
Khu vực từ Quảng Trị đến Tp. Đà Nẵng và Quảng Ngãi
Khu vực từ Quảng Trị đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có mưa vài nơi. Phía Bắc duy trì trạng thái đêm và sáng sớm trời rét.
Các khu vực khác
Nam Bộ và các vùng còn lại duy trì hình thái thời tiết ổn định: Ngày nắng, đêm có mưa rào vài nơi, ít biến động về nhiệt độ.
Khuyến cáo an toàn
Trước diễn biến rét đậm và nguy cơ băng giá tại vùng núi, người dân cần chủ động các biện pháp sau:
Sản xuất nông nghiệp: Che chắn chuồng trại, giữ ấm cho gia súc và có biện pháp chống rét cho mạ, hoa màu tại các tỉnh miền núi phía Bắc.
Sức khỏe: Người già và trẻ nhỏ cần giữ ấm cổ, ngực và hạn chế ra ngoài vào thời điểm sáng sớm khi có sương mù dày đặc.
Giao thông: Các phương tiện di chuyển trên các cung đường đèo vùng cao cần thận trọng với hiện tượng sương mù làm giảm tầm nhìn và đường trơn trượt nếu có băng giá.
Khánh Linh (t/h)
- Tham khảo thêm
- Tham khảo thêm
