Một nam thanh niên 25 tuổi được đưa vào Bệnh viện số 1 trực thuộc Đại học Ninh Ba (Chiết Giang, Trung Quốc) trong tình trạng đau bụng dữ dội.
Khi lấy máu xét nghiệm, bác sĩ phát hiện điều bất thường: sau khi để yên, mẫu máu tách lớp với một tầng trắng đục như sữa. Đây là tình trạng được gọi là "máu sữa", trong y học là tăng lipid máu nặng gây huyết tương đục do triglycerid tăng rất cao.
Ảnh minh hoạ.
Kết quả xét nghiệm khiến ê-kíp phải giật mình. Nồng độ triglycerid của bệnh nhân đạt từ 66 mmol mỗi lít trở lên, cao hơn hơn 30 lần so với giới hạn bình thường 0 đến 1,7 mmol mỗi lít. Không chỉ vậy, anh còn đồng thời rơi vào 3 biến chứng nguy hiểm: viêm tụy cấp nặng, tăng lipid máu và nhiễm toan ceton do đái tháo đường type 2.
Ảnh minh hoạ.
Khi tìm hiểu thêm, bác sĩ phát hiện ra, từ thời trung học nội trú, bệnh nhân đã hình thành thói quen ăn uống thiếu kiểm soát: 3 bữa phụ thuộc đồ ăn ngoài, trà sữa thay nước lọc, đồ chiên rán thường xuyên, đêm khuya vẫn ăn thêm rồi chơi game đến sáng. Trong nhiều năm, đường huyết và mỡ máu tăng cao nhưng không được kiểm tra hay điều chỉnh.
Trước tình trạng nguy kịch, bệnh nhân lập tức được chuyển vào Khoa hồi sức tích cực cấp cứu. Các bác sĩ quyết định thực hiện thay huyết tương khẩn cấp.
Chỉ sau một lần can thiệp, triglycerid giảm mạnh xuống còn 6,27 mmol mỗi lít. Khi mỡ máu hạ, tình trạng viêm tụy được kiểm soát, nhiễm toan ceton được điều chỉnh, bệnh nhân thoát khỏi nguy cơ suy đa tạng. Sau đó anh đã chuyển sang khoa điều trị thường và các chỉ số dần cải thiện.
Các bác sĩ nhấn mạnh đây không phải trường hợp cá biệt. Những năm gần đây, số ca người trẻ nhập viện vì tăng lipid máu nặng và viêm tụy cấp có xu hướng gia tăng. Trà sữa, đồ ăn nhanh, thức khuya kéo dài đang tạo ra một thế hệ có nguy cơ rối loạn chuyển hóa sớm.
Bí quyết giảm mỡ máu hiệu quả tại nhà
Tỉ lệ mỡ máu cao ở người trẻ có xu hướng gia tăng rõ rệt đang thực sự gióng lên hồi chuông báo động đối với thế hệ trẻ nói riêng và toàn bộ dân số nói chung. Tin vui là chúng ta vẫn hoàn toàn có thể đối phó với "sát thủ thầm lặng" này bằng việc điều chỉnh lối sống và thói quen hằng ngày mà không cần dùng đến thuốc. Dưới đây là những giải pháp khoa học, dễ áp dụng mà các chuyên gia tim mạch khuyến nghị:
-Ưu tiên chất béo tốt, tránh chất béo xấu: Hạn chế mỡ động vật, thức ăn nhanh, thực phẩm chiên rán, chuyển sang dùng dầu thực vật lành mạnh như dầu oliu, dầu hạt cải, dầu bơ. Ăn nhiều cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá thu, cá mòi.
- Tăng cường chất xơ hòa tan: Ăn nhiều rau xanh, các loại đậu, yến mạch, táo, bơ…
-Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân, béo phì làm rối loạn chuyển hóa lipid. Nếu bạn đang thừa cân, chỉ cần giảm 5-10% trọng lượng cơ thể cũng đủ giúp cải thiện rõ rệt các chỉ số mỡ máu và giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
-Tập thể dục đều đặn: Vận động không chỉ giúp đốt cháy mỡ thừa mà còn tăng cường HDL (cholesterol tốt), giảm LDL và triglyceride. Bạn nên dành ít nhất 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần cho các bộ môn như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, yoga…
-Hạn chế rượu bia: Rượu bia là tác nhân làm tăng triglyceride và cholesterol xấu, gián tiếp gây gan nhiễm mỡ và rối loạn mỡ máu. Nếu có uống, hãy kiểm soát ở mức thấp: dưới 2 đơn vị cồn/ngày với nam và 1 đơn vị/ngày với nữ (1 đơn vị tương đương 330ml bia hoặc 100ml rượu vang).
-Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng: Stress kéo dài và thiếu ngủ làm tăng nồng độ cortisol - hormone kích thích gan sản xuất nhiều cholesterol và triglyceride hơn. Do đó bạn hãy cố gắng ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm, xen kẽ công việc với hoạt động thư giãn, hít thở sâu hoặc thiền để giảm căng thẳng.
-Bỏ thuốc lá: Thuốc lá làm tăng LDL, giảm HDL và thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong động mạch. Theo WHO, chỉ sau 1 năm cai thuốc lá, nguy cơ mắc bệnh tim mạch có thể giảm tới 50%.
Minh Hoa (t/h)
